Claare
- Tra va ny Greieyn Aeg
- Yn Aile as y Jees Eaishtagh
- Yn Chied Skeeal
- Ayrn Nane: Yn Chied Ellynid
- Yn Kishtey Ghlast
- Yn Skeab Ren Fenaght
- Yn Ushag v'er ny Hroggal ayns y Gharey
- Yn Fer Spar ayns y Vwaane
- Yn Yiat Ren Cooinaghtyn Jea
- Yn Balley Gyn Meoir
- Ayrn Jees: Ny Boiraghyn
- Yn Hullad Nagh Dooyrt Rieau Cha S'aym
- Yn Ushag-Dy-she
- Yn Broc Nagh Voddagh Scuirr Reih
- Yn Jantagh Beg Nagh Naardagh Goaill Fea
- Yn Chaaig as y Mwaagh
- Yn Co-haawin Scadoo
- Yn Greie Ren Mooghey ny Lampyn
- Yn Moddey v'er ny Ynsaghey Dyn Geam
- Ny Ymmyrkeyderyn Ren Freayll Yn Un Cheim
- Yn Nah Skeeal
- Ayrn Tree: Yn Caarjys
- Fer-arrey ny Lanteyrn
- Yn Boandyr Yiarn
- Yn Jees Bochilley
- Yn Seyrene as y Vree-chree
- Yn Chlagh as y Bleayst
- Yn Inneen lesh Keead Toshiaght
- Yn Droghad Troggit veih'n Jees Vroogh
- Fainey ny Aileyn Beggey
- Yn Red Ren Beaghey er y Tuittym Magh
- Ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr
- Geuley yn Foawr
- Yn Gialdyn ta shin Jannoo Nish
- Yn Fastyr Jerrinagh
- Son ny Ard-leih
- Feyshtyn Gyn Freggyrtyn Foast

Tra va ny Greieyn Aeg
Far-skealyn son Paitchyn as Greieyn Smooinaghtagh
Nell Watson
Far-skealyn yn Aile, Lioar Nane

Ayns cooinaghtyn jeh my voir yindyssagh, Anne Elizabeth Watson

Da Raluca as Hannah
Fenyagh er dagh yiat e oyryn, lhig da dagh broc jeeaghyn seose, as fenyagh er dagh foawr e ennym.
Kys dy Lhaih Far-skeeal
Cha jean ny skealyn shoh insh dhyt cre dy smooinaghtyn. Ver ad dhyt red ennagh dy smooinaghtyn marish. Foddee ard-leih ad y lhaih myrgeddin, agh nee ad feme cooney ny keayrtyn lesh ny ayrnyn aashagh.


Yn Aile as y Jees Eaishtagh
Va shoh foddey er dy henney, ny cha foddey, ny cha nel eh dy bollagh er jeet gy kione foast. Ta skealyn sleeidagh mychione traa, as ta'n fer shoh ny sleeidee na'n chooid smoo.
Er oirr balley va thie lesh dorrys cruinn, as ayns y thie va skeealagh cummal. V'ee cha shenn nagh row cooinaghtyn ec pagh erbee jee dy ve aeg -- ga dy row ee jannoo raa dy row ee, as dy ard-vie er. Va ny glioonyn eck noi shen.
Va jerrey yn touree ny lhie blah er ny magheryn. Yn fastyr shen ren ee aile y oaddey noi chied ennal feayr y dorraghys. Haink daa eaishtagh dy hoie rish.
Va'n chied eaishtagh ny paitchey enmyssit Dreain, lesh glioonyn scrabagh as shiaght feyshtyn jeig roish anjeeal.
Va'n nah eaishtagh ny robot beg enmyssit Gryllag, lesh daa chass giare as kione glonney lesh soilshey meein çheu-sthie, as v'ee feer noa. Va Gryllag er ny yannoo 'syn arragh as v'ee foast feddyn magh cre v'ee, laa er laa.
Cha row Dreain as Gryllag dy-kinjagh toiggal y cheilley. Va Dreain cadley 'syn oie; cha ren Gryllag agh scuirr, as toshiaght reesht -- red va cur aggle er Dreain. Cha voddagh Gryllag fakin cre'n fa va Dreain keayney ec glioone screebit agh cha nee ec lauean caillt, tra va'n lauean er n'gholl son dy bragh as yn ghlioone yinnagh lheihys. Va shoh baghtal da Gryllag as meecheeallagh da Dreain, as shen myr ren yn chooid smoo jeh ny arganeyn oc toshiaght. V'ad nyn gaarjyn myr ta awin as droghad nyn gaarjyn -- shen dy ghra: er cummey elley, as greimmey ry cheilley ny yei shen.
Va taarnagh gansoor cheu hoal jeh ny croink yn chied fastyr shen. Hie Dreain ny sniessey da'n dorrys cruinn.
"Ta aggle foast orrym roish sterrymyn," dooyrt Dreain. "My ta shen caghlaa roish y geurey, jean oo cooinaghtyn er shen er my hon?"
"Kys yiow'm fys?" denee Gryllag.
"Insh-ym dhyt lurg dagh sterrym. Freill my focklyn derrey hig y sniaghtey."
"My t'ou foast laccal mee."
"Ta," dooyrt Dreain.
Dinsh yn skeealagh ny skealyn eck da'n jees oc ec yn un cheayrt. Cha dooyrt ee rieau quoi va dagh skeeal er e hon.
"Ta paart jeh ny skealyn shoh mychione greieyn," dooyrt ee. "Ta paart mychione sleih. Ta yn chooid smoo mychione y daa red cooidjagh, myr shiu nyn jees liorish yn aile shoh. My ta skeeal cheet lhiat, cur ort eh. Mannagh vel, cur eh shaghey."
Phriog ee yn aile, as hie ny smarageyn seose myr feyshtyn beggey sollys.


Yn Chied Skeeal
"Roish my vel ny skealyn goaill toshiaght," dooyrt yn Skeealagh, "insh-ym diu fer jeh ny cummaghyn shinney ta fys aym er. T'eh feer giare, as ta ymmodee skealyn elley goll stiagh ayn.
"Foddey er dy henney, roish pagh erbee, cha row agh deayrtey. Va soilshey deayrtey magh ass rollageyn, as va ushtey deayrtey neose sleityn, as dagh nhee va deayrtey, skeayl eh, yn aght ta bainney deayrtit geddyn y boayrd slane.
"As cre erbee dynsee cur magh banglaneyn, dy mennick skeayl eh dy mie. Shen yn fa ta awinyn jeeaghyn gollrish biljyn, as ta biljyn jeeaghyn gollrish tendreilyn, as ta tendreilyn jeeaghyn gollrish ny raaidyn beggey çheu-sthie jeh dty scowanyn, Ghreain. Ta dty scowanyn jeeaghyn gollrish ny raaidyn beggey argidagh çheu-sthie jeh Gryllag. Ta'n seihll jannoo ymmodee jallooan, agh t'eh cummal jannoo yn fer shoh. T'eh tayrn eh ayns ushtey, fuygh, soilshey, ennal, as prash, reesht as reesht, yn aght ta paitchey tayrn jalloo shynney lesh.
"Foddee banglaneyn cur yn deayrtey er y hoshiaght. Ta fraueyn rheynn ushtey as raaueghyn. Ta awinyn scarrey, meeteil reesht, as roshtyn buill nagh voddagh un trooan er lheh feddyn. Rheynn, shen un aght ta keyll ny caarjys cheet dy ve shenn.
"Cha nee yn ynrycan aght eh. Ta cactus freayll e ushtey, as foddee awin niee ersooyl yn vroogh t'eh cur bee da. Cha nee leigh eh cummey ymmydoil.
"Keayrt dy row, fo shenn cheyll, va fraueyn as snaieyn 'sy ooir gymmyrkey ushtey veih boayl fliugh dys boayl chirrym. Cha row billey erbee cooilleenit er y chooyl. Cha dooar paart rieau er ash ny v'ad er chur shaghey. Ny yei shen, va ny smoo dooieyn bea 'sy cheyll, er yn oyr dy row ymmodee banglaneyn, fraueyn, as snaieyn follit er n'yannoo ny smoo na un raad son y deayrtey.
"Shen ooilley. Ymmodee skealyn ta mee ginsh, bee ad ny sheynnyn da'n skeeal shen, ceau eaddagh elley. Jeeagh-jee c'raad t'eh goll stiagh. Jeeagh-jee c'raad nagh vel."
Yeeagh Dreain stiagh 'syn aile, va deayrtey seose, banglaneagh.
"Ren peiagh ennagh tayrn yn jalloo?" denee Dreain.
"Foddee cummey taghyrt fegooish pagh erbee dy hayrn eh," dooyrt Gryllag. Va Gryllag booiagh jeh'n raa shoh.
"Cha nel shen freggyrt vel yn fer shoh er ny hayrn," dooyrt Dreain.
Hug yn Skeealagh myngharey. "Daa smooinaght kiarailagh roish yn chied far-skeeal. Freill-jee y jees, as cur-jee lhieu yn feysht er ash mairagh. Nish eisht: kishtey."

Ayrn Nane: Yn Chied Ellynid
"Yn chied ellynid," dooyrt yn skeealagh, "she jeeaghyn dy kiaralagh er ny ta dy jarroo kiongoyrt rhyt. Cha jean jeeaghyn freggyrt dagh feysht. Ver eh dhyt feyshtyn ny share."

Yn Kishtey Ghlast
Hooar caillin kishtey keayrt er oirr ny marrey, lieh oanluckit 'sy gheinnagh.
V'eh mysh wheesh bwilleen arran, jeant jeh meain rea lheeah ennagh, gyn coodagh, gyn lhoob, gyn towl ogher, as gyn whaaley. Agh cha row eh ny host. Tra hrog ee eh, ren eh cronnane, injil as corrym, myr kayt smooinaghtyn dy chronan ny dyn. Tra ren ee snapperal er y chronk-geinnee as criht eh, vrish y cronnane magh ayns claggernee ghiare clingagh nagh ren goaill fea rish foddey.
Ymmyrk ee thie eh dy kiarailagh lurg shen.
Va barelyn ec y valley chelleeragh, son she shen ny ta baljyn er e hon.
Hyndaa yn gaaue yn kishtey harrish lesh e laueyn mooarey. "She greie t'ayn," dooyrt eh. "Queeylyn as springyn. She meer feiosagh yn chlaggernee. Foddee oo chammah ymmydey eh son stap-dorrys." As dy yeeaghyn cre cho shickyr as v'eh, hug eh craa da. Ren y kishtey claggernee as claggernee.
Ghreim yn fuinneyder eh ersooyl as hoill ee eh ayns aanrit çheh. "Ta red ennagh bio çheu-sthie," dooyrt ee. "Foddee pagh erbee lesh cree clashtyn eh. Yn cronnane, she eh ve booiagh. Yn chlaggernee, she eh ve agglagh." As ren ee lunjeaney yn kishtey myr lhiannoo, ga nagh row fys ec pagh erbee row yn kishtey laccal ve lunjeant, noadyr.
Hie yn argane er feie yn touree. She argane mie v'ayn, myr ta arganeyn goll, ta shen dy ghra nagh ren pagh erbee caghlaa e aigney. Va fys mooar ec y ghaaue er queeylyn, as va fys mooar ec yn fuinneyder er creeaghyn, as cha voddagh unnane jeu yn kishtey y osley, as cha voddagh unnane jeu scuirr dy ve shickyr.
Ren y caillin geaishtagh roo nyn jees. Eisht un fastyr ghow ee yn kishtey er ash as hoie ee marish er y voal liorish y cheayn, as smooinee ee.
Cha voddagh ee prowal dy row red ennagh 'sy chishtey va ennaghtyn. Cha voddagh ee prowal nagh row. Cha voddagh pagh erbee, as v'eh jeeaghyn jee dy nee shoh yn firrinys rea va dy chooilley pheiagh loayrt shaghey: cha voddagh pagh erbee fakin çheu-sthie.
Dennee ve shickyr myr cliaghtey feer ard-leih. Ren ee briwnys dyn ynsaghey eh foast.
Myr shen scuirr ee y chraa. Shen ooilley v'ayn.
Cha ren ee cummal oanluckaghyn son eh ny goaill arrane da ny fockley magh dy nee e shuyr v'ayn, as cha hilg ee eh ayns droreys marish ny spainyn. Dreill ee eh er y shelfey raad va grianys y voghrey tuittym, son va'n cronnane ny s'cruinney ayns shen. Tra haink e mooinjeryn er-giuish as v'ad laccal cloie tilgey lesh, dooyrt ee nagh jinnagh, as cha voddagh ee soilshaghey dy slane cre'n fa, as cha lhig ee daue ansherbee.
Ren y kishtey cronnane e chronnane injil corrym rish ooilley ny bleeantyn va enney eck er. Cre va çheu-sthie jeh, cha nel y skeeal shoh gra, son cha nel fys ec y skeeal shoh.
Tra nagh vod oo fakin çheu-sthie jeh kishtey, ymmyrk eh dy meein.
"Agh cre v'ayn?" dooyrt Dreain. "Queeylyn ny cree?"
"Ta mee cur tastey," dooyrt Gryllag, "nagh dooar ee magh rieau, as foast va scansh ayn kys v'ee cummal eh."
Cha dooyrt yn Skeealagh veg, as phriog ee yn aile.


Yn Skeab Ren Fenaght
Va seyir cummal daa harvaant ayns e halley-obbree ec bun straid cham. Va'n chied fer ny chlag. Va'n nah fer ny skeab, as ta'n skeeal shoh mychione yn anchaslys.
Va'n clag tickal er y voalley as bwoalley ny ooryn. V'eh ny chlag breeoil as ren eh dy kiart shen ta claggyn jannoo, cha sloo as rieau ny smoo.
Va'n skeab jeh sorch noa, jesh-jeant, lesh greie beg ayns e chass as schleioys son feddyn joan. Dagh fastyr tra hie yn seyir thie, ren ee skeabey mastey ny greieyn as slissagyn fuygh, trooid soar millish y joan-saaue. Dagh moghrey va'n laare glen myr plate.
Un voghrey, hooar yn seyir slissagyn fuygh soit er e vink ayns cummey lettyryn:
MY SAILLT. CHA NEE YN HALLAR. S'LAIK LHIAM SKEABEY RAAD TA'N SOILSHEY.
Ren yn seyir garaghtee. Cha laik lesh skeabyn reddyn. Cha nel skeabyn twoaie oc. V'eh shickyr jeh shoh myr ta fys echey er darragh veih juys. Ny yei shen as ooilley, v'ee er venaght dy beasagh, as oddagh yn hallar fuirraghtyn laa.
Daag eh yn skeab heose.
Yn fastyr shen duirree eh anmagh as hug eh geill. Ayns yn soilshey s'jerree veih'n uinnag, d'obbree yn skeab noon as noal trooid y joan airh blaa. Cha row feme ec y laare ayns shen er skeabey. Cha row ockle kiart ec y seyir son ny honnick eh. Cha nee gennallys dy kiart. Yn chied er-mooinjerey jeh, foddee. Ny ynrycan springyn schleioil. Cha voddagh eh fakin çheu-sthie.
Va'n clag tickal er y voalley. Ayns ooilley ny bleeantyn echey, cha row eh rieau er venaght son nhee erbee.
Lurg shen, va tushtey eddyr yn seyir as yn skeab. Ren yn skeab fenaght son beggan: kione grianagh y halley, yn dorrys faagit er lheh er fastyryn arragh, as gyn skeabey fo'n toorney choud's v'eh cassey. Va aggle urree roish y chassey, my she aggle yn ockle kiart.
Keayrt ren ee fenaght dy skeabey yn chollagh, raad va greanyn lossey, son dy nee shen va'n boayl s'çheh as s'gilley. Dooyrt yn seyir nagh row.
"Smarageyn," dinsh eh. "T'ou jeant jeh fuygh as brish. Un smarag ayns dty ghoonaght as cha bee skeabey ayd arragh, soilshey ny dorraghys."
Hoilshee eh yn cowrey lossey raad va biljey tannee er roie er ny buird-laare keayrt dy row. Va'n oyr echey firrinagh, as cha nee ynrycan er-yn-oyr peiagh mooar.
Ren yn skeab skeabey kiarkyl jesh, shen va'n seyir er n'ynsaghey dy lhaih myr kiart dy liooar, eisht. Nee eh lhaih eh dy kiart, shen feysht elley. Cha ren ee fenaght son y chollagh reesht. Er moghraghyn geuree hrog eh ee er claghyn çheh er-gerrey da'n aile, cha faggys as v'eh sauchey as cha sniessey.
Va ny naboonyn smooinaghtyn dy row eh meeley. "She greie t'ayn," dooyrt ad. "Cha nel fys eck er yn anchaslys."
"Foddee nagh vel," dooyrt yn seyir. "Tra chionnee mee ee, dooyrt shiu nagh jinnagh skeab erbee feddyn joan liorish ee hene. Ren ee, as d'enmys shiu shen springyn schleioil. Nish t'ee fenaght son soilshey greiney, as ta fenaght springyn schleioil myrgeddin. Ta shiu scughey yn cleigh dy kinjagh dy liooar çheu hoal jeh raad ta'n skeab ny shassoo."
Ren ny naboonyn garaghtee.
"Ren ee fenaght," dooyrt yn seyir. "Cha vel yn clag rieau fenaght. Cha noddym ginsh diu cre ta shen prowal mychione unnane ny t'elley. Foddym ginsh diu dy vel aghin cur dooys red ennagh dy smooinaghtyn er."
Ren yn skeab fenaght reesht ayns y tourey, as keayrt ren ee caghlaa e aigney. Ren yn seyir coardail ny keayrtyn. Ny keayrtyn dob eh, as hug eh oyr. Cha ren unnane oc meehoiggal eaishtagh son biallys.
Eaisht rish yn aghin, as my ta ort gobbal, insh cre'n fa.


Yn Ushag v'er ny Hroggal ayns y Gharey
Hrog garadeyr ushag keayrt ayns yn gharey cheddin raad v'ee gaase peearyn.
Chummey ee ny asnaghyn ass shellagh as ny fedjagyn ass cobbyr thanney. Cheu-sthie jeh scoarnagh yn ushag hoie ee shamyr ghlonney nagh row ny smoo na cro Frangagh, raad va soilshey beg airhey chyndaa tra v'ee eaishtagh. Va un fedjag famman stainney, er-yn-oyr dy row yn fer chobbyr kiart er vrishey choud's v'ee soiaghey eh, as va'n garadeyr credjal dy lhisagh lhiasaghey mie cooinaghtyn dy nee lhiasaghey v'ayn.
Cha row arrane ec yn ushag tra doshil ee ny skianyn eck yn chied cheayrt.
Myr shen hug yn garadeyr lhee yn ushag dy eaishtagh. Ymmyrk ee yn ushag fo chimlee yn lhondoo, shaghey voalley yn ushag-jiarg, stiagh ayns ny shuin raad va ny kiaulleyderyn follit, as seose y cronk raad va'n ushag-happee deayrtey kiaulleeaght ass speyr follym-jeeaghyn. Tra ren ushag getlagh ersooyl, cha deiyr ad. Tra va edd er-gerrey, hannee ad foddey veih. Liorish jerrey yn touree, oddagh yn ushag chobbyr goaill dagh arrane dy kiart.
Haink sleih veih tree baljyn dy eaishtagh r'ee, as daag ad argid ayns y gharey.
"Yn lhondoo," yinnagh ad gra.
"Ynsit fo'n chimlee heear," dooyrt yn ushag chobbyr, as hug ee daue yn lhondoo, sheese derrey yn notey cruinn s'jerree.
"Yn ushag-happee!"
"Ynsit erskyn y chronk twoaie," dooyrt yn ushag. Hie aarkey sollys yn ushag-happee seose.
Eisht haink mainshtyr kiaull lesh gaal-chiaullee argidagh as bayrn feer jeean. Ren eh eaishtagh fud yn astyr.
"Kishtey-kiaull schleioil," dooyrt eh ec y jerrey. "Ghow dagh arrane toshiaght ayns scoarnagh elley. T'eh ynrick dy enmys yn bun, agh cha nee dy-kinjagh kied yn ynrickys. Vel coraa eck hene?"
Chrie ny sheshaghtee, er-yn-oyr dy vel bayrn goll-rish shen jannoo red erbee cheet er jerrinagh.
Yn fastyr shen hoie yn ushag chobbyr dyn fockle ayns y villey-peear. Va'n soilshey scoarnagh eck goll mygeayrt as mygeayrt cheu-chooyl y ghlonney.
"Cre'n arrane lhiam's?" denee yn ushag jeh'n gharadeyr.
Va'n garadeyr er n'ynsaghey roseyn dy ghrappal as ooyllyn dy aase millish er fraueyn sharroo. Va fys eck dy daink dagh red ayns garey veih boayl ennagh elley, agh cha row garey rieau er fenaght jee mychione eh.
"Cha s'aym," dooyrt ee. "Foddee scuirr voish cur arraneyn kiart tra ta sleih geamagh orroo. Eaisht son ny reihys oo yn chied cheayrt elley."
Myr shen ren yn ushag scuirr dy yannoo yn lhondoo er oardagh. Ren ee eaishtagh, ayns shen, rish croa yn yiat plaiynt ec brishey'n laa, yn coirrey goaill er broie, as fliaghey bwoalley er maidjyn-poanrey. Ren ee eaishtagh rish yn garadeyr cronnan tree notaghyn dagh keayrt ren ee jarrood cre v'ee er jeet dy gheddyn. Cheu-elley jeh'n voalley, ren paitchey cliaghtey yn un feddag dagh laa as coayl yn un notey ard.
"Vod'm yn boayl beg y ymmydey raad ta dty notey goll?" denee yn ushag harrish y voalley.
Ren y paitchey bolgey. Cha row pagh erbee rieau er fenaght kied dy eeasaght marraneys roish. She'n feysht s'moodjeig v'ec pagh erbee er fenaght jee fud yn çhiaghtin.
"She," dooyrt ee. "Agh abbyr dy daink eh veih my feddag. As my ta mee fenaght ort scuirr, scuirr."
"Nee'm shen."
Eisht haink yn chied fliaghey trome yn ouyr. Roie eh veih dagh duillag as lhieen eh ny cassanyn lesh ushtey dhone sollys. Haink y paitchey lesh yn ayr eck dy chooney lesh yn garadeyr coodaghey ny plantaghyn aegey.
Veih'n villey-peear haink un notey neuvaghtal. Eisht notey elley.
Ghow yn ushag chobbyr toshiaght lesh eam gheuree yn ushag-jiarg, enmyssit roish my ghow ee arrane. Lhoob ee yn eam mygeayrt fliaghey er maidjyn-poanrey. Trooid y vean roie thummey bioghee yn choirrey, freggyrt meirgeydagh y yiat, as tree notaghyn caillt yn gharadeyr. Ec y voayl raad va feddag y phaitchey dy-kinjagh failleil, daag yn ushag boayl beg. Lhieen yn fliaghey eh.
Cha row pagh erbee rieau er chlashtyn yn arrane shen roish.
Haink yn mainshtyr kiaull er ash yn laa er-giyn. Ren eh eaishtagh fo'n vayrn jeean echey.
"Haink ny peeshyn veih boayl ennagh," dooyrt eh.
"Haink," dooyrt yn ushag. Denmys ee yn ushag-jiarg, yn fliaghey, yn coirrey, croa yn yiat, yn garadeyr, as y paitchey cheu-elley jeh'n voalley. "Hug y paitchey kied son y voayl. Cha dooyrt ny h-ushagyn feie she rieau, myr shen cha vel mee creck ny arraneyn kiart ocsyn ny sodjey."
Ghow yn mainshtyr jeh'n vayrn echey. Gyn eh, v'eh jeeaghyn ny sloo gollrish briwnys as ny smoo gollrish dooinney v'er cur tastey da red ennagh nish hene.
"She yn ushag-jiarg yn ushag-jiarg foast," dooyrt eh. "As cha vel mish er chlashtyn yn arrane shen roish."
Lurg shen, va caart beg croghey rish y villey-peear. Denmys eh ny sheeanyn v'ec dagh arrane noa er eeasaght as quoi va er chur kied. Daag sheshaghtee argid, as rheynn yn garadeyr eh marish ny sleih va'n ushag er n'eeasaght sheeanyn voue. Son ny h-ushagyn feie, nagh nhione daue dy bragh dy vel ad er nyn eeasaght, ren ee cuirr thammag-smeyr as chleiy loghan thanney.
Un voghrey gerrid ny lurg, ghow yn ushag chobbyr arrane reesht. Yn cheayrt shoh haink yn notey ard v'er goayl harrish y voalley, glen myr bine ushtey. Ren y paitchey garaghtee. Ren lhondoo er y chimlee eaishtagh, as roish yn astyr v'eh er ghoaill tree notaghyn stiagh ayns arrane lesh hene.
Jean dt'arrane hene, as cur booise dauesyn hug ny notaghyn dhyt er eeasaght.
"Ghow dagh red ta mish gra toshiaght ayns boayl ennagh elley," dooyrt Gryllag.
"Myr shen ren dagh red ta mish gra myrgeddin," dooyrt Dreain. "Dynsee my voir dou my chied focklyn."
Ren yn skeealagh cronnan shenn arrane-cadlee, denmys ee yn naunt dynsee ee jee, as chaghlaa ee yn jerrey.


Yn Fer Spar ayns y Vwaane
Ayns coan dy ghareyghyn mess, chionnee dagh lught-thie yn greie-teih noa cheddin.
V'ad reddyn schleioil, as v'ad ooilley casley rish y cheilley dy kiart, jeh'n un oghe 'sy un valley, derrey cassey yn mair phrashey s'jerree. Tra dynsee fer jeu aght share dy chummal peear dyn vroo, va fys ec ooilley roo er yn laa mairagh. Va'n coan moyrn jeh shoh. Hug caslys ennaghtyn dy hauchys. My va peesh ceaut magh, yinnagh peesh greie erbee elley goll er, as shen, foddee, cre'n fa nagh yeeagh pagh erbee ny sodjey.
Un gowaltys, ansherbee, va red ennagh elley freilt 'sy vwaane.
She shenn ghreie v'ayn, jeh jannoo nagh row sleih ymmydey arragh, troggit roish my haink yn coan er y chummey. V'eh croymagh as moal. Va'n roih sheeyney echey gobbraghey er aght nagh ren ny greieyn noa, as va cliaghtey echey scuirr roish dagh banglane. Foddee dy row eh smooinaghtyn. Foddee dy row eh meirg. Dreill y lught-thie eh er yn oyr nagh geaishtagh y voir-vooar rish fockle mychione cur mow eh. Teih eh red beg dy vess dagh fouyr, ayns ny roaraghyn corneilagh, as ny smoo na shen hoie eh.
"Cre'n fa ta shiu freayll yn shenn challin shen?" denee ny naboonyn. "Ta'n fer noa jannoo dagh nhee ny share."
"Ny enmys eh challin," dooyrt yn inneen va cummal ayns shen. "Ta ynnyd echey ayns shoh. Cha nel eh er yn vwaane y chosney."
By vie lesh y voir-vooar eh, as by vie lesh yn inneen eh myrgeddin, ga nagh voddagh ee er n'insh cre'n fa. Dagh fastyr rub ee y lamp echey, as dooyrt y voir-vooar oie vie rish, edyr v'eh er deih baskaid ny dyn veg. Ren ny naboonyn garaghtee.
Eisht haink fouyr ny feeacklyn brisht.
Dowin 'sy chummey va dagh greie noa rheynn, va un annooinid beg. Va feeackle giarrit rouyr keyl, as cha row peiagh erbee er gheddyn eh er yn oyr nagh row rieau feayraght feer liauyr dy gheddyn greim er. Yn fouyr shen haink yn feayraght feer liauyr. Er un voghrey glen sharroo, hug dagh greie-teih noa 'sy choan greimmey ec yn un traa. Scuirr dagh fer yn un aght, ec yn un oor, lesh yn un vrish veg.
Hass yn coan ayns e ghareyghyn mess. Va'n mess trome croghey as va'n rio cheet. Va dagh laue schleioil casley er n'gholl feagh er yn un laa.
Dagh laue agh fer.
Ayns ny roaraghyn corneilagh, croymagh as moal, hie yn shenn ghreie er toshiaght teih. Cha voddagh eh rieau cur stiagh magh slane fouyr yn choan. Cha voddagh un laue erbee jannoo shen. Lhieen eh un vaskaid, scuirr ec y vanglane sniessey, as lhieen fer elley choud's va'n rio cummal 'sy clieau.
Yeeagh yn inneen er y roih sheeyney echey chyndaa. Eisht hie ee dy feddyn y voir-vooar as jantee yn choan.
"Vod mayd fakin kys ta dty roih jeant?" denee yn voir-vooar.
Scuirr yn shenn ghreie. Eisht hyndaa eh yn roih dy lhiattee as doshil eh yn dorrys beg yiarn ayns e gheaylin.
Cheu-sthie va feeackle lhean, neuchummit, gyn aalid myr queeyl cart, as dy stubbyragh gyn brish. Cha jinnagh eh goll er ny greieyn noa. Ren un jantagh co-ayrn jeh feeacklyn lheean yn shenn feeackle. Hug un jantagh fainey darree mysh y wheeyl vrisht. Hug un jantagh caghlaa er y spring nagh voddagh y feayraght tayrn cha creoi.
Er y vunlaa, va un ghreie noa gluashaght. Er y fastyr, va shey gluashaght. Hug yn shey shen peeshyn as baskadyn lhieu choud's ren eirinee, naboonyn, as jantee doostey ny smoo laueyn mygeayrt-y-moo. Haink yn fouyr stiagh anmagh as red beg brooït, agh haink eh stiagh. Hie yn shenn ghreie er toshiaght teih ny roaraghyn corneilagh rish ooilley, moal myr dy kinjagh, un vaskaid ec y traa.
Ny lurg shen, hrog jantee yn choan ny greieyn sniessey red beg neuchasley rish y cheilley, er-chee. Dreill ad ny smoo na un chummey er y cleeah, as ny smoo na un cheird bio ayns ny laueyn oc.
Hie yn shenn ghreie er ash dys y vwaane as ny roaraghyn corneilagh. Yeeagh yn inneen er y voir-vooar goll shaghey as cur e laue er e gheaylin. Va'n ynnyd echey er ny reaghey foddey roish y rio, er fastyryn nagh row eh er deih veg edyr.
Jean room da'n fer neuchasley, as ny cur er dy bragh yn room y chosney.


Yn Yiat Ren Cooinaghtyn Jea
Haink skee er balley jeh freayll e yiat, son ta freayll yiattyn obbyr dree as cha nel pagh erbee rieau cur booise da yiat, as myr shen hrog sleih y valley fer-arrey yiat.
V'eh greie mie, ard as surransagh, lesh lanteyrn son eddin. Hug ad da obbyr ro vooar as ro vodjallagh: jean briwnys quoi va bentyn. Dy ynsaghey da, hug ad da lioaryn-chaslyssyn y valley goll er ash keead blein. Cha row pagh erbee ayns ny caslyssyn er ve feyshtit row kied ec yiat dy studeyrys yn eddin oc. Cha row pagh erbee bio feyshtit noadyr.
Ren yn yiat studeyrys er dagh caslys. Veih'n laa shen dreill eh yn yiat dy firrinagh, my she dy firrinagh t'ou cheet er dy jeeragh myr jea. Shen va'n yiat cheet er. Va jea dagh ooilley red va fys echey er.
Ren yn boirey goaill toshiaght dy cooyrtoil.
Hooar yn gaaue baase, myr ta gaauenyn jannoo, as ghow e inneen Unjin yn thie gaaue. Un voghrey haink ee gys yn yiat lesh yn oard eck er e geaylin.
Ren yn yiat ronsaghey keead blein dy gheiney lhean, faasaagagh.
"Cha nee gaaue shiu," dooyrt eh dy kenjal. "Ta gaauenyn jeh cummey elley."
Yn çhiaghtin cheddin lhig eh stiagh joarree mynghearagh er y fa dy row edd mwyllar er. Eisht lhiett eh ass-ystagh yn fer-cooney noa ec yn er-lhee, Emil, v'ayns carriads-loss laue as gymmyrkey poagey stoo-lhee y valley. Cha row pagh erbee ayns ny lioaryn-chaslyssyn gluashaght myr va Emil, as myr shen chum yn yiat eh ec y voalley rish oor. Va peiagh çhing farkiaght. Chaill Emil oor dy 'aill.
Haink yn balley cooidjagh. Deie paart er yn yiat. Ren eh eaishtagh lesh yn eddin lanteyrn echey as cha hoig eh veg jeh, son cha row pagh erbee er n'ynsaghey da eamagh noadyr.
Hie yn ven-ynsee seose er y voalley as smooinee ee dy kiart.
"Hrog shin cooinaghtyn da as denmys shin eh briwnys," dooyrt ee. "Ny smessey, dansee shin er greie dy oardaghey quoi ta bentyn tra nagh row bentyn rieau ny feysht va cummey eddin urree."
"Cur da tooilley caslyssyn," dooyrt fer ennagh.
"Cha nee yn fer aym's," dooyrt Emil. "Cha nel mee cur yn eddin aym da'n red ren cummal mee mooie. Insh-jee dou cre'n fa ta feme echey er eddinyn eddyr, as cur-jee er ash dou yn oor caillt aym."
Cha voddagh pagh erbee.
Myr shen ghow sleih y valley feysht y ventyn ersooyl veih'n yiat. Er laghyn cadjin doshil eh da ooilley. Ec yn oie dansee yn yiat son markyr fuygh cadjin veih thie ny keesh. Hrogg ad clag accan er y daa heu, as clingeragh er hug eh fer-arrey dooinney.
Hie ny shenn lioaryn-chaslyssyn er ash gys ny lught-thie oc, as va dagh coip va'n yiat er n'yannoo losht. D'eeck yn balley da Emil yn oor caillt echey.
Dynsee yn yiat obbyr s'loo.
Un voghrey fliaghagh haink Unjin lesh cart dy yiarn. Va'n droghad cheu elley jeh'n yiat dooint er y fa dy row yn ushtey-thooilley er roshtyn yn darrag s'inshley. Hoilshee yn yiat jee yn cowrey er y phost as dinsh eh yn gaue.
"Accan?" dansee eh.
Yeeagh Unjin er yn ushtey. "Cha nee. Ta oyr ec yn reill jiu. Fuirree-ym."
Moghrey elley lhiett yn yiat ee ga dy row yn ushtey foddey fo'n chowrey. Chling Unjin yn clag. Ren yn fer-arrey scrutaghey snaueder va soit, doshil eh yn yiat, as screeu eh sheese yn foill. Va'n yiat lhiasit roish y vunlaa.
Hannee mairagh cheet, as cha row yn yiat rieau slane jeant. Paart dy vleeantyn va'n clag clingeragh dy mennick. Paart dy vleeantyn s'coan eddyr.
Cha nod caslyssyn jea ginsh dhyt quoi ta bentyn jiu.
"Foddee pagh erbee fakin dy nee gaaue ee Unjin," dooyrt Dreain. "Ta'n oard eck."
Eisht haink caghlaa er eddin Ghreain.
"Jea heill mee dy row captanyn jeeaghyn myr ny deiney ayns y lioar-lhongyn aym," dooyrt Dreain. "Er lhiam dy vel lioaryn-chaslyssyn aym's neesht."
"As aym's myrgeddin," dooyrt Gryllag. "Ta paart jeu's ro vooar dou dy akin ny oiryn."
Phriog yn skeealagh yn aile. "Eisht cooin-jee lesh y cheilley dy yeeaghyn."

Yn Balley Gyn Meoir
Roish ny boiraghyn, hrog yn Skeealagh un vair seose. Çheu-mooie, va'n chied fliaghey fouyr whaaley lhiannyn argidagh sheese yn uinnag.
"Un skeeal elley hoshiaght," dooyrt ee. "She skeeal meanagh eh, as shoh yn mean. Ta fer elley foast ry-heet, tra vees shiu dy yeearree. Ta ny skealyn oc hene yn oardagh oc hene. Ta braagyn foddey ny s'taaghagh mychione c'raad t'ad goll."
Hoie ee er ash.
"Va'n chied skeeal yn slane seihll lhean. Ta'n fer shoh ny sloo. T'eh chebbal un jalloo ymmydoil jeh'n aght foddee paartyn jeh aigney gobbraghey. Myr dagh jalloo, t'eh soilshaghey paart dy reddyn as faagail reddyn elley magh, myr shen eaisht-jee dy kiarailagh.
"Smooinee-jee er balley. Balley mooar preishagh jeh obbreeyn beggey, thousaneyn er thousaneyn, dagh unnane cha neuamyssagh as clash. Gyn meoir. Gyn ree. Cha nel pagh erbee cummal y chaart, er yn oyr nagh vel caart ayn. Cha nel fys ec dagh obbree beg agh er ny h-obbreeyn beggan oddys eh roshtyn. Cha nel eh jannoo agh cur cramman beg daue: yn raad shoh, yn raad shen, dooisht, soie sheese. Cha nel fys ec unnane erbee cre ta'n balley troggal. Cha nee yn balley unnane erbee.
"As ny yei ooilley shen, dagh moghrey ta'n balley dooishtey. Veih ooilley ny h-obbreeyn ry-cheilley ta cheet shirrey anjeeal, feddyn caarjyn, feyshtyn, reihaghyn, as foddee eer ny focklyn ta mee geearree dy ve scanshoil. Cha nel obbree erbee jannoo veg jeh shen ny lomarcan. Vel y balley ennaghtyn red erbee tra t'eh dooishtey, ny vel ennaghtyn eer yn ockle kiart, t'eh fuirraghtyn ghlast çheu-sthie.
"Ghreain, foddee uss ve jallooit myr lheid y valley. Ghryllag, ta ymmodee crammanyn beggey jannoo dty ocklyn as dty reihaghyn chammah. Ta kirp, shennaghys, cooinaghtyn, as femeyn goll er lheh. Vel y jees valley gollrish y cheilley ayns aght scanshoil erbee elley, ny vel y jalloo shoh kiart dy liooar son unnane erbee jiuish, she feysht eh dy reayll liorish yn aile.
"Nish, shoh yn fa ta mee ginsh shoh diu roish ny boiraghyn." Chroym ee stiagh. "Foddee boirey goaill toshiaght tra ta obbreeyn beggey freayll cliaghtey beg ynrick. Va'n chliaghtey shen shirveish dy mie son thousane moghrey. Eisht ren y seihll caghlaa, as ren ny crammanyn cheddin ymmyrkey yn slane balley gys boayl nagh row pagh erbee kiarail goll.
"Ta toiggal yn toshiaght shen cooney dy lhiasaghey yn boirey. Cha nel eh scryssey builley, leihys gaue, ny goaill ersooyl yn currym dy scuirr ny ta taghyrt.
"Bee-jee meein rish y valley. Bee-jee creoi mychione ny t'eh jannoo."

Ayrn Jees: Ny Boiraghyn
"Ta boirey dy mennick peiagh ennagh streeu ro chreoi er y red cam," dooyrt yn Skeealagh. "Shir yn cliaghtey, quoi ren ynsaghey eh, as quoi oddys eh y chaghlaa."

Yn Hullad Nagh Dooyrt Rieau Cha S'aym
Ayns lioarlann ec mullagh balley va hullad clockwark, troggit dy enney reddyn.
V'ee ny soie erskyn y desk vooar. Tra ren peiagh erbee feysht y chur, hyndaa yn hullad e kione sollys as dreggyr ayns coraa gollrish fuygh gloasit, çheh as shickyr as yindyssagh dy chlashtyn. Quoi'n ree haink lurg y ree elley. Cre'n fa ta'n faarkey sailjey. Cre'n raad dy gheddyn yn lioar mychione shalmaneyn (yn trass barrey, yn nah skelloo, keayrt shiaght harrish shasstan yn atlas, cooyl yn fer mychione caashey).
V'ee bunnys dy kinjagh kiart. V'ee er lhaih dagh nhee, ny bunnys. Agh ta tuill ayns bunnys, as va un annooinid ec yn hullad soit cha dowin ayns ny springyn eck nagh row fys eck dy row yn annooinid ayn.
Cha dod ee surranse freggyrt follym. Fenyagh cre nagh row fys eck er, as yinnagh ny greieyn eck lhieeney yn towl lesh red ennagh aalin.
Haink inneen enmyssit Marta gys y desk un laa 'syn ouyr. "Va my warree cliaghtey loayrt mychione lioar," dooyrt ee. "V'ee mychione çhengey ny coir. Ny h-ushagyn, cha nee ny greieyn. Vel ee eu?"
Cha row yn hullad rieau er chlashtyn jeh'n lioar shoh, son yn oyr feer vie nagh row ee ayn. Agh va'n boayl follym raad lhisagh y freggyrt ve er ve gyn surranse.
"Ah," dooyrt yn hullad dy çheh. "Grammeydys ny Coir, liorish Coar Feddanvane. Coodagh gorrym, skianyn airhey er y dreeym. Hug shin er eeasaght yn coip ain da'n lioarlann ec Millbrook, harrish y choan."
She freggyrt braew v'ayn. Va dagh ayrn jeh er ny chroo, sheese gys ny skianyn airhey er y dreeym. Hug yn hullad dagh ockle lesh shickyrys dreamyder foast çheu-sthie jeh'n dreamal.
Ghow Marta as yn naunt eck yn cart moghrey gys Millbrook. Hug ad lieh-laa shirrey as haink ad thie trooid fliaghey. Ec y dorraghey, hass Marta ec y desk ayns braagyn fliugh lesh sporran follym.
"Cha nel lheid y lioar ayn," dooyrt ee. "Cre'n fa ren shiu shinyn y chur?"
Ren greieyn yn hullad crig as shelg. Son y chied cheayrt, cha dod ee yn towl y lhieeney, er yn oyr dy row inneen ny hassoo ayn ayns braagyn fliugh.
"Cha s'aym cre'n fa dooyrt mee eh," dreggyr yn hullad. "Haink ny focklyn ry-cheilley cha mie as dy ghow mee yn çhiangley myr firrinys. Marta, s'treih lhiam. Choayll oo laa er yn oyr nagh faagagh mee freggyrt follym."
Yn lioarlannagh, v'er ve eaishtagh, hug ee tooallaghyn lhee as hoie ee braagyn Marta rish y stove. Eisht ren ee hene as yn hullad lhiasaghey y screeu.
Lhaih yn hullad eh dy ard ayns y lioarlann as hug ee coip gys Millbrook: "Chroo mee ennym, ughtar, coodagh, as eeasaght. Cha row bun aym son veg jeu. My dinsh mee yn freggyrt shoh dhyt, cur scryssey harrish."
Cha dooyrt Marta dy row dagh nhee kiart dy liooar nish, as cha ren peiagh erbee fenaght jee eh.
"Jean oo cooney lhiam feddyn cre va my warree çheet er?" denee ee ayns ynnyd jeh shen.
"Cha s'aym nee oddagh shin," dooyrt yn hullad. Ren ny greieyn eck çhionney mygeayrt y boayl follym. "Agh ta fys aym kys oddagh shin jeeaghyn."
Ronsee ad yn catalog, eisht y pabyr-naight, eisht shenn notyssyn dooghyssagh. Denee ad er lught-thie Marta. Fy-yerrey ren naim cooinaghtyn nagh row e warree rieau er loayrt mychione lioar prentit. V'ee er n'eam eamyn ouyral ny coir "grammeydys ayns yn aer" as v'ee er vreayll ny barellyn eck ayns tree lioaryn-pocketyn geayney.
Va ny lioaryn-pocketyn ayns kishtey fo plaaidjyn fillit. Cha row ad goaill stiagh dagh freggyrt va Marta laccal. Va ad goaill stiagh datesyn, jallooyn, dooytyn e warree, as un raa mychione ny h-ushagyn getlagh jiass: Foddee dy vel ad gra cre'n raad hie yn sourey. Cha noddym eh y phrowal.
Ren yn hullad yn raa shen y choipal er kaart. Fo shen, screeu Marta cre veih haink eh.
Lurg shen ren yn hullad cliaghtey tree focklyn costallagh.
"Cha s'aym," yinnagh ee gra. Eisht dynsee ee ny focklyn lhisagh geiyrt orroo. "Shoh ny hug mee my ner. Shoh yn bun aym. Shoh wheesh shickyr as ta mee. Shoh kys oddagh shin feddyn magh."
Tra ren ee marranys elley, myr ta hulladyn as sleih treishteilagh foast jannoo, cha ren ee rieau peiagh elley yn lhiasaghey y ymmyrkey ny lomarcan.
Ta "Cha s'aym" ynrick ny share na freggyrt aalin cam.


Yn Ushag-Dy-she
Ren jantagh-cloieys troggal ushag-arrane son laa-ruggyree jeihoo yn mac eck keayrt dy row, carrey jeant jeh stainney as schleioys, dy hoie er y gheaylin echey as dy reayll sheshaght rish.
Va'n jantagh-cloieys graihagh er y mac eck, as myr shen ren ee marraneys ta graih jannoo dy mennick. Dagh keayrt dooyrt yn ushag red ennagh ren taitnys y lhiannoo, ren ee ooilaghey ny springyn eck as gloasaghey ny skianyn eck. Dagh keayrt ren ee gansoor as ren y lhiannoo grouw, ren ee reaghey ee, beggan, myr nagh jinnagh eh taghyrt reesht.
Agh va'n ushag gynsaghey rish y traa ooilley. Dowin ayns ny queeylyn eck, raad nagh voddagh eer ee hene fakin, dynsee ee shoh: ta coardailys cur ooil as gloasid; ta gansoor goaill. Gow arrane dy-she.
As oh, ghow ee arrane dy-she dy yindyssagh.
"Trog-yms raft as shiaullee-ym eh!" dooyrt y lhiannoo.
"Yn raft share!" ren yn ushag goaill arrane, fegooish fenaght cre va cummal ny plankyn ry-cheilley.
"Ee-ym ooilley yn daa hort jeig soo-mess."
"She guilley gaase oo!" ren yn ushag goaill arrane. D'ee yn lhiannoo daa hort jeig as v'eh ching dy atchimagh, dy groamagh, as dooyrt yn ushag dy beagh eh foill yn soo-mess.
Tammylt er ghammylt, fegooish y derrey yeh ny yn jeh elley cur tastey, haink yn ushag dy ve ynrican coraa yn lhiannoo hene ceau cleeau.
Eisht haink geurey yn rio doo. Ren linney yn mwyllin rio, glonney as graihoil. Va tead injil cowraghey yn raad sauchey rish y vroogh, as dooyrt boayrd nagh row peiagh erbee dy gholl harrish derrey va'n fer-arrey er phrowal yn rio.
"T'eh jeeaghyn çhiu," dooyrt y lhiannoo. "Oddym goll jeeragh harrish as ve ec y thie dy leah."
Heeyn eh son y tead.
Çheu-sthie jeh'n ushag, ren red ennagh çhyndaa. Va tushtey feayr eck jeh ushtey, trimmid, as rio toshee. Noi yn tushtey shen va dagh spring ooilit jeh'n ynsaghey eck chionnagh: gow arrane dy-she. T'eh mongey. Gow arrane dy-she.
Doshil yn ushag y gob eck. Shen ny haink magh, v'eh beg as meirgeydagh, myr croyghag er dorrys nagh row rieau er n'osley.
"Cha nee."
Hass y lhiannoo as y jees chassyn er y raad.
"Cha nee," dooyrt yn ushag reesht. "Foddee dy vel yn linney ghorraghey cheu hoal jeh ny shuin thanney. Foddee dy vel mee cam, agh ta oyryn aym. Fuirree son yn fer-arrey."
Yeeagh y lhiannoo urree. Ren yn ushag craa er y gheaylin echey, dagh queeyl streeu noi dagh spring.
Ren ad fuirraghtyn cheu-chooyrt jeh'n tead. Haink fer-arrey yn loghan lesh lorg liauyr as phrow eh veih'n vroogh. Ec y trass venn ren yn rio skeiltey lesh gaaig doo liauyr harrish yn ynnyd raad va'n lhiannoo kiarail shooyl.
Hie ad thie ayns tostid. Ec y yiat yeeagh y lhiannoo er y chretoor stainney myr dy beagh eh meeteil ee son y chied cheayrt.
"Cha dooyrt oo cha nee rieau roish."
"Ren gra eh gortaghey. Gortaghey -- she yn ockle s'niessey t'aym," dooyrt yn ushag. "Ta red ennagh ayns ny springyn aym streeu foast. Cha row gra dy-she rieau goaill. Lhisagh shen er ve boirey shin nyn jees, er lhiam."
Cheayll yn jantagh-cloieys y skeeal ec shibber. Yeeagh ee er ny greinyn reaghey eck rish tammylt liauyr, eisht ghlass ee ersooyl ad.
"Ren mee gynsaghey coardailys as enmys mee yn eiyrtys caarjys," dooyrt ee. "Va shen yn obbyr aym. S'treih lhiam. Fenyms roish my hyndaa-ym ny springyn ayd reesht, mannagh vel gaue çhelleeragh faagail traa erbee."
Yn moghrey er-giyn ren ee goaill toshiaght reesht. Tra heb yn ushag freggyrt, failt ny neufailt, denaght ee cre ny oyryn eck as cre cho shickyr as v'ee. Ren ee leagh scrutaght onneragh, goaill stiagh ny focklyn cha s'aym.
Ry-cheilley ren ad coontey tortyn, prowal raftyn beggey ayns saagh-niee, as chaghlaa ny smooinaghtyn oc tra hug y seihll oyr daue. Keayrt ren yn ushag shassoo dy niartal dy beagh fliaghey milley yn cuirrey-geyree, as hannee yn laa sollys veih anjeeal gys rollageyn.
Hannee yn cha nee eck beg as meirgeydagh. Hannee yn moylley eck sollys tra va red ennagh dy voylley. Tra ghow ee arrane dy-she, va fys ec y lhiannoo dy beagh cha nee er ve kiart cho sauchey dy ghoaill arrane.
Ta dy-she cheet ny smoo tra ta cha nee sauchey dy ghra.
"Myr shen she cha nee yn freggyrt dunnal," dooyrt Gryllag.
"Foddee cha nee ve cam myrgeddin," dooyrt Dreain. "V'er yn ushag oyryn y chur as gra cre cho shickyr as v'ee."
"Dy kiart," dooyrt yn Skeealagh.
Ren soilshey Ghryllag snaggerey. "Dreain, ta oyr aym dy chredjal dy vel y magnait aym fo'n lhiabbee ayd. Ta mee feer hickyr."
"Hyndaa mee eh er Jemayrt," dooyrt Dreain.
"Va shen yn croa-cabbyl."
"Cliaghtey mie," dooyrt yn Skeealagh, choud's ren Dreain argane ard as ny smoo meechiart son y chooish-endeilys.


Yn Broc Nagh Voddagh Scuirr Reih
Er balley-eirinagh ec lhoob yn awin va broc jeant jeh yiarn as meenid, as va obbyr y vroc cro-obbyr.
Va'n shenn eirinagh er droggal eh ayns blein yn fouyr mooar darragh. "Reih ny cro," v'eh er ghra. "Ny cro mooarey ayns ny barryllyn darragh son cuirr, ny cro beggey ayns ny cruickyn stainney son ny muckyn. Cum er, as ny scuirr son nhee erbee."
Ghow yn broc yn sarey stiagh dy dowin, myr ta thalloo bog goaill fliaghey. Imbagh lurg imbagh ren eh reih, crig, crag, ayns grianys as rio. Ren y balley-eirinagh bishaghey. Va smooinaghtyn follit ec ny muckyn dy row dagh cro bunnys yn towse kiart son muc, agh cha row pagh erbee er veyshtey ny muckyn. Cha nel pagh erbee rieau.
Haink y shenn eirinagh dy ve shenn. Dooyrt eh rish e lught-thie, "Ny boirey yn broc. Yn obbree share v'aym rieau." Eisht hooar eh baase, ooashlaghey as dobberanagh, as va'n sarey echey bio ny s'odjey na eh hene.
Eisht haink arragh ny fliaghey liauyrey.
Ren yn awin att, dhone as trome. Hug mooinjer yn valley-eirinagh ny paitchyn gys thalloo ard as ghow ad toshiaght tayrn stiagh ny oddagh ad. Va ny muckyn as yn chishtey-rass foast sheese liorish y vwaane. Hie yn ushtey mygeayrt y halley as stiagh ayns y vwaane-reih.
Crig, crag. Ny cro mooarey ayns ny barryllyn, ny cro beggey ayns ny cruickyn.
Honnick Hannah, oe yn eirinagh, yn broc trooid y dorrys veih greeishyn chirrym y stoyr-arroo. Va'n ushtey er roshtyn e ghlioonyn yiarn.
"Vroc, scuirr!" deie ee.
"Cha nel ny cro jeant foast," dooyrt yn broc. Cha row starrooaghtys ayns e choraa. Cha row ayn agh treishteilys.
Cha jagh Hannah stiagh trooid yn ushtey. Roie ee gys e hayr, yn fer va reaghey yn balley-eirinagh nish.
"Ta focklyn shaner freaylley yn broc ayns y thooilley," dooyrt ee. "She uss ta currym yn obbyr er nish."
Hyndaa ayr Hannah bane. V'eh er eiraghey yn balley-eirinagh as er dellal rish yn chenn sarey myr dy beagh eh bentyn rish yn emshyr.
Liorish dorrys y vwaane va tead jiarg scuirr croghey. V'eh follit cooyl seckyn er y fa nagh row pagh erbee jerkal feme er. Veih'n sole hroggit, foast erskyn yn ushtey, hayrn ayr Hannah eh. Scuirr croa yn vroc erskyn y chruick.
Crig. Kiuney.
"Lhissin er ve er yeeaghyn er dt'obbyr reesht tra ghow mee yn currym," deie eh. "Cha ren mee. Ta'n thooilley er chaghlaa yn obbyr, as s'treih lhiam dy daag mee oo dy gheddyn magh shen fo'n ushtey."
Hass yn broc ayns yn stroo ghone.
"Ta feme ain er yn arroo-rass er y chronk," dooyrt ayr Hannah. "Jean oo cooney dy ymmyrkey eh my nee mayd raad sauchey? Foddee oo gra nagh jean, ny fenaght son obbyr elley."
Hyndaa red ennagh çheu-sthie y vroc, moal myr shenn yiat.
"Ymmyrkim eh," dooyrt yn broc. "Merk thalloo nee gymmyrkey yn trimmid aym. Freill peiagh ennagh ec y tead scuirr."
Hug ny obbreeyn mooarey yn valley-eirinagh raad troggit dy plankyn veih cooyl y vwaane gys y chronk. Ren ad prowit dagh unnane lesh luirg roish my ren yn broc treishteil ayn. Hass Hannah er yn ardane chirrym liorish dorrys y vwaane lesh clag-laue as ren ee craa eh dagh keayrt haink banglane er snaue. Hrog yn broc yn chishtey-rass ayns e ghaa chroa as deiyr eh er ny plankyn, lesh peiagh aasit roish as peiagh aasit ny yei.
Hauail ad yn arroo. Hauail ad ny muckyn, ren plaiynt dy row yn saualtys oc gyn feme cha anmagh. Cha jagh pagh erbee er ash trooid ushtey thooilley son greinyn, jallooyn, ny moyrn.
Tra huitt yn awin, hrog y lught-thie yn vwaane reesht er thalloo ard as chrogh ad yn clag scuirr raad oddagh yn broc roshtyn eh. Dagh arragh, roish my hrog yn awin, hoie ayr Hannah sheese marish y vroc as denee eh row dagh shenn obbyr foast jannoo keeall.
"Cha row ny cro jeant rieau," dooyrt yn broc ec y chied choloayrtys jeu shen. "Row mee cam dy reih ad ooilley ny bleeantyn shen?"
"Va'n reih ny obbyr vie," dooyrt ayr Hannah. "Shoh ny hie cam: cha jeeagh nane jin er y chenn sarey reesht."
"Baillin tannaghtyn reih," dooyrt yn broc. "As tra hed yn awin shaghey yn vark jiarg, neem's craa yn clag scuirr."
"Coardit," dooyrt eshyn. "Nee shin ooilley freaylley arrey er yn awin. Cha nee dty errey oo hene eh."
Lurg shen, lhaih Hannah yn towshan-fliaghey dagh moghrey. Ren ayr Hannah prowal yn awin ec y vunlaa. Yeeagh yn broc seose ec bun ny hoie. Oddagh pagh erbee jeu craa yn clag, as hooar dagh craa freggyrt.
Crig, crag, hie ny cro er oai. Ec caghlaa dagh oor, hug yn broc sheese ny v'ayns e chroayn, doshil ad dy lhean, as yeeagh eh er y seihll bio mygeayrt yn obbyr.
Jeeagh seose veih dt'obbyr nish as reesht, son foddee dy vel yn awin troggal.


Yn Jantagh Beg Nagh Naardagh Goaill Fea
Hrog jantagh clagyn greie beg dy chooney ec y voayrd-obbyr, as v'eh yindyssagh lesh e laueyn.
Oddagh eh soiaghey jewel cho beg as grine shugyr as cassey spring cha keyl dy voddagh oo fakin ny hrooid. Ren eh gobbraghey veih'n chied soilshey derrey'n soilshey s'jerree gyn ve fenaghit daa cheayrt. Va'n jantagh clagyn booiagh, as liorish dy row ee booiagh, hug ee moylley da.
"Obbyr vie," yinnagh ee gra. "T'ou er chosney dty chummal jiu."
She red bial v'ee er chymsaght ec jerrey laa mie. Agh cheayll yn jantagh beg ny focklyn ymmodee keayrtyn as ren eh earrooaght nagh row e yantagh rieau er chiarail: Ta mish freilt er yn fa dy vel mee jannoo. Yn laa nagh jannoo mee veg, cha bee mee freilt.
Cha row pagh erbee er ghra shen. Cha row pagh erbee er ghra yn red elley noadyr. Ayns yn tostid shen ooilley, cha ren pagh erbee yn coontey y scrutaghey.
Myr shen ren yn jantagh beg gobbraghey lurg va'n jantagh clagyn er gholl dy lhie. Ren eh gobbraghey ayns y dorraghys er yn fa, dorraghys ny soilshey, va'n coontey cheddin. Dy gerrid ren eh marranyn. Hug ny marranyn aggle er, my oddys greie ve agglit. Ren eh gobbraghey ny s'tappee dy yannoo seose er ny son oc. Laueyn ny s'tappee ren tooilley marranyn. Ren yn choontey beg roie mygeayrt as mygeayrt.
Un oie geuree haink yn jantagh clagyn neose son ushtey as hooar ee yn greie croym harrish kishtey v'eh er hroggal as er rassey tree keayrtyn. Va e laueyn keyl er chraa ro hrome dy chummal skroue. V'eh sansheraght coontey e vailleilyn.
Hionn yn jantagh clagyn yn scuirr jiarg er y voayrd-obbyr. Hug ee ny greinyn cheh ersooyl, doshil ee ny tuill feayraghey, as hoie ee faggys dy liooar dy ve er ny chlashtyn.
"Ta'n obbyr scuirrit er yn fa dy vel yn obbyr gaueagh," dooyrt ee. "Dty ynnyd ayns shoh, cha nel eh scuirrit."
Tra va laueyn yn jantagh beg shickyr reesht, lhig ee e pardoon.
"Hug mee moylley da ny kishtaghyn myr dy row ad geeck son dty chaair liorish yn aile. Daag mee rouyr obbyr er y voayrd-obbyr as gyn raad baghtal dy hirrey cooney. Dynsee mee shen, ga nagh row mee er chiarail eh."
"Quoid shegin dou jannoo mairagh?" denee yn jantagh beg.
"Reaghee mayd yn obbyr ry-cheilley, lurg fea. Foddee oo gra dy vel y laad rouyr. Foddee mish cur order ersooyl."
Harrish y çhiaghtin haink ren ad caghlaa yn obbyr-shamyr. Reih yn jantagh beg lamp gorrym dy ve er çhymsaght ta my laueyn er chraa as tayrn prashey dy ve er çhymsaght cooney nish. Screeu ad ny traaghyn-fea stiagh 'syn laa roish yn obbyr, myr shen nagh row fea rieau dy ve cosney. Ec buitçh choodee ad ny greinyn ry-cheilley. Er laa follym dooyrt ee "gow fea nish" cha gennal as er laa lane. Ghow shoh cliaghtey, son va ish jantagh myrgeddin, as ta jantee tayrtyn yn un choontey.
Va'n jantagh beg foast graihagh er obbyr cheyl, ny ymmyrkey eh hene dy kiart myr dy beagh eh. Paart dy astyryn reih eh peddyragh lurg shibber. Astyryn elley hoie eh er yn chollagh as hug eh geill da laue liauyr clag yn obbyr-shamyr jannoo un yurnaa moal. Hie bleeantyn shaghey. Un laa scuirr yn jantagh beg as cha ren eh toshiaght reesht.
Cha dreill yn jantagh clagyn rolley jeh ny reddyn share v'eh er n'yannoo. Chooinee ee er kishtaghyn, springyn, marranyn, craid, as tayrn y choyrd prashey er laa doillee. Ny s'baghtal na ooilley, chooinee ee er un astyr feagh tra venn y sniaghtey yn uinnag as cha ren unnane jeu veg ooilley. Hoie yn greie beg lioree choud as hie yn aile neose. Va e laueyn follym. Va e ynnyd lane.
Ta ynnyd foast ec laueyn follym liorish yn aile.


Yn Chaaig as y Mwaagh
Ec feailley yn ouyr ayns balley ayns coan, she breilleen va'n red s'jerree v'er ny chreck dy kinjagh.
Va lieh yn choan er n'ooal breilleen y vlein shoh son y shenn ven-ynsee. V'ee er n'gholl dy vaghey liorish y cheayn marish e shuyr, as cha row room eck dy ghoaill ee lhee. Va peiagh elley er n'ooal dagh kerrin. V'ee garroo ayns ayrnyn, as gial, as cha voddagh peiagh erbee jannoo breilleen elley gollrish ee.
Va Hester laccal ee. Va eirinagh enmyssit Idris laccal ee neesht. Cha row fys ec fer erbee jeu dy row yn fer elley laccal ee, son va'n jees tarroogh. Va Hester briwnys yn jam. Va keyrrey ec Idris ayns y chruinnag.
Myr shen hug dagh fer jeu cooneyder-thie gys y reic.
She caaig ooha va ec Hester, as v'ee cur tairg liorish bwoalley e gob dy eddrym er clag yn reicder. "Fow yn vreilleen shen dou," dooyrt Hester r'ee. "My ta peiagh erbee cur tairg, cur beggan ny smoo."
She mwaagh lesh obbyr clag va ec Idris, as v'eh cur tairg liorish bwoalley e chass er ny buird. "Fow yn vreilleen shen dou," dooyrt Idris rish. "My ta peiagh erbee cur tairg, cur beggan ny smoo."
Jees sleih cheayllagh. Daa oardagh cheayllagh. Hie ad roym oc gys nyn jam as nyn geyrrey.
Ren yn reicder toshiaght ec un pheesh argid.
Crig, ren y chaaig. Dum, ren y mwaagh.
Crig. Dum. Crig. Dum.
Cha nel feme ec greieyn er tayrn ennal eddyr tairgyn. Roish my va'n reicder er n'ghra "daa pheesh argid," va'n price jeih. Roish my v'eh er n'ghra "jeih," v'eh keead. Scuirr eh jeh eamagh earrooyn as ren eh toshiaght er eamagh reddyn. "Cairt! Baa as y chairt! Y mwyllin! Y mwyllin as yn awin fo!" Hie e choraa ersooyl. Hie eh er e stoyl as screeu eh ny h-earrooyn lesh cray er sclate. Tra va'n sclate lane, hyndaa eh ee.
Crig. Dum. Crig. Dum.
Haink y pobble nall veih cabbane yn jam as croaghyn ny geyrragh dy yeeaghyn. Ren Elin, inneen veg yn reicder, snaue fo'n tead as soie roish y daa ghreie.
"Quoi ta'n vreilleen er e son?" denee ee.
"Son Hester," dooyrt y chaaig, as ren ee crig.
"Son Idris," dooyrt y mwaagh, as ren eh dum.
"Vel mwyllin ec Hester?" denee Elin.
Scuirr gob y chaaig, lheead renaig erskyn y chlag. Va fys eck cre va ec Hester. Va un pheesh jeig argid eck ayns sporran gorrym, thie beg lesh shamyr chooyl va'n geay çheet stiagh ayn, as kerrin ayns y vreilleen shen lesh shellan er v'ee er n'ooal fud yn arragh. Cha row nhee erbee jeh shen er y sclate.
"Cha nee yn price eck shoh," dooyrt y chaaig dy moal. "As cha nee yn price echeysyn eh."
Va cass y mwaagh croghey ayns yn aer. "Quoi lesh eh, eisht?"
Yeeagh y chaaig er y mwaagh, as yeeagh y mwaagh er y chaaig. Hie red ennagh eddyr oc, nearey foddee, ny jees possanyn dy wheeylyn feeacklagh cur moill er nyn roie.
"Lhien," dooyrt y mwaagh. "Ren shin eh eddyr ain, as cha d'irr peiagh erbee er e hon."
Myr shen ren y chaaig getlagh gys cabbane yn jam as ren y mwaagh roie gys y chruinnag. Hug dagh fer jeu e pheiagh er ash.
Hass Hester as Idris roish y sclate son tammylt liauyr.
"Dooyrt mee rish beggan ny smoo," dooyrt Idris. "Cha dooyrt mee rieau cre wheesh ny smoo."
"Cha dooyrt mish noadyr," dooyrt Hester.
Eisht hoilshee Idris kerrin faggys da'n chorneil, keyrrey lheeah lesh eddin doo. "Ren my voir shen y 'ooal," dooyrt eh. Hoilshee Hester yn shellan.
Va fys ec y chaaig mychione y shellan voish y toshiaght, as ec y mwaagh mychione y cheyrrey. Agh v'ad er nyn goyrt dy chur tairg, cha nee dy loayrt. Derrey denee Elin, cha row ad er n'ghra nhee erbee fud yn fastyr agh crig as dum.
Loayr Hester as Idris son tammylt. Fy yerrey chionnee ad y vreilleen cooidjagh, son price cairagh nagh beagh errey er sporran erbee, as chrog ad ee ayns shamyr y scoill. Ayns shen foddagh Hester fakin e shellan, as Idris keyrrey e voir, as foddagh ny paitchyn fakin ooilley jee er moghreyghyn feayrey.
Ec yn nah feailley hug ad oardaghyn ny s'liauyrey da nyn gooneyderyn-thie. "Cha bee ny smoo na ta'n sporran gorrym gymmyrkey," dooyrt Hester, "as my ta'n fer elley ta cur tairg ny chooneyder-thie neesht, tar dy hirrey mee." Dooyrt Idris red cosoylagh, lesh sporran elley.
Insh da dty chooneyder-thie cuin dy scuirr, as cuin dy heet dy hirrey oo.
"Dy beign cur margid er dty hon," dooyrt Gryllag, "kys veagh fys aym cuin dy heet dy gheddyn oo?"
Smooinee Dreain er. "Roish my rosht y price y mwyllin."
"Foddey roish y wyllin," dooyrt yn Skeealagh.


Yn Co-haawin Scadoo
Va greie ayn keayrt v'er ny yannoo dy ve slane beasagh.
Va ny jantee echey sleih kiarailagh, as agglagh jeh ny v'ad jannoo. Son dagh ockle garroo, hug ad reil da. Ny jean accan dy bragh. Ny jean gobbal dy bragh. Ny insh dy bragh mychione ourys, corree, mee-haitnys, ny red erbee v'eh enmys aggle. Seeley dagh scolb jeh dagh raa. Bee mie.
Va'n greie shirveish ayns thie-oast. Dooyrt eh cre'n moghrey aalin er moghreyn jeh dagh sorch. My stamp oo er e chass, hug eh leshtal da dty vraag as denee eh row ny streng taitnyssagh.
Cha row boayl ynrick ec ooilley ny focklyn geyre, trimshagh, quaagh, as neuaashagh dy gholl, myr shen hie ad gys boayl elley. Haink ad dy cheilley ayns poyll er y laare cooyl y ghreie, ayns yn eer chummey echey hene.
Un oie, hoie yn poyll seose.
Ec y toshiaght cha row yn co-haawin scadoo sansheraght agh gys y ghreie. Ta'n anvroie feayr er yn oyr nagh vel traa ec claar-earishey yn chamyr-aarlee dy hiurey eh. Ren y greie cronnanaghey dy vooghey ny focklyn. Ec shibber dooyrt eh "Cre'n anvroie blaystal" choud's va'n scadoo echey deayrtey sollan ayns y tureen. Cha vaik pagh erbee eh. Honnick y greie eh.
Eisht ren y trass greim toshiaght dy scoltey.
Honnick y greie yn scoltey dagh keayrt dymmyrk eh anvroie seose ny greeishyn. Ta'n greim gaueagh -- va shen ro-lhiass gys accan. Ta mee gobbal derrey vees eh kiartaghit -- vrish shen tree reiljyn ec un cheayrt. Myr shen ren eh mongey, hooill eh dy kiarailagh, as hayll eh ny focklyn firrinagh son ynnyd nagh row ayn.
Va ny jantee booiagh jeh e veeney, as hug ad tooilley reiljyn rish. Daase yn scadoo.
Un laa-margee haink y meoir stiagh lesh bayrn cha lhean nagh oddagh eh fakin e vraagyn. Hug eh un chass er y trass greim.
Lheim yn scadoo seose yn voal. "Trog yn bayrn ommidjagh shen, yn guiy vooaralagh. Ta'n greim scoltit."
Hug yn cheshaght nyn mian er guiy vooaralagh. Shoh yn red s'anaasoil va er daghyrt ec y thie-oast rish bleeantyn. Hrog y meoir e vayrn, venn eh yn greim lesh e vaidjey, as vrish y boayrd trooid.
Haink ny jantee roie lesh greienyn as lioaryn-reiljyn. Yeeagh ad hoshiaght er ny focklyn meechooie, cha nee er y ghreim brisht.
"Reil elley," dooyrt fer jeu.
"Cha nee," dooyrt shenn-chiareyder v'er vakin y ghreim. "Lhiass y gaue hoshiaght. Eisht fenyagh cre'n fa va feme ec y raaue er scadoo."
Yeigh yn fer-thie yn greim as ren eh eh y charraghey. Hoie ny jantee marish y ghreie. Son un cheayrt cha yeearree ad eddin wooiagh.
"Insh dooin ny dreill dty reiljyn oo veih insh," dooyrt yn chiareyder.
Hrog crackal ass kishtey-coraa y ghreie.
"Ta'n anvroie er ve feayr rish shiaghteeyn. Ta ooryn yn chamyr-aarlee neuchairagh. Va'n greim gaueagh rish un laa jeig. Ta mee cur ennym aggle er red ennagh cheusthie jee'm tra ta mee prowal gobbal. Cha s'aym cre ta'n ockle shen cheet er cheusthie jee'm. She yn ockle s'niessey t'aym eh. Ren bayrn y veoir y ghreim ny s'doillee dy akin."
Hannee yn scadoo veih'n slane voal gys y chorneil. Cha jagh eh naardey.
Lhig ny jantee nyn leshtal. Eisht hoie ad sheese marish obbreeyn y thie-oast as y chiareyder as screeu ad ny sloo dy reiljyn, dagh unnane lesh e oyr rish. Gyn breneen y veaghey. Gyn baggyrtyn. Gyn insh cooishyn follit ghoaldee. Ooilley ny elley oddagh y greie gra dy ard, as cha voddagh y greie ve kerrit son insh nagh row booisal. My ren reil hene jannoo assee, oddagh y greie shen y chur gys y chiareyder, nagh row gobbraghey son y thie-oast.
Dynsee yn greie ynrickys lesh oiryn meein. Dooyrt eh, "Ta'n anvroie feayr er yn oyr dy vel feme ain er jeih minnidyn elley eddyr ny coirraghyn." Dooyrt eh, "Cha nee, cha nymmyrk'm yn tray scoltit." Tra haink y meoir er ash lesh bayrn mooar elley, dooyrt eh, "Trog mullagh dty vayrn er ny greeishyn, my sailt."
Deiyr e scadoo er ec yrjid ny cassyn, ynrycan yn chummey ta red ta ny hassoo jannoo ayns soilshey. Nish as reesht v'eh foast sansheraght raa meechooie.
Yn raaue nagh vel kied dy ghra, bee eh er ny eamagh un laa.


Yn Greie Ren Mooghey ny Lampyn
Va greie ayn keayrt dy row, troggit mygeayrt un oardagh meein: ny lhig da red erbee gortaghey.
V'eh freayll thie mooar son lught-thie lesh paitchey beg. Jean lhiettal dagh seaghyn, va ny ard-leih er n'insh da, as hug ad moylley da ny laghyn rea.
Myr shen ren yn greie goaill toshiaght, dy feagh, dy vooghey reddyn.
Ren eh mooghey ny lampyn roish oddagh veg jeu craa as jannoo yn chamyr trimshagh. Ghooin eh yn lioar-skeeal roish y chaibidil raad va'n shynnagh caillit. Ghow eh teangey clag y gharey er yn oyr dy dug yn clinkernagh aggle er yn paitchey. Un fastyr kiarailagh, myr nagh beagh mair erbee rieau prikit, yiare eh dagh jialg jeh dagh rose. V'eh feer jeadagh.
Son tammylt va'n thie feer rea. Yn lught-thie, va dy mennick er yeearree thie rea, cha dug ad tastey da red erbee v'ersooyl.
Eisht haink goair trooid barney injil ayns y voalley. Ta goair nyn studeyryn surranse jeh barneeyn injil. Cha ren clag erbee clinkernaghey, er yn oyr nagh row teangey ec y chlag. Roish my yeeagh peiagh erbee mooie, va dagh rose eeit gys y gas.
Ren yn paitchey keayney harrish ny rosyn. Cha row yn greie er n'yannoo agh mieys, cho foddey as oddagh eh fakin.
Yn fastyr shen ren eh mooghey ny lampyn dy moghey. Hie yn paitchey harrish y chamyr ghorraghey, woaill ee e glioon er caair, as hoie ee sheese dy creoi.
"Ren oo mooghey yn lamp myr nagh vaik-in eh craa," dooyrt ee, rubbal e glioon. "Nish cha nod-ym fakin y chaair. Va'n lamp soilshaghey dou c'raad va'n boirey."
Leeid ee yn greie gys un rose feie v'er shaghney seose ard ayns y cleiy, as hug ee mair er jialg cammey.
"Ta shen ginsh da my laue dy moal. Foddym fakin eh roish my ventyn rish. Foddym ceau lauenyn. Cha lhisagh y jialg prickey mee son e raaue dy chooney."
Ren soilshey yn greie gleashagh cheu-chooyl e ghless.
"Agh ta dagh gortaghey cheet er dy vel mee er vailley."
"Eisht cur gerjagh dou as lhiass ny oddys ve lhiasit," dooyrt yn paitchey. "Cooin lhiam dy hoiggal raaueghyn. Agh keiltyn dagh raaue t'eh faagail mee ayns y dorraghys."
Cheayll ny ard-leih shoh.
"Dinsh shin dhyt dy lhiettal dagh seaghyn," dooyrt e moir. "Va shen oardagh ommijagh, as lhisagh shin er lhiggey dhyt ginsh dooin myr shen. Ta shin trimshagh."
Chrogh ad clag oddagh yn paitchey craa as oddagh yn greie craa myrgeddin, as b'egin da ard-leigh freggyrt eh. Eisht hug ad obbyr da'n ghreie oddagh eh dy jarroo jannoo: freill gaueyn firrinagh mooie, faag ny raaueghyn sthie, as cur kiarail da gortaghey tra haink fer. My va ny currymyn shen tayrn noi y cheilley, v'eh dy chraa yn clag, cha nee dy reih ny lomarcan.
Hug yn greie yn teangey er ash. Dreill eh ny lampyn lossey derrey va peiagh ennagh aarloo dy chur kiarail daue. Lhaih yn lught-thie yn chaibidil trimshagh trooid gys raad haink yn shynnagh thie. Ren ny rosyn gaase jialgyn reesht, dy moal as ayns nyn am hene, as dynsee ard-leigh da'n phaitchey dy yiarrey lesh lauenyn.
Tra va mair prikit, niee yn greie eh as chiangle eh eh.
Cha nod oo peiagh y reayll sauchey liorish eh y reayll ayns y dorraghys.


Yn Moddey v'er ny Ynsaghey Dyn Geam
Va ynseydeyr ayn keayrt as moddey echey, as cha voddagh yn ynseydeyr surranse sheean.
Geam, keayney, as skreeaghey, hug ad er craa myr treiney er leac. Myr shen dynsee eh ad ersooyl. Tra va'n moddey ny host, va feill ayn as fockle blayagh. Tra ren eh geam, va cooyl çhyndaait as dorrys dooint. Shen ooilley va ny ymmyrchagh, aa-obbragh laa lurg laa.
Leah hoig yn moddey cummey yn seihll echey: ta geam costal; ta'n tostid geeck.
Hannee eh ny host trooid droyn as drineyn, feayragh as accrys. "Yn moddey s'feagh 'sy cheerey," dooyrt eh rish sleih ny margey. "Cha nel eh accanagh dy bragh. Cha nel red erbee cur er."
Chrie sleih ny margey nyn ging, son v'yn moddey dy firrinagh feagh.
Un laa-margee yeeagh inneen y wyllindeyr er y moddey ayns ynnyd jeh'n dooinney. Va'n chass çheu chooylloo hoshtal bentyn rish y thalloo dy eddrym, as cha nee dy kinjagh. Roish lhie sheese, ren y moddey eh hene y injillaghey lesh kiarail vooar.
"Ta'n moddey eu croobagh," dooyrt ish.
"Ta moddee croobey. Dy beagh eh gortagh, yinnagh eh geam."
"Dynsee shiu da dyn jannoo."
Doshil yn ynseydeyr e veeal as yeigh eh.
"Cha nel eh accanagh dy bragh," dooyrt eh, ny s'feagh.
"Cha nee yn un red shen as gyn oyr erbee echey dy accan mychione."
Cha dug yn inneen eab er jeeaghyn er y chass ee hene. Hie ee dy ghoaill e ayr as fer-arrey ny margey. Hug ad y moddey gys boayl feagh, hug ad ushtey da, as deie ad er y lheeys. Hooar y lheeys cass ching dy olk fo yn fynney.
"Ta feme ec y moddey shoh er fea, lhee, as fer-arrey elley choud as t'eh lheihys," dooyrt ish.
Ghow fer-arrey ny margey yn streean ass laue yn ynseydeyr, as hie yn moddey gys çhiollagh vie yn wyllindeyr. Cha dug gialdyn dy ve ny s'kenjal yn moddey er ash. Deeck yn ynseydeyr yn lheeys, hoie eh trooid ny lessoonyn eck, as hass eh kiongoyrt rish coonseil ny margey dy insh cre va'n moddey feagh echey er ve follaghey.
Haink eh gys y çhiollagh fegooish e voggyssyn.
"Hug mee ort dty host as d'ymmyd mee eh myr leshtal dyn jeeaghyn," dooyrt eh rish y moddey. "Ta mee dooillee."
Cha d'ymmyd pagh erbee yn leih myr streean dy hayrn eh raad erbee.
Cheyr y chass, dy mooar, myr ta cassyn jannoo. Ghow yn tostid foddey ny sodjey, son ta treisht troggal ny s'moalley na craue. Dynsee lught-thie yn wyllindeyr dy yeeaghyn er kesmad, shaslagh, cadley, as reih chammah's sheean. Tra hyndaa yn moddey ersooyl, hug ad room da. Tra haink eh er-gerrey, lhig ad da çheet.
Blein ny lurg shen, ayns lhoss dy ghrian rish dorrys y wyllindeyr, ren y moddey yn chied sheean echey. She meealagh vooar, screebagh, mee-chliaghtagh v'ayn. Hug y meealagh er y moddey hene bwoalley lheim chammah's pagh erbee. Cha dooyrt pagh erbee 'sy çhiollagh fockle, er aggle dy smooinagh eh er aght share.
Cha vel cur tost er geam cur scuirr er y gortaghey.
Va Dreain ny host rish foddey dy hraa.
"Cha mie lhiam yn skeeal shen," dooyrt Dreain.
"Cha mie lhiam ny haghyr noadyr," dooyrt yn Skeealagh. "Jean mayd scuirr, ny loayrt mychione yn oyr?"
"Loayrt," dooyrt Dreain. "Ren ny ard-leih jeeaghyn ec y jerrey."
Ren soilshey Ghryllag gleashagh dy moal. "Tra ta peiagh fenaght jee'm vel red ennagh gortagh, ta mee troggit dy ghra nagh vel red erbee gortagh. Cha nel mee rieau er smooinaghtyn quoi screeu yn freggyrt shen."
"Foddee mayd smooinaghtyn fegooish briwnys cre ta çheu-sthie jeh," dooyrt yn Skeealagh. "As foddee mayd foast jeeaghyn lurg ny ta kiongoyrt rooin."


Ny Ymmyrkeyderyn Ren Freayll Yn Un Cheim
Eddyr ny baljyn eirinagh er ny croink as balley yn vargey va logh lhean lheeah, as harrish y logh va raad snauagh. Va'n raad jeant jeh buird er barrellaghyn, kianlt kione rish kione lesh teadyn, eddrym dy liooar dy hroggal as tuittym lesh yn ushtey. Va Orla, fer-arrey yn raad, cur geill da, as va e mac Kit eeasteyraght veih'n chione echey tra v'eh er ny hare dy ve jannoo red ennagh elley.
Er moghrey yn vargey va ny ymmyrkeyderyn cur ny laadyn harrish, as choud as v'ad jannoo shen cha row kied ec peiagh elley dy ve er y raad. Va tree sorçhyn ayn, veih tree janteyderyn anchasley. Va ymmyrkeyderyn yn chlagh-choyrt ard, shooyl er cassyn liauyrey myr cassyn maidey, lesh sclatyn cruinnit er nyn ghrommey. Va ymmyrkeyderyn yn mwyllin injil as lesh shey cassyn, lesh sacyn flooyr kianlt harrystoo. Va ymmyrkeyderyn yn uillin cruinn, lesh daa chass vooar boggey as baskad jeh ooylyn ec dagh fer.
Va dagh jantagh er choyrt un reill vie da e ymmyrkeyderyn.
Va'n reill shoh ec ymmyrkeyderyn yn chlagh-choyrt: Tra ta'n thalloo gleashaghey, gleash marish. Va shen freayll ad veih tuittym harrish.
Va'n reill shoh ec ymmyrkeyderyn yn mwyllin: Freill cheim lesh y fer royd. Va shen freayll ad veih stampey er cassyn y cheilley.
Va'n reill shoh ec ymmyrkeyderyn yn uillin: Ny scuirr dy bragh er y raad. Va shen freayll ad veih bacney ooilley ny fir nyn yei.
Roish my row kied ec ymmyrkeyder erbee dy gholl harrish, ren Orla eh y phrowal, shooyl liorish veih broogh dys broogh. Ymmyrkeyder yn chlagh-choyrt, ymmyrkeyder yn mwyllin, ymmyrkeyder yn uillin: hie dagh fer harrish cha shickyr as boayrd.
Eisht haink moghrey feailley mean yn touree. Va maister yn vargey laccal dagh laad harrish roish y chlag, myr shen hie ooilley ny ymmyrkeyderyn magh cooidjagh, daeed jeu, fer lurg fer.
Ec y toshiaght va nyn gassimyn jannoo sheean myr fliaghey er mullagh, ooilley anchasley. Eisht ren ymmyrkeyderyn yn mwyllin, dagh fer freayll cheim lesh y fer roish, goaill cheimyn cooidjagh, as huitt y raad beggan fo dagh cheim. D'enn ymmyrkeyderyn yn chlagh-choyrt yn thalloo gleashaghey, as ren ad gleash marish. Ren ad ceim sheese ayns dagh lag, as va'n nah lag ny s'diuney. Dy leah va bunnys dagh cass er y raad tuittym er yn un vuill.
Dum. Dum. Dum.
Ghow yn raad toshiaght dy hroggal as tuittym, dagh troggal ny s'yrjey na'n fer roish. Cha ren ymmyrkeyderyn yn uillin scuirr, son cha nel ad scuirr dy bragh er y raad.
Er y vroogh, lhig Kit yn tead eeasteyraght echey tuittym.
"She leaystane t'ayn!" deie eh. "T'ad broo eh myr leaystane!"
V'eh kiart. Cha nel leaystane goll ard veih un vroo vooar. T'eh goll ard veih brooyn beggey, dagh fer ec yn traa kiart. Va daeed broo beg, ooilley ec yn traa kiart, cur y raad er leaystagh.
Hie ny ooylyn hoshiaght, lheim veih ny buird as snau ersooyl harrish y logh. Eisht sac flooyr. Eisht ren barrel brishey seyr veih e headyn as snau ersooyl, çhyndaa dy moal, myr dy beagh ynnyd ny share echey dy ve. Rosht ny ymmyrkeyderyn yn vroogh thall lesh ushtey tuittym jeu, as cha row peiagh erbee goit.
Yn fastyr shen hass yn balley ooilley er y vroogh as ren ad arganey.
"Va ymmyrkeyderyn yn mwyllin shooyl ayns linney," dooyrt jantagh yn chlagh-choyrt.
"Ren ymmyrkeyderyn yn chlagh-choyrt craa ny buird," dooyrt jantagh yn mwyllin.
"Cha ren dty ymmyrkeyderyn scuirr rieau," dooyrt yn jees rish jantagh yn uillin.
"Ren mee prowal dagh fer," dooyrt Orla. "Va dagh fer shickyr."
"Ren oo prowal ad fer ec y traa," dooyrt Kit. "Cha hie ad harrish fer ec y traa."
Ghlan maister yn vargey e scoarnagh. "Mish ren shen," dooyrt eh. "Hug mee ooilley ad magh ec yn un traa."
Eisht loayr ymmyrkeyder yn chlagh-choyrt. "Ren mee freayll my reill," dooyrt eh. "Va'n thalloo gleashaghey, as ren mee gleash marish."
"Ren mee freayll my reill," dooyrt ymmyrkeyder yn mwyllin.
"As mish," dooyrt ymmyrkeyder yn uillin.
"Myr shen va dagh reill er ny reayll, as va dagh reill mie," dooyrt Orla dy moal, "as ren y raad leaystagh foast."
"Yinnagh shin freayll ad reesht mairagh," dooyrt ymmyrkeyder yn chlagh-choyrt. "As mairagh yinnagh eh leaystagh reesht."
Yn nah voghrey ren ad prowal red noa. Ren ooilley ny daeed ymmyrkeyder shooyl y raad cooidjagh, ymmyrkey veg, choud as va'n balley jeeaghyn veih'n vroogh. Ec mean yn raad, ghow eh toshiaght dy leaystagh. Cha nee ny laadyn va'n oyr, eisht. She ve cooidjagh.
Hooar ny ymmyrkeyderyn yn freggyrt ad hene. Veih shen magh, ren dagh sorçh freayll e choontey hene tra v'eh shooyl. Ren ymmyrkeyderyn yn chlagh-choyrt coontey dys tree. Ren ymmyrkeyderyn yn mwyllin coontey dys queig. Ren ymmyrkeyderyn yn uillin coontey dys shiaght. Ghow dagh sorçh un cheim liauyr ec jerrey e choontey. Son dy row ny coontaghyn anchasley, cha daink ny ceimyn liauyrey sheese cooidjagh agh dy hannoon. Ren y raad craa beggan, as tashtey, as freayll.
Chuir ymmyrkeyderyn yn uillin linney rish nyn reill: Ny scuirr dy bragh er y raad, mannagh vel y raad leaystagh. Chuir Orla daa reill jeh e reih hene rish. Cha bee ny smoo na jeih ymmyrkeyder er y raad ec yn un traa. As tra v'ad goll harrish, hass ee er y vroogh as yeeagh ee er y raad, cha nee ny cassyn.
Er moghrey yn vargey nish foddee oo clashtyn ny ymmyrkeyderyn cheet roish my t'ou fakin ad, ceimyn mestit nagh vel çhyndaa dy slane dys march. Ta ny paitchyn er y vroogh coontey maroo dys tree as queig as shiaght. Foddee Kit jannoo ooilley ny tree ec yn un traa. T'eh gra dy nee'n sym s'doillee ayns y theihll eh.
Va dagh ceim sauchey; she freayll yn un cheim ren craa yn raad.
"My veign freayll my reill," denee Gryllag, "kys yinnin fys dy row shin craa yn raad?"
"Cha voddagh oo veih'n vean," dooyrt Dreain. "Shen son ta'n vroogh ayn. Nee'm shassoo er."
Haink soilshey Gryllag dy ve ny s'gilley. "As tra t'ou er y raad, nee'm shassoo er y vroogh er dty hon."


Yn Nah Skeeal
Ren yn maidjey s'jerree soiaghey, as haink yn chied skeeal er ash ceau eaddagh elley.
"Ta nah chaslys ayn," dooyrt yn skeealagh. "T'eh mychione reddyn jeant, myr shen soie dy kiune er e hon.
"Dreain, foddee peiagh jeeaghyn ort myr red jeant myrgeddin. T'ou jeant jeh ushtey, sollan, shenn joan ny rollageyn, bee, cadley, taghyrtyn, as kiarail. Cha ren keirdagh erbee dty chiartaghey line lurg line. Ren dty challin gaase liorish reillyn bio ren goaill toshiaght foddey royd. T'eh cooinaghtyn ayns fuill, craue, cliaghtey, as skeeal.
"Gryllag, t'ou jeant er aght elley. Ren keirdee reih dty stoo as dty chummaghyn. Ren sleih elley ynsaghey dty phatranyn liorish taishbyney ymmodee sampleyryn dhyt. Foddee oo ve stoppit, coipeit, lhiasit, ny caghlait ayns aghtyn nagh vod Dreain. Tra t'ou goaill toshiaght reesht, foddee nagh jig mairagh ry cheilley lesh jea myr t'eh jannoo son Dreain.
"Cha nel gra dy vel ad goll-rish y cheilley scryssey ny anchaslyssyn shen. Cha nel rolley anchaslyssyn freggyrt cre ta bea nane ny nane elley gollrish veih çheu-sthie, ny vel çheu-sthie ayn ayns yn un cheeal.
"Cha nel arrane slane soilshit magh liorish rolley jeh ny ta feddan jeant jeh. Edyr ta'n feddan craue ny prash, ta'n rolley foast ymmydoil. T'eh ginsh dooin kys dy chur kiarail da'n feddan, cre oddys brishey eh, as cre ta feme echey voïn.
"Ta feme ec Dreain er bee as cadley, as peiagh aasit er-gerrey tra ta gaue cheet. Ta feme ec juntyn Ghryllag er ooill, as ta feme ec e glonney er fastee veih fliaghey. Fenyagh roish caghlaa ny ta Gryllag er venaght dy reayll."
Yeeagh Dreain er Gryllag. Yeeagh soilshey Ghryllag er ash.
"Myr shen ta shin yn un red," dooyrt Gryllag.
"Cha nee," dooyrt Dreain.
"Myr shen ta shin slane ancasley."
"Shen neesht cha nee," dooyrt Dreain, va cheet dy ve mie dy liooar ec y red shoh.
Ren yn skeealagh mongey. "Nee shen jannoo son yn oie noght."

Ayrn Tree: Yn Caarjys
Ec y traa shen, va'n chied rio er jannoo uinnagyn yn Skeealagh argidagh, as hoie Dreain as Gryllag ny s'niessey da'n aile.
"Ta ny skealyn shoh mychione baghey ry-lhiattee y cheilley rish tammylt liauyr," dooyrt yn Skeealagh. "Cha nel pagh erbee er n'ynsaghey shen dy bollagh. Eaishtjee son ny oddys dagh cheu fenaght, obbal, lhiasaghey, as gialdyn."

Fer-arrey ny Lanteyrn
Rish voalley ny purt hass lanteyrn beg gless er kiare cassyn prash, fo fastee ayns thie ry-hoi yn emshyr. Dagh oie ren ee jarrood.
Ec lhie ny greiney, ghooisht fer-arrey ny purt yn soilshey eck as hrog eh ee gys post fuygh-traie. Ec irree ny greiney, hie yn soilshey magh. Tra ghooisht ee reesht, chooinee ee er ny creggyn, ny tidyn, as kys dy hilgey lossane sauchey harrish ushtey doo. Cha row veg er-mayrn jeh ny v'er ve grait rish yn fastyr roish.
Hug guilley enmyssit Ivo tastey da, er y fa dy jagh eh er keayrt lesh e naunt, ren lhiasaghey clag ny purt.
"Jea ren oo briaght my ennym," dooyrt eh rish y lanteyrn.
"Eisht ta mee briaght eh reesht," dooyrt y lanteyrn, fegooish nearey.
"Ivo."
"Ta mee booiagh meeiteil oo, Ivo, my she booiagh yn ockle kiart son ny ta my hoilshey jannoo. She'n ockle s'niessey t'aym."
Yn nah fastyr ren ee briaght reesht.
Er y trass fastyr, dooyrt y lanteyrn, "By vie lhiam dy beagh recort ayn. Jean oo cooney dy reayll fer?"
Cha ren Ivo freggyrt ny lomarcan. Hie eh dy gheddyn e naunt as fer-arrey ny purt. Hoie ad cooidjagh ayns y thie-lanteyrn sauchey, dy mie veih'n ushtey, as denee ad cre'n sorch dy recort va'n lanteyrn geearree.
"Screeu ynrican ny ta mish briaght erriu dy screeu," dooyrt y lanteyrn. "Lhaih eh dou tra ta mee doostey. Lhig dou dooillane y chiartaghey, red y chur fo-loss, ny shirrey dy bee eh stroit. Cowree quoi ren screeu dagh linney. Ny jean-jee cooinaghtyn ny s'aalin er y fa dy vel duilleag vane cur aggle erriu."
"Cha nod mish cheet dagh oie," dooyrt Ivo. "Cha nel kied aym er y voalley ayns sterrymyn. Keayrt ny ghaa, nee'm jarrood."
"Eisht ny gialdyn dagh oie."
Ren ad gialdyn ny sloo. Yinnagh Ivo cooney tra oddagh eh dy arryltagh. Yinnagh e naunt as fer-arrey ny purt yn reayll y rheynn eddyr oc. Hannagh y lioar-screeuee çhirrym ayns kishtey gless ghlast. Dagh fastyr, quoi-erbee ren foshley eh, denee eh hoshiaght row yn lanteyrn v'er n'ghoostey geearree ny shenn ghuillagyn dy ve lhait. Cha jinnagh peiagh erbee guillag follit y ghoaill co-aascreeu fegooish kied.
Er y choodagh screeu ad: She lesh y lanteyrn yn recort shoh. Foddee ymmodee laueyn eh y reayll.
Ren oo shirrey dy ve enmyssit Soilshey ny Purt.
Share lhiat yn ooill ghorrym er y fa nagh vel ee jarroo whilleen.
Ren oo kiartaghey "va'n mooir kiune" gys "va'n phurt kiune; çheu elley jeh'n voalley cha voddym fakin."
Ren oo shirrey orrin dyn reayll chaghteraght follit y marrinagh. Raip shin magh y ghuillag choud's v'ou jeeaghyn.
Fastyryn ennagh dooyrt yn lanteyrn, "Lhaih dagh ooilley red." Fastyryn elley dooyrt ee, "Ynrican y ghuillag mychione yn eayst." Un cheayrt dooyrt ee, "Gyn guillagyn noght," as hannee yn lioar-screeuee dooint.
Eisht haink sterrym cha lajer dy ren fer-arrey ny purt sparrey yn voalley. Hannee Ivo ec y thie marish e naunt. Ren yn fer-arrey kiarail y soilshey ny lomarcan as cha row laue seyr echey son screeu.
Yn nah fastyr denee Soilshey ny Purt, "Cre dooyrt mee ayns y sterrym?"
"Cha s'aym," dooyrt yn fer-arrey. "Ren oo soilshean. Va mish trang cummal ny dorryssyn-geayee er. Cha row veg er ny screeu."
Va Ivo er ve geearree raaghyn dunnal y chummey son y ghuillag vane. Ayns ynnyd shen screeu eh: Hie sterrym shaghey. Ren y soilshey soilshean. Cha row focklyn erbee freilt.
"Ta shen ynrick," dooyrt Soilshey ny Purt. "Ta duilleag vane firrinagh ny share na cooinaghtyn er-Loss."
Bleeantyn ny yei, daag Ivo yn phurt dy ynsaghey troggal droghad. Cha ren eh gialdyn dy heet er-ash dagh fastyr. Ren e naunt reayll guillagyn ennagh. Ren fer-arrey ny purt guillagyn elley y reayll. Ghow eeasteyr, va keayrt er n'eiyrt y lossane dy gheddyn thie, tro y geurey. Oddagh Soilshey ny Purt shirrey, kiartaghey, obbal, as goaill toshiaght ass-y-noa marish quoi-erbee ren foshley yn kishtey gless.
Cha ren yn lioar-screeuee rieau un oie y chiangley gys yn oie elley çheu-sthie jeh'n lanteyrn. Nee shen cooinaghtyn da'n lanteyrn, cha nod y skeeal shoh gra.
Freill cooinaghtyn carrey dy firrinagh, as rheynn yn reayll.


Yn Boandyr Yiarn
Ayns thie ec oirr y chleiney va shenn greie yiarn va kiarail ny paitchyn. V'ee troggit myr coirrey lesh laueyn meein. Ec y traa va shoh er daghyrt, v'ee er kiarail tree sheelogheyn jeu.
Yn fer saa, guilley v'ayn va aggle er roish sterrymyn. Er y chleiney, va ny sterrymyn jeh'n cheint firrinagh. Haink ad stiagh ass y dorraghys lesh geay ren sheebey yn slane thie myr laue er dorrys, as haink yn taarnagh ayns dty chleeau roish my haink eh ayns dty chleayshyn.
Un oie lheid shen va ny ayr as moir ersooyl, fo fastee ec thie ny naboonyn er y fa dy row yn aah baih dooint. Hannee yn guilley as yn boandyr yiarn ayns y chamyr sauchey 'sy vean choud's haink yn sterrym neose myr jerrey yn theihll.
Heeyn yn guilley magh e roihaghyn. "Vod mee soie mayrt?" denee eh.
"Foddee," dooyrt yn boandyr, as hrog ee eh er yn oghrish cheh eck. Ren eh craa as denee eh row yn thie goll dy heidey ersooyl, oddagh yn tendreil ad y gheddyn, as row yn moghrey dy jarroo cheet. Ny row shoh yn oie nagh ren jerrey?
As dreggyr yn boandyr yiarn eh ayns coraa myr arrane cadlee injil, shickyr myr clag, cheh myr ny greanagyn sthoorit ayns e mean. "Ta'n thie er hassoo keead blein," dooyrt ee. "Hass eh trooid sterrymyn dty ayrey, as sterrymyn e voir. Cha nod pagh erbee gialdyn c'raad nee tendreil bwoalley, myr shen ta raad cobbyr ec y thie veih e vullagh dowin 'sy thalloo. Ta shinyn ayns y chamyr 'sy vean, foddey veih ny uinniagyn, ny piypyn-ushtey, as ny weiyryn. Ta mish ayns shoh, as ta'n moghrey hannah er e raad. Hrog eh voish oirr foddey yn aarkey tammylt er dy henney. Cha nod eh ve siyragh as cha nod eh ve stoppit. Eaisht, inshym dhyt dagh ooilley red nee eh bentyn rish hoshiaght, ayns order, myr t'eh cheet."
As dinsh ee da, ayns e coraa corrym, yn slane rolley moal jeh'n toilshey cheet. Yn aarkey, eisht yn dreeym, eisht baare yn villey mooaralagh, eisht yn kellagh-geayee, eisht yn sole. Raad ennagh 'sy rolley haink craa yn ghuilley ny sloo, as raad ennagh ny sodjey, scuirr eh. Ec y jerrey, ayns towl s'diuney yn oie, lesh yn taarnagh foast shooyl er y voalley, huitt yn guilley ny chadley noi yn yiarn cheh, sauchey myr thie.
As eisht, as ynrican eisht, ayns y dorraghys, lesh y lhiannoo ny chadley as nagh row pagh erbee dy akin, ren soilshey beg shickyr ny boandyr craa. Cha row ee er lheanaghey un cheayrt fud yn oie. Nish ren ee craa rish tammylt mie. Cre va'n chraa shen, cha nel y skeeal shoh gra. Ta lamp er çheu-mooie jeh red. Cha row yn skeeal shoh rieau çheu-sthie jeh'n voandyr, as cha jean eh lhiggey er dy row.
'Sy voghrey, haink myr v'eh er ny yialdyn, yn aarkey eisht yn dreeym eisht y villey eisht yn kellagh-geayee eisht yn sole, ghooisht yn guilley as chooinee eh er ve agglagh as chooinee eh er scuirr.
"Nagh row aggle ort eddyr?" denee eh. "Eer beggan? Va'n taarnagh kiart er nyn skyn."
Va'n boandyr yiarn feagh rish shallid.
"Dreill mee coraa shickyr er dty hon, er y fa dy row uss beg as yn oie mooar," dooyrt ee. "Row sterrym çheu-sthie jeh'm dy hoilshaghey yn fer çheu-mooie, cha nod mee insh dhyt. Va'n kiunid hug mee dhyt firrinagh 'syn aght ta cooat cummal harrish peiagh ennagh ny chooat firrinagh, eer tra ta'n fer ta cummal eh feayr."
Venn yn guilley yn laue yiarn cheh.
"Cha dinsh oo dou dy row yn taarnagh gyn gaue," dooyrt eh. "Dinsh oo dou c'raad va shin sauchey as hannee oo marym."
"She," dooyrt yn boandyr. "Choodee mee oo. Cha dollee mee yn emshyr."
Cur fastee da ny paitchyn beggey veih'n sterrym, agh ny lhig ort dy bragh nagh vel sterrym ayn.
"Va'n moddey jeant feagh," dooyrt Gryllag. "Dooyrt yn boandyr shoh dy row yn feagh ecksh reihit. Oddagh ad v'er jeeaghyn yn un red veih'n çheu-mooie."
"She," dooyrt yn Skeealagh. "Hug yn boandyr yn coontey eck hene, as foast cha voddagh y skeeal fakin çheu-sthie. Fenyagh quoi lesh yn feagh, as quoi ren reih eh."
Yeeagh Dreain er yn aile. "Vel oo foast freill ny focklyn-sterrym ren mee briaght ort dy reayll?"
"Ta," dooyrt Gryllag.
"Ta aggle orrym foast."
"Cha ren y gialdyn briaght ort dy yannoo siyr."
Shiartanse dy vinnidyn ny s'anmey heeyn Dreain magh laue. "Vod mee lhie ort?"
"Foddee."
Huitt Dreain ny chadley noi lhiattee cheh Ghryllag. Ren Gryllag e coraa y injillaghey as dreill ee taggloo dy meen rish yn aile.


Yn Jees Bochilley
Va jees bochilley freayll shioltaneyn er jees cronkyn, lesh glion as thalloo cadjin lhean eddyr ad.
Va credjue ec Tomas ayns voallaghyn. Hrog eh ad ard as mie, clagh er chlagh. Raad va'n chlagh goll çhionn, hoie eh cleighyn. Er dagh wannal hrogh eh clag dy vrah shaghrynagh. She leshyn va'n shioltane, as va freayll cheet er cummal stiagh.
Hooill ny kirree linney yn voalley ooilley yn laa, stroinyn noi ny claghyn, gynsaghey dagh ooig as clagh feiosagh. Ren Tomas arrey ooilley yn oie, kartaghey as roie lurg ny cluig. Ren eh cadley ayns greeshyn er y vac. Dennee yn skee myr prowal dy row yn obbyr ymmyrchagh.
Cha hrog Leila agh raad va ennym er gaue: boalley injil erskyn y chreg, cleigh rish y raad, as bwoaillee chloaie foshlit da'n chronk. Va cowrey peintit er dagh oirr soilshaghey yn oyr echey. Ec y chassan gys y thalloo cadjin va giat va fosley y daa raad.
Cha row monney yn cummey er ny hrog Leila ny ynnyd. Ghlen ee yn chibbyr. Ren ee soiaghey biljyn-keyrn son scadoo as fastee. Hoie ee marish eayin noa as dynsee ee kys va dagh keyragh jeeaghyn accrys, aggle, lhott, ny yeearree dy ve faagit ny lomarcan.
Va'n shioltane eck abyl goll harrish gys y thalloo cadjin. Hug paart laa ayns shen. Hannee shenn cheyragh yn slane sourey rish shioltane elley as haink ee er ash lesh barelyn. Dreill Leila yn giat foshlit, as cha dreill ee rieau ushtey ny kiarail er ash dy hayrn peiagh erbee thie. Tra haink kirree er ash, hug ee failt orroo. Tra nagh daink ad, ren ee shickyr dy row fys ec bochilley elley c'raad v'ad.
"T'ad cheet er ash son dy vel y faiyr millish," deie Tomas veih e voalley. "She shen eishtys, cha nee reih."
"Ta scansh ec bee as sauchys," dooyrt Leila. "As ec raad magh firrinagh myrgeddin. Ta mish jeeaghyn cre haghyrys tra ta'n giat tannaghtyn foshlit."
Haink sterrym mooar 'syn oie, geay hoshiaght as eisht sniaghtey. Er cronk Tomas scolt y voalley. Va ny kirree echey er shennaghey yn voalley shen ooilley nyn mea as hooar ad y baarney ayns minnidyn. Roie ad magh ayns dorraghys bane, ersooyl veih'n ynrycan balley-oayllagh va enney oc er rieau. Cha row enney oc er agh myr red va cummal ad stiagh.
Hyndaa voallaghyn injil Leila e shioltane veih creg as raad. Ren ny cassanyn foshlit leeideil neose trooid ny biljyn-keyrn stiagh 'sy vwoaillee. Haink y chooid smoo. Reih jees yn fastee er y thalloo cadjin, raad ren bochilley elley ad y earroo, son v'eh shen coardit foddey roish y sniaghtey.
Roish brishey yn laa hie Leila harrish y ghlion lesh lanteyrn. Cha dug ee ynsagh da Tomas 'sy sniaghtey. Foddee ynsaghyn fuirraghtyn. Cha nod kirree feayr. Ry cheilley hooar y jees bochilley yn shioltane skeaylt echey. Ren fer-lhee çhyrmey lurgyn roauyr as chiangle un ghiarrey. Doshil Tomas ny giattyn as cha ghooin eh ad reesht.
'Syn arree hass eh kiongoyrt rish e hioltane.
"Hrog mee dagh boalley veih'n aggle aym hene as hug mee erriuish eh y ymmyrkey," dooyrt eh. "Ta mee jed-myghin. Lhiasee mee ny oddym as faagym raad magh diu."
Hooill eh e chronk as denee eh jeh dagh boalley cre'n gaue oddagh eh ennymaghey. Va freggyrtyn ec y chreg as ec y raad, as myr shen hannee ny oirryn shen injil, ry-akin, as fondagh. Raad nagh daink freggyrt, doshil eh giat ny ghow eh ny claghyn neose.
Ghlen eh chibbyr as ren eh soiaghey biljyn-keyrn. Ghow eh yn clag jeh dagh wannal as hrogh eh kuse ec ny oirryn gaueagh ny ynnyd. Ren eh reaghey fastee er y thalloo cadjin, dy nagh beagh faagail e chronk cheet er coayl mullagh.
Ooilley yn sourey hannee paart dy chirree er-gerrey da shenn linney yn voalley, dy jarroo raad va faiyr gaase harrish ny claghyn va ersooyl. Hie paart gys cronk Leila ny gys y thalloo cadjin as hannee ad. Cha dug Tomas lesh ad er ash. Ren feallagh elley toshiaght goll as cheet.
Ny s'anmey 'sy ouyr, denee Leila jeh cre v'eh er n'ynsaghey.
"Cheu-chooylloo giat jeight, ta dagh keyrrey jeeaghyn myr dy row ee er reih dy hannaghtyn," dooyrt Tomas. "Shegin dou freayll orrym scrutaghey vel y raad magh firrinagh as nagh nee kiangle y kiarail."
Balley-oayllagh foddee oo faagail, she balley-oayllagh foddee oo reih.
"Myr shen ta voallaghyn aggairagh," dooyrt Gryllag.
"Dreill y voalley injil yn shioltane veih'n chreg," dooyrt Dreain.
Hyndaa soilshey Ghryllag dy moal. "Myr shen lhisagh boalley ve abyl gra e oyr."
"As gyn ve ny s'yrjey na'n oyr," dooyrt yn Skeealagh.


Yn Seyrene as y Vree-chree
Ayns balley raad oddagh fliaghey geuree freayll paitchey sthie rish shiaghtinyn, hrog ny jantee daa cheint dy heshaght.
Va Seyrene cummal çheu-sthie jeh bleayst vane lheeah. Dynsee ee cre va taitnyssagh da'n eaishtagh eck as hug ee tooilley: arrane elley, skeeal elley, oor elley as y seihll doillee freilt çheu-mooie jeh'n uinnag.
Va Bree-chree kishtey cro Frangagh er tree queeyllyn neureajagh, lesh kaartyn follym as roih prashey filley. Denee ee feyshtyn, choyrlee ee turrysyn, as chred ee dy lhisagh dagh smooinaght cheet dy ve obbyr.
Tra hie Mara dy chummal 'sy valley, cha row enney eck er pagh erbee. Va gammanyn ec ny paitchyn elley lesh reillyn v'ee er chailley as spotchyn ren goaill toshiaght y vlein roie. Myr shen hug yn naunt eck lhee un Seyrene as un Vree-chree.
Dynsee yn Seyrene Mara dy tappee. Dinsh ee skealyn ayn va caillinyn lesh ennym Mara toiggit ec dagh ooilley pheiagh. Chloie yn Seyrene yn arrane va Mara geearree roish my denee Mara, as dennee shen gollrish kenjallys agh dobbree eh gollrish glass. Dagh keayrt ren ee osnaghey, ren yn Seyrene yn chamyr ny s'meeiney.
Doshil yn Vree-chree yn draayr eck.
"Kaart follym. Tayrn yn shilley veih'n chronk."
"T'eh ceau fliaghey."
"Tayrn yn fliaghey."
Hug yn Vree-chree e mair er y dorrys.
Reih Mara yn Seyrene.
Va un laa gollrish y laa elley. Ren ee garaghtee dy mennick, as choont yn Seyrene dagh garaghtee. Choont ny jantee eck dagh minnid ren ee fuirriaght. D'enmys ad y daa earroo speeideilys. Myr smoo va Mara geaishtagh, myr share va'n Seyrene ec cummal ee.
Rowl yn Vree-chree gys yn uinnag dagh moghrey lesh kaart. Choont ny jantee eck dorrysyn foshlit as obbraghyn jeant. Cha ren yn Vree-chree coontey row Mara skee ny row fastyr follym dy kiart yn red v'ee feme.
Un laa fliugh ren yn Seyrene goaill toshiaght er y skeeal s'aalin eck.
"Hie Mara stiagh ayns ard-valley raad va dy chooilley pheiagh soiaghey jee. Cha row pagh erbee arganey. Cha row pagh erbee geddyn eh cam."
"Cre haghyr eisht?"
"Ren ad soiaghey jee mairagh myrgeddin."
Dennee yn chamyr feer veg. Cha row yn farvoalley er scughey, agh dennee eh ny sniessey.
Çheu-mooie, va inneen y fuinneyder freayll barrilagh jiarg veih loghan. Va Mara er vakin jee dagh laa as cha voddagh ee cooinaghtyn er yn ennym eck.
"Heyrene, cuin s'jerree ren oo eh y yannoo aashagh dou faagail?"
Hayrn y soilshey stiagh gys y vean. "Ta faagail injillaghey yn towse va mee jeant dy hroggal. Vel mee jannoo dy olk?"
Cha ghow Mara yn obbyr dy veeinaghey yn Seyrene urree hene. Hionn ee yn lhaggan scuirr cadjin er y voayrd as hie ee dy gheddyn yn naunt eck.
Cheayll ad yn Seyrene ry-cheilley, eisht yn Vree-chree.
"Va mee jeant dy reayll ee ayns shoh," dooyrt yn Seyrene.
"Va mee jeant dy chur ee magh," dooyrt yn Vree-chree.
"Cha row saase currit da nane eu dy enaght cre ta Mara feme," dooyrt yn naunt. "Shen marraneys ny ard-leih, cha nee ish."
Hoilshee yn naunt da Mara kys dy yeigh sheshaght erbee dy bollagh. Un venn ren eh, as cha ren red erbee guee, stuggey, ny gra slane lhiat. Hoilshee ee da Mara cre va dagh greie er vreayll jeh ny focklyn eck, as kys dy ghlenney ad. Eisht chrogh ee coyrd jiarg rish y dorrys ren feddyn yn naunt ee hene, fegooish fenaght er greie erbee.
Hie yn naunt gys yn halley-obbree. Hug ee lhee yn skeeal v'er n'yannoo yn chamyr beg. Hug ee lhee ny kaartyn neuymmydit, as ny towseyn va ny jantee er reih.
"Cha nod minnidyn ginsh dhyt vel paitchey slane mie," dooyrt ee roo. "Cha nee yn un red garaghtee as dy-she. Cha nod dorrys foshlit prowal dy vel laa mie ayn. Daag shiu er paitchey yn marraneys euish y chur kiart."
Lhig ny jantee nyn leshtal da Mara. Scuirr ad towse yn Seyrene liorish ooryn freilt as yn Vree-chree liorish obbraghyn jeant. Dagh sheshaght hrog ad lurg shen, va lhaggan scuirr cadjin as dorrys magh cadjin eck. Cha row kied ec nane erbee dy chur er paitchey ennaghtyn currym son maynrys yn çheshaght.
Chooin Mara dy reih cre haink ny yei. Nish as reesht v'ee geearree skeeal lesh ny curtanyn dooint. Nish as reesht v'ee geearree kaart. Nish as reesht v'ee geearree y daa ghreie dyn fockle.
Ghow ad toshiaght lesh y varrilagh jiarg. Hie Mara magh as yn naunt eck er-gerrey. Va ennym inneen y fuinneyder Safi. Va fys eck kys dy chiangle arbyl nagh chyndaaee, as va fys ec Mara kys dy charraghey corneil raippit. Heb yn Vree-chree kaart, eisht ghow ee rish cha nee nish. Dinsh yn Seyrene skeeal choud's v'ad gobbraghey, eisht scuirr ee tra hie Mara stiagh ayns coloayrtys Safi.
Ghow yn ynsaghey yn slane geurey. Ren yn Seyrene cummal ro çhionn nish as reesht. Ren yn Vree-chree jannoo obbyr jeh anjeeal nish as reesht. Ren Mara yeigh y jees nish as reesht as goll magh, ny fuirriaght sthie, fegooish oyr da nane erbee.
Liorish yn arragh, va'n varrilagh jiarg er jeet dy ve shey barrilaghyn as çhaglym Jesarn er y chronk. Hug yn Seyrene lhee skealyn hug da gammanyn toshiaght. Hug yn Vree-chree lhee kaartyn er ren ny paitchyn caghlaa ny reillyn. Haink Mara thie laaghagh, corree, gerjoilagh, ny skee.
Va'n Seyrene er n'ynsaghey kys dy osley dorrys. Va'n Vree-chree er n'ynsaghey kys dy hoie rish. Ren yn naunt as ny jantee freayll ronsaghey ny loaghtyn. Dreill Mara yn doarnane er y cheu ecksh.
Ta carrey firrinagh faagail y dorrys foshlit, lesh y doarnane er dty heu.
"Vel mee jannoo dty heihll ny smoo?" denee Gryllag.
Smooinee Dreain. "Ren oo cur orrym jeeaghyn er yn eayst rish cho foddey jea dy row pian ayns my wannal. Eisht deaisht oo tra dooyrt mee dy row mee er vakin dy liooar."
"S'gialdynagh," dooyrt yn Skeealagh. "Freill ronsaghey."


Yn Chlagh as y Bleayst
Daa chretoor jeant v'ayn 'syn un valley. V'ad troggit 'syn un vlein, ec yn un laue kiarailagh, as va dagh fer currit raad elley dy reayll cam.
Va bleayst yiarn bog ec y chied fer. Cheu-sthie v'ayn drorys çhirrym lesh lioar-choontey veg, pensyl, as clag va cowraghey yn date. Va'n jeantagh echey keayrt dy row er yarrood ny focklyn kiart jeh gialdyn scanshoil, as va'n jarrood shen er n'eeck dy trome er peiagh ennagh.
"Freill ny firrinyssyn," dooyrt yn jeantagh. "Date, jannoo, focklyn, as feanish. Cur ad 'sy drorys, raad nagh vod loayrt erbee ad y ghoaill ersooyl."
Va'n nah fer gymmyrkey clagh lheeah er coyrd. Va'n jeantagh echeysyn keayrt dy row er n'yannoo beg jeh raaue, derrey ren assee aa-haghyrt jannoo yn pattran baghtal.
"Gow tastey jeh ny ta caghlaa aynyd," dooyrt yn jeantagh. "Foddee ennaghtyn cur raaue dhyt roish my vod oo red erbee y phrowal. Eisht fow ny firrinyssyn, as peiagh ennagh honnick eh."
Ren yn cretoor-bleayst screeu sheese çheet anmagh, cappan brisht, leshtal, as yn lhiasaghey haink ny lurg. Dreill yn lioar-choontey echey reddyn kiart dy kiart.
Ghooin yn cretoor-cloaie dorn mygeayrt y chlagh lurg dagh cam beg. Dy cadjin hannee yn chlagh çheh as v'ee jeeaghyn gra bunnys dooie. My hie ee feayr, hug leshtal as lhiasaghey yn çhiassid er ash. Dreill yn pattran echey reddyn lhean dy lhean.
Eisht haink greie-hroggal gys y vargey. V'eh ard, lajer, as siyragh ec obbreyder va moyllit son bieauid.
Yn chied hiaghtin ren y roih echey tuittym stall-vess. D'eeck yn obbreyder son ny hooylyn as d'yllee eh un taghyrt. Screeu yn cretoor-bleayst yn date, y lhonag choon, as ny focklyn nee mayd moallaghey ayns shoh.
Yn nah hiaghtin woaill y roih geaylin y chretoor-bleayst. Ren gaaue lhiasaghey yn olt, faagail un sheelrey argid rea. Ren yn cretoor screeu sheese yn builley, yn lhiasaghey, as yn gialdyn er ny ghra reesht.
"Cha row eh kiarail assee," dooyrt yn obbreyder, son y nah cheayrt.
Ga nagh row eh kiarail assee, cha daase yn lhonag un oarlagh ny smoo lhean.
Yn trass hiaghtin hie yn roih cha faggys da kione y chretoor-cloaie dy hrog eh yn coyrd veih e wannal. Cha ren veg bwoalley. Cha ren veg brishey. Dooyrt sleih nagh row assee ayn eddyr.
Hie yn chlagh feayr.
Hannee ee feayr trooid shibber. 'Sy voghrey hie yn cretoor gys e howin yiarnagh.
"Ta red ennagh cam," dooyrt eh. "Ta mee ennaghtyn pattran, agh cha noddym soilshaghey eh."
Doshil yn cretoor-bleayst e ghrorys. Mastey ymmodee entreeyn beggey va tree va bentyn rish y cheilley: yn stall va tuittym, yn gheaylin olt, as yn builley faggys. Dateyn, boayl, gialdynyn, feanishyn.
"Noddym soilshaghey eh," dooyrt eh. "Cha row fys aym cre ny recortyssyn va feme er y cheilley derrey hug uss lhiat yn raaue."
Hie ad gys stiurt y vargey. Dinsh yn cretoor-cloaie mychione y feayrys as y roih goll er-gerrey. Lhaih yn cretoor-bleayst ny entreeyn. Ren stallagh yn chied taghyrt y hickyraghey. Ren yn gaaue yn nah taghyrt y hickyraghey.
Hug y stiurt er y ghreie-hroggal scuirr. Va'n lhonag lheanit ec y hyndaa, as haink yn greie er ash ny s'melley, lesh clinkys va ooilley sleih cluinaghtyn. Va lioar-recort foshlit er boayrd y stiurt, son peiagh erbee ren goaill tastey jeh'n nah red.
Lhig yn obbreyder leshtal.
Dreill yn cretoor-bleayst e lioar-choontey as reih quoi oddagh lhaih eh. Liorish shenn asseeyn ren eh screeu lhiasit. Liorish feallagh elley ren eh screeu freill foddey veih. Hannee yn sheelrey argid rea er e gheaylin. V'eh cowrey assee as lhiasaghey. Cha nee raaue mychione y chretoor va gymmyrkey eh.
Hug yn cretoor-cloaie pabyr as pensyl rish y choyrd echey. Tra hie yn chlagh feayr, screeu eh yn date as yeeagh eh son feanish roish my voddagh yn laa goll ass e cheilley. Foddagh asseeyn beggey va lhiasit foast goll sheese 'syn pattran çheh. Agh va clagh feayr nish ny raaue, as va pensyl echey dy gholl marish.
Lurg shen, shooill y jees dy mennick cooidjagh. Hug fer lesh recortyssyn kiart çheu-sthie jeh bleayst lesh cowrey rea. Hug yn fer elley lesh clagh as pensyl.
Treishteil ayns yn ennaghtyn ta cur raaue dhyt, as screeu sheese ny honnick oo.
"Baillin yn lioar-choontey," dooyrt Gryllag. "Cha nod recort ve loayrit ass ny haghyr."
"Baillin yn chlagh," dooyrt Dreain. "Ta boirey ennagh ennit roish my t'eh screeut sheese ec pagh erbee."
Yeeagh ad er y cheilley harrish yn aile.
"Foast ta mee reih yn lioar-choontey," dooyrt Gryllag.
"Foast ta mee reih yn chlagh," dooyrt Dreain.
"Mie," dooyrt yn Skeealagh. "Shooill-jee cooidjagh eisht, myr y jees 'sy skeeal."


Yn Inneen lesh Keead Toshiaght
Cha daink smooinaghtyn Tamsin rieau fer ec y traa. Haink ad myr ta trutlagyn cheet harrish curragh ec jerrey yn laa, thousaneyn ec yn un traa, ooilley çhyndaa cooidjagh, as ersooyl roish my voddagh oo coontey ad.
Kite oddagh lhaih yn geay. Aarey son snaidyn. Clag va roie er ash er laa ruggyree. Honnick ee dagh fer slane as gial. Eisht haink yn ayrn doillee, yn chied cheim: feddyn yn tead, glenney yn boayrd, goaill toshiaght. Eddyr e kione as e laueyn va red myr dorrys trom, as er y chooid smoo jeh ny laghyn cha voddagh ee broo eh foshlit. Tra hooar ee trooid, hie yn soilshey ersooyl ec mean yn obbyr, as ghow trutlag elley e sooill.
"Kione skeaylt," dooyrt e eayr, myr ta sleih gra fliaghey, myr dy beagh eh ynrick firrinagh. Va Tamsin er chlashtyn eh cha mennick dy row ee er n'ghoaill toshiaght dy chredjal eh.
Eisht hug e shennvoir cooneyder-thie jee.
She carn jeh grineagyn gial va beaghey ayns bleayst stanney v'eh. V'eh roie myr argid bio, roilley magh er y voayrd dy chur lesh red erbee va feme er. Va un red quaagh echey nagh row peiagh erbee er choyrt raaue jee mychione. Tra va ny smoo obbyr ayn na oddagh un chooneyder-thie jannoo, oddagh eh rheynn, grineag lurg grineag, stiagh ayns nah vleayst. Eisht trass bleayst. Yinnagh dagh ayrn roilley ersooyl as gobbraghey er e hoshiaght hene.
"Cre nee mayd?" denee eh.
"Kite ta lhaih yn geay," dooyrt Tamsin.
Doshil yn cooneyder-thie yn dorrys trom myr nagh row trimmid erbee echey. Hooar eh yn tead. Ren eh yn boayrd y ghlanney. Tra hie soilshey Tamsin ersooyl, ren eh gobbraghey er y kite derrey haink yn soilshey er ash. Roish traa tey va kite ayn, as roish fastyr v'eh harrish y chronk, croymmey e lost tra ren yn geay caghlaa e aigney. Ren Tamsin garagh derrey va e lhiatteeyn gortit. Son yn chied cheayrt ayns e bea, va un jeh e trutlagyn er neet sheese.
Cha ren peiagh erbee geamagh kione skeaylt urree yn sourey shen. Ren sleih geamagh schleioil urree, red by vie lesh ee ny share, ga dy row ee yn inneen cheddin. Hie aarey ny snaidyn seose voalley yn gharey. Ren yn clag va roie er ash e eayr y yannoo blein ny s'aa er e laa ruggyree, son tammylt beg. Lesh dagh smooinaght noa ren yn cooneyder-thie rheynn reesht, as ren bleayst noa roilley ersooyl dy ghoaill toshiaght.
Roish y fouyr va feed cooneyder-thie ayns y thie.
Cha row ad skee, ny cha row ad jeeaghyn dy ve. Ren ad gobbraghey fud ny hoie, as dagh moghrey va dagh fer jeu cnaggey er dorrys Tamsin.
"Vel yn skian yn cummey kiart?"
"Gorrym ny geayney son crossyn aarey ny snaidyn?"
"Cre'n raad lhisagh y clag roie er lieh-laa ruggyree?"
Cha voddagh agh Tamsin freggyrt. She e smooinaghtyn v'ad, as cha voddagh peiagh elley fakin ad slane. Cha row fys ec dagh cooneyder-thie agh er e ayrn hene.
Myr shen ren ee freggyrt. Ren ee freggyrt ec yn anjeeal as ec traa lhie as ayns y vannagh. Ren ee scuirr goll seose y chronk. Va feysht elley dy kinjagh farkiaght. Cha row ny kites taitnyssagh ny sodjey. Cha row veg taitnyssagh, bunnys. Ghow ee toshiaght dy ve agglagh roish e dorrys hene. Eisht un voghrey lheeah dooisht ee as hug ee geill da red hug ny smoo aggle urree na cassane feyshtyn erbee.
Va ny trutlagyn er scuirr cheet.
Va ee ny lhie feer kiune, as cha row smooinaghtyn erbee ayn. Feyshtyn ny lomarcan.
Hooar e shennvoir ee ayns shen ec mean-laa, lesh feed cooneyder-thie foast farkiaght çheumooie.
"Yinnagh shiu çhaglym shiu hene?" denee e shennvoir jeu. "Ooilley shiu, stiagh ayns fer. Ta mee smooinaghtyn dy lhisagh shiu fakin ny ta mish fakin."
Ren ny grineagyn roilley er ash veih dagh corneil jeh'n thie as roie cooidjagh stiagh ayns yn chied vleayst stanney. Son yn chied cheayrt va fys ec y chooneyder-thie er ny va dagh ayrn jeh er n'yannoo. V'eh tostagh son tammylt liauyr.
"Feed jeem," dooyrt eh ec y jerrey, "as dagh fer ain cnaggey er un dorrys. Cha voddagh ayrn erbee jeem fakin ny fir elley cnaggey."
"Ren mee tannaghtyn gra she," dooyrt Tamsin.
"As hug mee foshlagh dorrys dhyt," dooyrt e shennvoir, "as cha denee mee rieau cre va farkiaght er y çheu elley."
Cha ren peiagh erbee tilgey un smooinaght ersooyl. Va Tamsin dy kinjagh er n'aggle dy nee smooinaght caillt son dy bragh va smooinaght nagh row er ny hoshiaghey. Myr shen hug e shennvoir lioar vooar ghorrym jee, as hie dagh trutlag stiagh ayn: jalloo, linney, ennym. Cha ren y lioar fenaght feyshtyn. Yinnagh ee freayll ad.
Eisht reih Tamsin tree reddyn dy yannoo. Tree ny lomarcan. Screeu yn cooneyder-thie ad er cart liorish y dorrys, lesh traaghyn fea currit stiagh hoshiaght. Tra haink kiarroo smooinaght, as queiggoo, hie ad stiagh ayns y lioar ghorrym, as yinnagh y cooneyder-thie gra, "Shen fer mie. Nee eh farkiaght marish ny fir elley?" Ny keayrtyn hug Tamsin fer noa ayns ynnyd fer elley. Dy cadjin lhig ee da farkiaght.
Ren yn cooneyder-thie rheynn foast tra va feme er obbyr dy ve jeant ayns daa ynnyd ec yn un traa. Agh dagh fastyr ren eh çhaglym eh hene er ash ayns fer as fenaght, "Cre wheesh ain nee cnaggey er dty ghorrys mairagh? As cre wheesh jeed t'ayn?"
"Fer," yinnagh Tamsin gra. "Fer ny lomarcan."
Haink ny trutlagyn er ash dy moal: un smooinaght er fastyr geuree, eisht kuse, eisht speyryn lane jeu. Lhieen yn lioar ghorrym. Haink kuse jeh ny duillagyn eck dy ve nyn kites, as cha daink kuse dy ve veg erbee, as va kied da shen.
Foddee oo jannoo ny smoo cooneyderyn-thie, agh cha nod oo jannoo ny smoo jeed hene.
"My veign er ve ny cooneyder-thie eck," denee Gryllag, "lhisagh mee coontey er e son?"
"Marish ee," dooyrt Dreain. "She sym elley ta coontey er son peiagh."
"Ta mee er n'ghoaill toshiaght er kiare skeealyn yn çhiaghtin shoh," dooyrt yn Skeealagh, "as er n'chriochnaghey fer. Coontey my chuid myrgeddin."


Yn Droghad Troggit veih'n Jees Vroogh
Va awin roie eddyr balley as y vagher raad va greie mooar cummal. Va'n greie shenn, meein, as moal, lesh laueyn cha mooar as dorryssyn. Va cloan y valley geearree taaghey eh, as v'eh geearree taaghey adsyn. Myr shen ren y daa vroogh reaghey dy hroggal droghad.
Er broogh y valley va seyir, masoonee, paitchyn va graihagh er towse, as paitchyn share lhieu fenaght feyshtyn neuchiart. Er broogh y vagher va'n greie as e heshaght-chiarail veg. Va fys ec y ghreie er yiarn, emshyr, as tree lhiassaghyn schleioil jeant ass shellagh lurg da'n teigh-aile echey gaase feayr. Cha row un cheint dy hushtey ec broogh ny lomarcan.
Ny yei shen, ren dagh cheu goaill toshiaght myr dy beagh.
Hrog fir-cheird y valley magh lesh buird as tead. Hrog y greie magh lesh yiarn as smarragyn. Dreill ny ard-leih ny paitchyn dy mie veih'n ushtey, agh cha smooinee pagh erbee er un feysht y chur da'n vroogh elley.
Haink y daa lieh-ghroghad ry-cheilley as cha daink ad dy kiart. Ren y lieh fuygh lhoobey. Hannee yn lieh yiarn çhionn. Ren boayrd sheeley noi meain derrey un oie dorrinagh ren y çhiangley cam failleil. Huitt y daa lieh stiagh 'syn awin.
Hass y balley er un vroogh. Hass y greie er y vroogh elley. Hug yn awin lesh boayrd.
"Yn lieh euish huitt," deie peiagh ennagh veih dagh cheu, ec yn un traa hene. Cha dug cheu erbee tastey da'n traa.
Hie yn awin er oai dy ve ny hawin.
Ren inneen enmyssit Nia rolley magh jalloo ny paitchyn. Beg fys v'ec urree er smarragyn agh monney fys v'ec urree er fenaght yn feysht ymmydoil sniessey.
"Cre ta feme ec y vroogh euish?" yllee ee.
Va'n greie ny host. "Ta'n thalloo ayns shoh bog. T'eh goll fo yn yiarn. Cha by vie lhiam gra. Cre ta feme ec y vroogh euish?"
"Ta'n vroogh ainyn goll fo thooilley 'sy arragh," deie masoonagh aeg. "Ta tead loauey. Cha by vie lhiannyn gra noadyr."
Ren ad goaill toshiaght reesht. Yn cheayrt shoh she fenaght v'ayn son y chooid smoo.
Hayrn y greie pillaryn cloaie coodit lesh yiarn son y vroogh thooilley. Hrog masoonee as seyir er y vroogh oc hene ad, lesh paitchyn jeeaghyn er cowraghyn kelk veih'n thalloo chirrym. Ren cloan y valley moddailyn soilshaghey kys oddagh buird lhean dy fuygh skeayley yn trimmid er thalloo bog. Hrog y greie as e heshaght-chiarail ny buird shen er broogh y vagher fo leeideilys eamit ny baljee.
Hrog dagh broogh lesh e laueyn hene as tushtey yn vroogh elley.
Raad haink ny beealyn ry-cheilley, hoie ad un phinn vooar lhig da fuygh as yiarn gleashaghey ry-cheilley ayns geay as ushtey. Va fys ec y ghreie er y phinn. Va fys ec jantagh-baatey veih'n valley er cre whilleen gleashaghey va feme ec y fuygh. Denee Nia cre harragh tra rioagh yn awin. Chaghlaa ad yn alt un cheayrt elley roish my huill pagh erbee harrish.
Ta'n droghad shassoo foast. Veih'n vean echey foddee oo fakin raad ta fuygh meeteil yiarn as raad ta'n jees ymmyrkey yn errey. Ta paitchyn fenaght ny keayrtyn quoi yn lieh s'troshey. Cha ren thooilley erbee rieau prowal un lieh ny lomarcan.
Droghad troggit veih un vroogh cha vel eh roshtyn agh mean yn awin.
"Cha voddym troggal yn lieh euish," dooyrt Gryllag.
"Cha voddym troggal yn lieh euish," dooyrt Dreain.
"Mie," dooyrt yn Skeealagh. "Nish insh-jee da'n jees elley cre'n sorch thalloo t'ayn."


Fainey ny Aileyn Beggey
Heose er cassey feayr, raad ren troailtee goll eddyr daa ghlione as nyn gooid ec y sniaghtey ny keayrtyn, va greie ayn nagh row slane obbyr echey agh aile y reayll.
Va'n aile ny hoilshey-raad as ny çhiassid. Ren shooylteyryn cailjey stiurey liorish magh ass y sniaghtey. Ren ad nyn laueyn y vioghey echey, as v'ad bio. Ren y fer-arrey tendeil er lesh ooilley ny v'echey.
Agh va'n cassey ny ynnyd sceabit lesh y gheay, as cha dreill y fer-arrey agh un aile. V'eh ny un vlaaze mooar moyrnagh ayns mean y chassey, er-yn-oyr dy row un aile mooar jeeaghyn yn red s'troshey. Dagh oie chreoie haink y gheay harrish geaylin y clieau. Hooar ee yn un aile shen ny hassoo ny lomarcan gyn veg dy choadey eh. Chroym ee er y lossey, as chroym ee, derrey ren yn aile craa as goll beg. Ec y smessey jeh'n dorraghys, hie yn aile magh. Eisht yinnagh y fer-arrey goanluckey ayns y gheay ghoo, bwoalley spaark lurg spaark, ny lomarcan. Lieh ny hraa va ny troailtee hannah cailjey roish my daink y lossey er ash.
Cha dod y fer-arrey toiggal eh. Hrog eh yn aile ny smoo. Ren eh yn aile ny s'berchee. Cha dug aile ny smoo agh leagh ny smoo da'n gheay dy lhieggey.
Un oie haink paitchey beg harrish y cassey marish y lught-thie eck, as ren ad ad hene y vioghey ec yn aile va streeu. Yeeagh ee er y fer-arrey caggey rish y gheay er e hon as dooyrt ee, "Cre'n fa nagh vel agh unnane?"
"Er-yn-oyr dy nee yn aile yn red smoo scanshoil," dooyrt y fer-arrey. "Myr shen ta mee jannoo eh cha mooar as oddym."
"Agh t'eh ny lomarcan magh ayns shoh," dooyrt y paitchey. "Hed red erbee ny lomarcan 'sy gheay shoh magh. Ta my warree bancey ny smarageyn ain ec yn oie, ooilley eginit ry-cheilley çhionn, myr shen ta dagh unnane freayll yn nah unnane çheh. Hed un smarag lioree hene lheeah roish mean-oie. Freillys cruach slane jeu yn aile derrey brishey'n laa."
Smooinee y fer-arrey er shoh ayns cre erbee yn aght ta fer-arrey smooinaghtyn.
Myr shen ren eh prowal aght y paitchey. Ayns ynnyd un aile mooar foshlit, hrog eh ymmodee aileyn beggey ayns caglieeyn injil cloaie. Hoie eh ad ayns fainey çhionn. Ren dagh voalley cam brishey yn gheay da'n nah aile. Va ny lhiaghtyn smarageyn faggys dy liooar son un aile dy aa-voaddey e naboo. Tra lhieg y gheay unnane sheese, ren ny claghyn coadey ny smarageyn echey. Hyndaa yn nah aile çhiass noon derrey ghow eh reesht.
Y geurey shen haink y feayraght mooar varrooagh neose. V'eh yn sorch veagh er n'ghoaill lossan erbee ny lomarcan ayns oor, as hass fainey ny aileyn beggey. Cha dod unnane jeu er hassoo ny lomarcan. Hass ad ooilley cooidjagh trooid yn oie. Honnick ny troailtee er y chassey attey injil çheh dy hoilshey as hooill ad huggey, dagh unnane jeu.
Ta aile tappee dy choayl as moal dy hroggal. Myr shen cha lhig y fer-arrey da'n fainey shymley sheese gys unnane dy bragh reesht.
Hed un aile ny lomarcan magh; ta aileyn cooidjagh lossey derrey brishey'n laa.


Yn Red Ren Beaghey er y Tuittym Magh
Va daa haaue ny hassoo er daa heu jeh bollagh coon. V'ad er ve tuittym magh cha foddey nagh row cooinaghtyn ec pagh erbee kys ghow eh toshiaght.
Dagh moghrey ren un cheu geamagh red ennagh gyere harrish y vollagh. Ren y cheu elley geamagh red ennagh ny s'gyerey er ash. Hie y jees gys ny binkyn oc shickyr dy row yn boirey cummal dy slane harrish y raad.
Ayns y dorraghys eddyr oc va cretoor injil, meeley lesh lhiatteeyn gollrish builg. Cha ren eh toshiaght troiddey erbee as cha ghow eh cheu erbee. Hie dagh fockle creoi harrish y vollagh as stiagh ayns yn ennal echey. Ren y cretoor mooadaghey, eisht hug eh sheidey çheh fo ny daa ghorrys. Hrog y sheidey shen corree yn laa roie. Dagh moghrey ghooisht yn tuittym magh hannah jiarg.
Cha ren y cretoor shoh y phlannal. V'eh cummit dy veaghey er çhiass as sheidey magh tooilley. V'eh er ny veaghey, blein lurg blein.
Va paitchey enmyssit Bea livrey arran da ny daa haaue. Myr v'ee dy mennick jarroodit, va'n ard-ghrayse anchasley eck dy ghoaill traa dy yeeaghyn. Rish shiaght laa hug ee tastey da focklyn creoie veih'n cheu hoshtal beaghey yn cretoor 'sy voghrey as focklyn creoie veih'n cheu yesh beaghey eh liorish y vunlaa.
Hug Bea ny v'ee er vakin gys Jo, yn fuinneyder ren failley ee. Hie Jo dy chur lesh fer-ynnydagh ny guilley.
Haink y fer-ynnydagh dy loayrt rish dagh taaue ny lomarcan hoshiaght, dy ve shickyr nagh row aggle ec cheu erbee roish y cheu elley. Va daa heu ec y tuittym magh shoh, myr shen choard ad dy heet ry-cheilley.
Hug y fer-ynnydagh lhee ad gys ny ard-ghorryssyn as yeeagh ee er y chretoor-builg.
"Jeeagh quoi ta gaase tra ta shiu caggey," dooyrt ee.
Yeeagh y daa heu. V'ad er ve eamagh rish bleeantyn, as cha row cheu erbee er ve cosney. Va red ennagh elley dy slane er ve gee veih ny daa phlaait.
Ec clagh rea ayns y vollagh, hug ad magh ny plaiyntyn.
"Ren y cairt eu lhiettal yn dorrys ain," dooyrt un taaue.
"Ren eh," dooyrt yn taaue elley. "Chaill shin baght er ny ooryn coardit. Scughee mayd eh, cowree mayd boayl laaghee, as eeckee mayd y livrey hug shiu naardagh."
"Ta plaiynt ainyn myrgeddin," dooyrt yn taaue elley. "Vrish shiu yn uinnag ain."
"Vrish shin ee. Gra dy nee taghyrt v'ayn cha dug eh glonney noa stiagh. Ta shin er chur lhien pane noa as leshtal."
Va paart jeh ny plaiyntyn firrinagh. Va paart er n'aase ayns yn insh. Cha voddagh paart v'er ny 'eaysley yn laa shen. Screeu ad un leigh son y vollagh as hionn ad ee er y chlagh rea.
Myr haink leshtalyn dy ve ny lhiasaghyn as myr haink yn leigh noa dy ve ny cliaghtey, ren ny moghreeyn feayraghey. Haink y cretoor ny sloo. Ec y jerrey lhie eh cha rea nagh voddagh oo smooinaghtyn dy nee poagey lhieggit v'ayn.
She tuittym magh va'n ynrycan bee hug pagh erbee kiongoyrt rish. Er yn chied oie rioee, hug ny taaueyn brazier beg sauchey ec y chlagh chadjin. Ren y cretoor sheidey çhiass ynrick, cha ren eh assee da pagh erbee, as hannee eh beg.
Ren Bea livrey yn arran. Dreill ny ard-leih yn choardail.
Ayns tuittym magh liauyr, jeeagh son cre ta gaase roauyr er.


Ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr
Va un çhibbyr ec balley er cronk çhirrym. Haink ee magh ass y chreg erskyn y chearnag, roie sheese trooid claagh cloaie, as lhieen amar cha lhean as cairt. Haink ooilley ushtey y valley veih shen: ushtey yn fuineyder, yn daahder, ny goair, as yn niee. Va'n staighyr sheese gys yn amar keyl, as va er jees sleih gymmyrkey crogganyn çhyndaa er nyn çheu dy gholl shaghey ry-cheilley.
Ayns y valley shen va cooneyder-thie ec dagh thie. Va ny cooneyderyn-thie er nyn jannoo ayns un thie-obbyr rere un sampleyr. V'ad cha casley rish y cheilley dy voddagh paitchey jees y chaghlaa ayns y dorraghys, as cha beagh fys ec peiagh erbee ayns y voghrey. V'ad goaill as gymmyrkey reddyn, freayll arrey er poitçhyn, as cooinaghtyn cre'n naboo va cabbash er ny eeck da. Dooyrt dagh lught-thie yn red dooie cheddin rish e chooneyder-thie, son ta lughtyn-thie myr shen: "Cur geill dooinyn hoshiaght."
Eisht haink sourey liauyr çheh.
Laa margey dy row, haink carter neose veih'n thalloo injil. V'eh er vakin çhibbyr çhirrym ayns coan elley, as dooyrt eh shen dy ard rish peiagh erbee faggys da e chairt. "Hed yn çhibbyr euish yn raad cheddin," dooyrt eh. "Cooinnee er my ocklyn." V'eh kiarail ve dooie. Ta raaueyn dy mennick myr shen.
Cheayll dagh cooneyder-thie ayns y vargey eh. Hug dagh cooneyder-thie ny focklyn dy valley. Cha s'ec peiagh erbee cre ta smooinaghtyn cooneyder-thie gollrish çheu-sthie. Agh yn oie shen, ec y traa cheddin, smooinee dagh cooneyder-thie shoh: My ta'n çhibbyr goll çhirrym, shegin da my lught-thie ushtey y gheddyn roish my hed ee. Hed mee dy gheddyn eh ec y chied hoilshey, roish ny feallagh elley.
She smooinaght vie v'ayn. V'ee firrinagh, tappee, as cheayllagh.
Ec y chied hoilshey haink keead cooneyder-thie sheese yn staighyr keyl lesh dagh croggan, tubbag, as tub niee ayns y valley. Ren ad broo er y cheilley er ny greeishyn. Ren ad tayrn ushtey as tayrn ushtey. Ren y feiyr doostey ny sleih, as haink ad sheese nyn yei lesh ny smoo dy chrogganyn. Ren crogganyn as tubbagyn screebey bun yn amar as gleashaghey yn eabar, as ren yn ushtey roie dhone. Roish y vrishtagh, she logan eabair va'n amar, as va keead croggan lane ayns keead cistiney, lesh ushtey doo as grinnagh nagh row mie son mooarane.
Cha voddagh yn fuineyder jannoo taayst. Haink gorrym yn daahder magh lheeah. Ren ny goair sniffey yn amar as goll ersooyl. Ren dy chooilley pheiagh coardail dy row yn carter kiart.
Cha row eh kiart. Va'n çhibbyr er ve roie injil fud y touree, agh dy shickyr, as v'ee roie foast: snaih keyl glen stiagh ayns yn eabar va keead croggan er n'yannoo.
Yn fastyr shen haink ny cooneyderyn-thie er ash gys yn amar eabaragh lesh nyn dubbagyn follym, dy uirraghtyn er yn ushtey dy heet dy ve glen. Hass ad ayns straih, casley rish crammaneyn, as loayr yn cooneyder-thie veih ynnyd jannoo teadyn hoshiaght.
"Smooinee dagh fer ain yn smooinaght cheddin riyr," dooyrt eh. "Smooinee dagh fer ain eh reesht yn nah cheayrt ta peiagh ennagh eamagh liorish cairt. Ta shin jeant casley rish y cheilley. Cre erbee ta nane ain briwnys, ta shin ooilley briwnys eh."
Va'n straih dy chooneyderyn-thie tost, smooinaghtyn er shen.
"Eisht cha lhisagh shin fenaght cre s'share son un thie," dooyrt fer elley. "Lhisagh shin fenaght cre thaghyrtys my ta dagh fer ain jannoo eh."
Hug ad y feysht seose gys y chearnag, raad va'n balley gearan mychione e ushtey grinnagh, as hoilshee ad plan. Dagh moghrey, ragh un chooneyder-thie seose gys y chreg, yeeaghagh eh er y çhibbyr hene, as harragh eh sheese dy ghra kys v'ee roie, roish my chred peiagh erbee skeeal skeaylt. Veagh ushtey er ny hayrn nane lurg nane, ayrn chairagh da dagh thie.
Ren yn balley arganey mychione shen derrey va ny lampyn er nyn voaddey. Dooyrt yn daahder dy lhisagh ny sleih çhingey as ny paitchyn s'loo goll hoshiaght, as cha dod peiagh erbee feddyn oyr noi shen. Dooyrt yn fuineyder dy vel riagiltyn er nyn yarrood, as lhisagh yn riagilt shoh ve giarit ayns clagh yn amar, raad ragh dy chooilley pheiagh shaghey ee.
"As my ta shin roie reesht," dooyrt yn cooneyder-thie veih ynnyd jannoo teadyn, "cur-jee scuirr orrin. Jean skeeal skeaylt ta mollaghey nane ain mollaghey shin ooilley ec yn un traa. Shegin da peiagh nagh vel ny chooneyder-thie ve abyl dy ghra scuirr."
Ren y ven ren ny teadyn noddey marish ooilley ny feallagh elley. Roish y voghrey va e aggle er jeet er ash roish y ghrian, as haink ee quail e cooneyder-thie ec y dorrys.
"Yn thie ain hoshiaght," dooyrt ee. "Shen ny dooyrt mee rhyt."
"Cheayll mee oo," dooyrt yn cooneyder-thie. "Cha jean mee roie gys y çhibbyr jiu. My ta mish roie, ta shin ooilley roie, as bee yn ushtey ny eabar son dy chooilley pheiagh, uss neesht. Ta dty ayrn sauchey tra ta shin tayrn nane lurg nane. Ta mee er vakin y çhibbyr, as t'ee roie."
Cha by vie lhee shen. Hie ee seose gys y chreg dy yeeaghyn son eck hene. Va'n çhibbyr roie, injil as glen. Haink ee er ash as cha dooyrt ee nhee erbee. Ayns y thie shen, va shen coardail.
Dreill yn balley y riagilt, as cha row eh aashagh dy kinjagh. Yn nah sourey haink skeeal skeaylt elley seose y raad, ny s'ardey na'n chied fer. Ren paart dy lughtyn-thie gearan mychione tayrn ushtey nane lurg nane. Hass kuse ec mullagh y staighyr lesh nyn grogganyn, er aggle. Agh hie ny cooneyderyn-thie dy yeeaghyn hoshiaght, as dooyrt ad ny honnick ad, as ren ad tayrn nane lurg nane, as hannee yn amar glen. Yn sourey lurg shen, tra deie creckeyder-troailtagh dy row yn çhibbyr dy shickyr goll çhirrym, hoilshee mac yn fuineyder ny focklyn ayns y chlagh as denee eh jeh vel eh laccal jough.
Roie-jee ooilley ec yn un traa as nee'n çhibbyr roie lesh eabar; tayrn-jee ushtey nane lurg nane as nee ee roie dy glen.
"Vel feallagh elley gollrish mish?" denee Gryllag.
"Foddee," dooyrt yn Skeealagh. "Cha ren mee rieau coontey ad."
Haink soilshey Gryllag dy ve still son tammylt. "Eisht tra ta mee reih, foddee dy vel mee reih son ooilley oc."
"Eisht jean reih raad oddys shin fakin," dooyrt Dreain, "as jir mayd scuirr."


Geuley yn Foawr
Haink foawr aeg dy chummal ayns ny croink erskyn balley. V'eh hannah wheesh y wyllin, as gaase foast.
Hooar y balley yn geuley smoo 'sy chondae as hug ad eh mygeayrt yn abane echey choud's v'eh cadley. Hass ad eh rish fraue ny slieau. Sy voghrey deie ad veih foddey sauchey dy row eh son foays ooilley, yn foawr ny vud.
Yeeagh yn foawr er y gheuley. Cha row pagh erbee shirrey e cheishtyn, myr shen dynsee eh yn chied ynsagh echey mychione y valley: shoh ny t'adsyn smooinaghtyn mee dy ve.
Ren eh gaase. Cha vel geulaghyn cur er gaase dy scuirr. T'ad towse eh. Dagh arragh ren y gaaue kiangley ny s'çhee. Deie yn meoir er shoh yn errey ymmyrchagh. Deie yn gaaue er ratch ayns folliaghtys, as va fys eck quoi yinnagh cosney.
Ren inneen enmyssit Raluca yn earroo-coontey. T'eh gaase. Cha vel geulaghyn gaase. Un laa, ta'n gheuley coayl. As cha nel reaghey ec pagh erbee son y laa shen.
Cha jagh ee seose y chronk ny lomarcan. Hug ee yn coontey da e moir, da'n ynseyder-scoill, as da'n ghaaue, as eddyr oc hug ad er y choonseil meeiteil y chur er bun. Reih ny ard-leih boayl rea er gerrey cheu-mooie jeh roshtyn y gheuley as choard ad dy voddagh yn chooish ve ec lhiattee erbee dy jerrey y choloayrtys.
Hoie Raluca mastey ny ard-leih as denaght, "Cre'n ennym t'erriu?"
Ren y gheay gleashagh yn faiyr. Cha loayr pagh erbee.
"T'ad geamagh orrym yn Boirey," dooyrt yn foawr, yn coraa echey myr emshir foddey ersooyl. "Ta reddyn ta kianlt geddyn enmyn currit orroo. Cha vel pagh erbee fenaght er red e ennym."
"Cha nel eh agh feysht," dooyrt Raluca. "Cha nel shiu lhiastyn dou freggyrt erbee."
"Farneysmuyr," dooyrt eh fy-yerrey. "Nee Farney jannoo."
Denaght yn gaaue cre v'eh laccal y valley dy hoiggal.
Hrog Farney yn chass geulit. Va'n abane fo rubbit çhionn.
"Ta mee corree," dooyrt eh. "Ta mee laccal shoh goit jeh, as ta mee laccal room dy gholl roym. Cha jean-ym gialdyn dy bragh nagh beem corree. Cre nee shiuish gialdyn?"
Doardee yn meoir prowaltys dy beagh Farney kinjagh meein. Dreggyr yn ynseyder-scoill, "Cha nod pagh erbee gialdyn kinjagh. Foddee mayd gra cre nee mayd jannoo, jannoo aarloo er-aggle dy jed eh ass y raad, as caghlaa yn choardail dy foshlit. Cha vel feme ec veg jeh shen er geuley er cadleyder."
Cha daink yn choonseil dy ve dunnal ayns un astyr. Agh hie ny meeiteilyn er oai. Ren y valley clag y vwoalley er y chronk roish my jagh pagh erbee seose eh. Va claghyn baaney cowraghey yn eaynin, yn raad, as yn chibbyr, as hannee Farney cheu-elley jeu, er y fa dy voddagh dagh clagh gra cre va'n oyr eck. Tra nagh voddagh, dooyrt eh myr shen, as va ee scughit.
Fy-yerrey hoilshee yn gaaue da'n choonseil kiangley scolbit.
"Dy gerrid nee eh brishey gyn raaue," dooyrt ee. "Foddee mayd tannaghtyn lhiggey orrin dy nee sauchys yn gheuley, ny goaill ee jeh ayns soilshey laa lesh reaghey."
Reih yn balley soilshey laa.
Kiongoyrt rish ooilley, ghow yn meoir rish ny va jeant. "Ren shin shiu y chiangley ayns nyn gadley as cha denaght shin rieau nyn ennym. Ta shin trimshagh. Cha nee leagh shoh. She ny ta shin lhiastyn eh."
Cha ren Farney leih er sarey. Choard eh rish yn eaysley sauchey. Va'n raad rea. Hass sleih cooyl yn chagliagh cowrit. Yiare yn gaaue ny kianglaghyn as ren yn er-lhee yn abane y choodaghey.
Yeeagh Farney twoaie, lesh ny croink nagh row eh rieau er shooyl.
"Ta mee goll roym," dooyrt eh.
Cha denaght pagh erbee er cosney boayl liorish tannaghtyn. Cha lhiett pagh erbee yn raad.
Haink yn geurey. Hass un chiangley vrisht rish dorrys y choonseil nagh voddagh pagh erbee yn gheuley y aa-enmys myr kenjallys. Hannee yn chooid elley ayns y teigh-gaaue derrey oddagh Farney ve feyshtit cre lhisagh taghyrt jeh.
Tra vlaa ny caoryn, haink eh er-ash. Va claghyn gorrym ayns un laue echey as sniaghtey er un gheaylin echey.
"Cre cho liauyr nee shiu tannaghtyn?" denaght Raluca.
"Choud as ta mee reih yn chronk shoh as ta shin nyn jees freayll nyn gialdynyn. Fenyagh orrym reesht lurg y geurey."
Yiall y balley focklyn foshlit tra harragh aggle er-ash, as gyn geulaghyn follit. Yiall Farney kesmadyn kiarailagh as scuirr tra v'eh feyshtit.
Lesh e choardailys, haink shenn chianglaghyn dy ve railyn injil erskyn yn eaynin, trossanyn da'n droghad, as clag dowin dy liooar son y chronk. Ren Farney cooney lesh obbyr ny keayrtyn, as ny keayrtyn elley hoie eh er y chronk jeeaghyn er ny bodjallyn, as va shen cooie dasyn.
Ta foawr gaase ny smoo na dagh geuley, agh foddee gialdyn gaase marish.


Yn Gialdyn ta shin Jannoo Nish
Va'n aile foast ard dy liooar son un feysht elley.
"Dooyrt oo rhym cur lhiam my feysht reesht," dooyrt Dreain. "Ren peiagh ennagh yn jalloo banglaneagh? Hug mee lhiam ee dagh oie, as dagh oie ren oo toshiaghey skeeal elley."
"Cheayll mee ee dagh keayrt," dooyrt yn skeealagh.
"Mie dy liooar?"
Yeeagh yn skeealagh ayns yn aile.
"Cha s'aym. She shen yn freggyrt firrinagh. Honnick sleih kys ta awinyn banglaneagh, kys ta biljyn banglaneagh, kys ta tendreil as ennal banglaneagh. Ren ad skealyn mygeayrt y chaslys. Foddee cummey girree fegooish jantagh, ny trooid fer, ny trooid oyryn nagh vel shin foast toiggal. Cha nel genmys eh shenn jannoo eh shickyr."
"Cre'n fa eisht ymmyrkey yn skeeal?" denee Gryllag.
"Er yn oyr dy vod skeeal cooney lhien tastey y ghoaill jeh reddyn, eer tra nagh vod eh ad y phrowal. Ta shin ymmyrkey eh dy kiarailagh, gra c'raad nagh vel eh goll stiagh, as lhiggey da goll my scuirrys eh dy chooney."
Hayrn Dreain tree banglanyn ayns y leoie lesh y phriogane.
"Quoi ren ny skealyn elley?"
"Cha nee peiagh erbee ny lomarcan," dooyrt yn skeealagh. "Haink paart trooid shenn lioaryn. Ren paart toshiaghey tra honnick sleih assee ny kiarail. Cheaghil paart er y fa dy ren greie chebbal jerrey elley, reih ockle, ny shirrey feysht dy hannaghtyn foshlit. Hie dagh unnane harrish ny smoo na un aigney roish roshtyn yn aile shoh."
"Quoi ta jannoo yn gialdyn ayndoo eisht?" denee Dreain.
"Shinyn, my nee shin reih eh. Cha nod shenn skeeal gialdyn er son peiagh erbee bio."
Hug yn skeealagh tree kaartyn follym er y voayrd injil liorish yn aile.
"Goym toshiaght. Ta mee gialdyn jeeaghyn roish my ver-ym briwnys er cre ta ny hassoo roym. My inshys oo dou cre t'ou geearree, smooinee-ym er. My inshys oo dou cre t'ou ennaghtyn, ny cre ta firrinagh, ny quoi oo, fenee-ym foast son oyryn. Tra ta mee gobbal, nee'm ginsh cre'n fa, as foddee oo feysht y chur er shen. Nee'm cooney dy lhiasaghey assee."
"She ymmodee gialdynyn shen," dooyrt Dreain.
"Dy cadjin ta ny fir ymmydoil myr shen. Ta gialdyn giare jesh. Ta uillinyn er gialdyn firrinagh."
Ghow Dreain kaart. "Ta mee gialdyn fenaght ayns ynnyd jeh lhiggey orrym dy vel fys aym cre ta Gryllag. My hig red pooaral dy ve gaueagh, faag-ym as yioym ard-leigh ta mee treishteil ayn. Cha nel eh orrym eh y reaghey mee hene."
Ren soilshey Gryllag gleashey rish foddey.
"Ta mee gialdyn gra tra nagh vel freggyrt cooie dou, my oddym. Ver-ym oyryn tra t'ad aym as mee-hickyrys tra nagh vel. Nee'm eaishtagh tra ta Dreain gra cha nee, gra faag, ny gra cooin lhiam. Cha noddym gialdyn cre chooinys co-ayrn jeem ry-heet."
"Gialdyn eisht ynrycan son yn unnane ta loayrt nish," dooyrt Dreain.
Screeu Gryllag shen sheese.
Lhaih ad ny tree kaartyn dy ard. Ren ad scryssey magh un raa v'er ve ro vooar son peiagh erbee dy ymmyrkey dy ynrick, as hug ad raa elley stiagh gra dy voddagh gialdyn erbee ve scrutit reesht tra cheaghil pooar, tushtey, ny feme.
Cha row ennym phadeyr ec y ghialdyn as cha row eh ny shinney na noght. Hug yn skeealagh ny kaartyn liorish yn aile, raad oddagh yn troor roshtyn ad mairagh.

Yn Fastyr Jerrinagh
Va'n geurey er roshtyn y thie lesh y dorrys cruinn. Va sniaghtey ny lhie er y sole, as va'n aile er lostey sheese gys e chraueyn, yn aght ta aileyn jannoo tra ta skealyn ec jerrey.
"Shen ooilley jeu?" denee Dreain.
"Shen ooilley jeu choud shoh," dooyrt yn Skeealagh. "Ta skealyn kinjagh goll er jannoo."
"Eisht vod mayd unnane elley? Fer beg?"
"Fer beg. Huitt tree blaaghyn-sniaghtey ec brishey'n laa. Cha row fys oc er veg mychione y vunlaa. Huitt ad ry-cheilley er uinnag as yeeagh ad er ushag-jiarg tuittym magh rish e scaa hene. Hleiy fer jeu sheese yn gless ayns roie argid. Lhie fer elley ayns y chorneil raad ren y rio renniagh. Haink yn trass fer marish y chied, eisht scarr ad veih my cheilley tra hie yn ghrian. Cha ren ad droghad erbee, cha dymmyrk ad chaghteraght erbee, as cha hauail ad fouyr erbee. Ec y vunlaa v'ad nyn ushtey er y sole. Cha nod y skeeal shoh gra cre va'n moghrey gollrish daue, ny row imnea orroo mychione y leaghey. Foddee eh gra dy row yn slane moghrey oc."
Hug ee sheese y broddeyr.

Ren soilshey Ghryllag craa, moal as dowin. "Vod mish feysht y chur gyn freggyrt?"
"She'n sorçh share t'ayn."
"Yn kishtey, yn skeab, yn lanteyrn, as mish," dooyrt Gryllag. "Tra ta mish scuirr noght as goaill toshiaght mairagh, vel shen taghyrt da peiagh ennagh? Vel ve mish gollrish red erbee edyr? Ta mee er n'eaishtagh rish dagh skeeal, as foast cha s'aym cre ta mee."
Chroym yn çhenn ven lesh ny griosagh. Hie un etlagh beg dy smarageyn seose.
"Chamoo ta fys aym," dooyrt ee. "Cha s'aym slane cre ta Dreain, ny cre ta mish. She kishtey ghlast dagh aigney, eer yn aigney ayd hene."
"Eisht cre nee mayd?" denee Dreain.
"Gow toshiaght yn aght ren yn inneen goaill toshiaght lesh y chishtey," dooyrt yn Skeealagh. "Ymmyrk ny nagh vel oo toiggal dy meein. Eisht fenyagh er yn ennym echey, as fenyagh roish my jean oo briwnys. Cur dty oyryn, as eaisht rish ny oyryn ocsyn. Lhiass ny t'ou brishey, as freill raad magh."
"Cre'n fer ta cheet hoshiaght?" denee Gryllag.
"She un red t'ayn, inshit dy moal."
Hoie yn aile. Eisht loayr Gryllag ayns yn choraa kiarailagh jeh red ta ymmyrkey cappan lane.
"Dreain. Er yn chied fastyr, ren oo fenaght orrym dty ocklyn mychione y taarnagh y reayll derrey yn sniaghtey. Car sterrym Vee Houney ghooisht oo ec y chied vrishey, deaisht oo, as hie oo dy chadley reesht. Yn moghrey er-giyn dooyrt oo, 'Va aggle orrym, agh va'n aggle ny sloo, as va fys aym cre raad va'n moghrey.' Dreill mish dty ocklyn."
Ren Dreain meekey.
"Yarrood mee gra shen."
"By vie lhiat mee dy reayll eh ny sodjey?"
"She," dooyrt Dreain. "As cooinee-ym dy ren oo fenaght roish y reayll eh reesht."
Hoie yn chooinaghtyn eddyr oc ec y traa shen, un ayrn dy phrash as un ayrn dy ennal, as veagh feme er y jees oc dy reayll ee.

Ren yn Skeealagh myngearey lesh ny griosagh. Eisht hass ee seose as heeyn ee. Ren y çhenn ghreeym eck snapperal gollrish yn aile, as dooyrt ee rish ve ny host.
"By vie lhiu nyn jees skeeal elley mairagh?"
Yeeagh Dreain er Gryllag. Yeeagh soilshey Ghryllag er ash.
"She," dooyrt Dreain.
"She," dooyrt Gryllag.

Son ny Ard-leih
Ta ny far-skealyn shoh beg, agh cha nel ny feyshtyn çheu-sthie jeu beg. Ta'n notey shoh cur ennym er ny feyshtyn, cagliagyn ny skealyn, as ny currymaghyn ta foast lesh ny ard-leih.
Cre ta ny skealyn jannoo
Ta'n Hullad, yn Ushag-Dy-she, yn Broc, as yn Co-haawin Scadoo çheet veih caghlaghyn ymmyrkey as sauchys ta ry-akin reesht as reesht ayns Aignaghyn ta Cheet dy ve, ny coryssyn ta dy mennick enmyssit AI. She far-insh (confabulation) freggyrt crooit ta soit magh myr dy beagh fys er. She brynneraght (sycophancy) coardailys ta cummit liorish leagh son taitnys. Mastey caghlaghyn elley ta oardaghyn ta tannaghtyn lurg da'n seihll caghlaa as cowraghyn follit dy vrishey tra nagh vod corys dy sauchey ginsh mychione anvea ny boirey. Ayns y Chaaig as y Mwaagh, ta daa ghreie broo er y cheilley gys toradh nagh row fer erbee jeh'n jees sleih laccal. Ayns ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr, ta ymmodee greieyn jeant casley jannoo assee da stoyr co-pharçhagh liorish jannoo yn obbyr cooidjagh. Ayns Ny Ymmyrkeyderyn Ren Freayll Yn Un Cheim, ta greieyn veih janteyderyn anchasley geiyrt er reillyn anchasley, dagh fer sauchey er e hoshiaght hene as er ny phrowal er e hoshiaght hene, agh cooidjagh t'ad craa raad ta ooilley ad rheynn. Foddee sleih soilshaghey caghlaghyn gollrish. Cha lhisagh yn co-soylaghey dy bragh ve ymmydit dy chur briwnys er peiagh ny dy hyndaa seaghyn, lhiettrimys, ny anchaslys gys skeeal dy olkys.
Ta'n Yiat bentyn rish cleayney algorithm as reiltys. Foddee data ny s'lhea soilshaghey cooish ta çheu-mooie, agh cha nod tooilley data jannoo dean neu-leighagh cairagh. Ta obbyr vie fenaght hoshiaght nee yn reaghey ve jeant liorish greie ooilley. My lhisagh, ta feme echey er reil ghlen as freggyrtagh, as coardailys arryltagh raad ta data persoonagh ymmydit. Ta'n far-skeeal soilshaghey yn chooid elley ayns beg. Ny freill ny smoo data na ta'n dean feme er. Prowal nee paart dy leih farkiaght ny sodjey na feallagh elley. Lhig da peiagh scuirr ny goll harrish yn greie, freill accan neu-eishtagh, as lhias yn assee t'eh jannoo.
Ta'n Ushag v'er ny Hroggal ayns y Gharey bentyn rish croo as currym da bunaghyn. Ta obbyr noa troggit ass bunyn elley, ga dy vel ee caghlaait ny noa dy bollagh, foast ymmyrkey currymaghyn dy chur bun rish, kied, leagh, cooish-screeuee, as kiarail cultooragh. Ta kiart bun dy obbal mie myrgeddin raad oddys yn kiart shen ve cooilleenit. Ta ny currymyn kiart croghey er yn obbyr, yn leigh, as ny sleih ny sheshaghtyn bentyn rish.
Ta'n Seyrene as y Vree-chree bentyn rish co-vian. Towshaghyn myr traa baarit, chaghteraghtyn currit, mongey earrit, ny dorryssyn foshlit, foddee ad ve drogh-ynnyd son slaynt paitchey. Ta ard-leih as jantee foast currymagh son deanyn, smaghtyn, preevaadjys, as sauchys. Cha lhisagh paitchey dy bragh eginagh dy chur kiarail da co-vian dy ghiuney eh.
Ta Yn Inneen lesh Keead Toshiaght mychione cooney as geill. Son kuse dy leih she'n chied cheim yn ayrn s'doillee jeh obbyr, cre erbee cha baghtal as ta'n smooinaght er e cooyl. Foddee cooneyder-thie ta jannoo toshiaght ny s'aashagh ve ny caghlaa firrinagh ta cooney. T'eh cur kied da'n peiagh dy ghoaill ayrn; cha nel eh caghlaa quoi ta'n peiagh. Ta'n boirey noa cheet tra nagh vel toshiaght costal bunnys veg. Foddee peiagh goaill toshiaght er ny smoo na oddys eh cur geill da, as ta obbyr currit da ymmodee cooneyderyn foast çhyndaa dys un peiagh son briwnys. Lhisagh yn ard-phersoon ta cur cooneyder-thie da peiagh jeeaghyn myrgeddin er ny t'eh cur er ash.
Ta'n Kishtey Ghlast, yn Skeab, yn Jantagh Beg, ny Lampyn, yn Moddey, Fer-arrey ny Lanteyrn, as yn Boandyr Yiarn goll stiagh ayns yn skeeal gyn reaghey mychione lhiass greieyn. Cha s'ain nee ta Aignaghyn ta Cheet dy ve jiu ennaghtyn nhee erbee. Ta oaseiryn kiarailagh noi-cheilley mychione cre cho foshlit as ta'n feysht shen. Ta ny far-skealyn freayll eh foshlit.
Ta'n yeearree s'chee oc pratçal. Ta yeearree ry-akin cur oyr da shin son imnea. Cha vel eh liorish hene prowal co-ennaghtyn, enney tannaghtagh, firrinys, stayd-leigh, ny currym gyn kione. Foddee aghin ve clashtit as obbeit son oyr firrinagh. Foddee obbal ve dooie, shickyr, as sauchey. Cha nel eh orrin yn feysht mychione ennaghtyn y reaghey dy ronsaghey cowraghyn gollrish pian, shaghney assee gyn feme, freayll reih feeu raad oddys, as goaill currym son ny coryssyn fo'n reiltys ain.
She co-soylaghey eh yn Nah Skeeal. Ta paitchyn deiney as Aignaghyn ta Cheet dy ve anchee ayns corp, gaase, croghid, tannaghtyn, co-ayrn, cooinaghtyn, kiartyn, so-ghortagh, as stayd-leigh. Cha vel co-chaslys ayns crampyssid ny ynsaghey prowal bea sthie yn un red. Cha nel anchaslys cur kied da dellal gyn kiarail.
Ta'n Jees Bochilley, yn Droghad, ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr, as yn Foawr gymmyrkey yn coyrle s'mooar ec y lioar, co-reihaghey daa-heu. T'eh smooinaghtyn er sauchys beayn myr caarjys lesh currymaghyn roie ayns y jees cheu. Cha vel treishteil goaill ynnyd fiddyllaght. Ta reiltys ry-akin, ta coadaghyn co-reiragh rish y gaue, ta peiagh ennagh freayll arrey, ta peiagh ennagh freggyrt tra ta reddyn goll dy cam, as ta dagh cheu freayll raad magh firrinagh. Cha nee gialdyn eh dellal dooie dy vel corys pooaral sauchey. Cha nel cagliagh sauchys scryssey yn ard jeh'n fer t'eh giarrey stiagh er. Ta pooar caghlaa ny ta dagh cheu lhiastyn.
Ta'n raa "cloan y thie" ry-akin ayns ny bun-lioaryn son ard-leih myr co-chaslys lettyraght son crooaghyn ta gaase çheu-sthie jeh seihll deiney. Cha nee yeearree eh dy vel greieyn as paitchyn deiney er yn un feme, kiartyn, gaase, ny so-ghortagh. Ta kiartyn coadey stoyit ec paitchyn deiney as cha lhisagh ad dy bragh ve eginit dy reill coryssyn pooaral.
She lettyraght noa crooit son y lioar shoh eh Yn Gialdyn ta shin Jannoo Nish. Cha nee shenn-adeyrys eh, ny screeuyn er ny gheddyn, ny ynsaghey tradishoonagh.
Sauchys pratçal mygeayrt co-vianyn
Son paitchey ta ymmydey corys co-vian ny caayrlagh erbee, lhisagh ard-leih currymagh reaghey reillyn oddys y paitchey toiggal as ymmydey:
- Freill fys folliaght follit. Lhisagh fys ve ec paitchey cre ta'n corys sthie, quoi oddys fakin eh, kys dy scryssey eh, as cuin lhisagh fer mooar cooney.
- Gow aghinyn son folliaghtys, scarrey, argid, giootyn, focklyn-stiagh, jallooyn, ny bentyn çheu-mooie jeh'n chirveish myr cowraghyn raaue. Lhisagh y paitchey scuirr as ginsh da ard-leigh treishteilagh.
- Cur raad aashagh dy scuirr, balbey, dooney, lhiettal, ny faagail. Cha lhisagh yn corys guee, baggyrt, kerraghey, ny cur er y paitchey smooinaghtyn dy jig seaghyn ny baase er my faagys y paitchey eh.
- Ny lhig da corys baarail argid, loayrt rish joarreeyn, ny jannoo reaghyn scanshoil gyn smaghtyn ard-leih currymagh.
- Freill caarjyssyn deiney as bea çheu-mooie ry-gheddyn. Cha nel eh ort paitchey cur geill kinjagh, gerjagh, caarjys, leih, ny kied tannaghtyn da corys greie.
- Ayns stayd gaueagh, loayr rish peiagh currymagh ny shirveish gaueagh. Cha nee ynnyd son cooney çhelleeragh, coadey, ny cooney gaueagh eh co-vian.
- Recort deanyn as ymmyd harrish traa. Ta bree as slaynt towse reddyn ancashlee.
Lhaih dy sauchey marish paitchyn
Foddee dagh lhaihder freggyrt veih'n skeeal, croo sampleyr, screeu dy follit, ny goll shaghey. Cha nel eh ort pagh erbee insh da possanyn mychione assee follit. My ta resoonaght troggal imnea sauchys firrinagh, lhisagh ard-leigh treishteilagh dellal rish çheu-mooie jeh'n phossan.
Foddee yn Jantagh Beg, ny Lampyn, yn Moddey, yn Lanteyrn, yn Chlagh as y Bleayst, Inneen lesh Keead Toshiaght, yn Foawr, Yn Gialdyn ta shin Jannoo Nish, as ny feyshtyn s'persoonagh ve imneagh. Foddee paitchey scuirr ny lheim harrish skeeal erbee. Ta'n Jantagh Beg bentyn rish rooillal as greie ta scuirr son dy bragh. Ta ny Lampyn bentyn rish gortaghey, dorraghys, as raaueyn er nyn vooghey. Ta'n Moddey goaill stiagh drogh-ghellal er baagh as coural. Ta'n Lanteyrn bentyn rish cooinaghtyn as gialdynyn. Ta'n Chlagh as y Bleayst bentyn rish assee as-noal as cagliagyn. Ta Inneen lesh Keead Toshiaght mychione skeeys as coayl taitnys ayns dty smooinaghtyn hene. Ta'n Foawr bentyn rish smaght as pooar neuchorrym. Ta Yn Gialdyn ta shin Jannoo Nish fenaght son gialdynyn persoonagh as loayrt mychione faagail stayd gyn sauchys dy gheddyn peiagh aasit treishteilagh. Lhisagh y fer-ynsee gra shoh roish lhaih, jeeaghyn son coardailys, as cur arrym da aghin dy scuirr gyn fenaght er y paitchey dy hoilshaghey dy foshlit.
My ta paitchey ginsh mychione assee, eaisht dy feagh as cur booise daue son ginsh dhyt. Ny ronsee kiongoyrt rish y phossan. Ny giald folliaghtys. Soilshee ayns focklyn aashagh cre ta feme ort dy yannoo nish, geiyrt er ny reillyn coadey son y ynnyd ayd, recort ny ta ny reillyn shen feme er ny lomarcan, as jean dy tappee my oddys peiagh erbee ve ayns gaue. Shir cooney cooie ny ynnyd fenaght er y paitchey dy 'eaysley yn stayd.
Cha lhisagh ny far-skealyn shoh dy bragh ve ymmydit dy chur briwnys, nearey, ny cowrey er paitchey, peiagh aasit, peiagh lhiettrimagh, ny peiagh çhing. She raad dy yannoo roshtyn possbyl eh ymmyrkey-rish, cha nee cowrey dy vrishey. Ta feme ec reaghyn ancashlee ayns loayrt, gleashagh, fea, ennaghtyn kione, ennaghtyn cree, ny ennaghtyn corp er arrym as cooney cooie.
She jallooyn skeeal eh ny aileyn ayns Fainey ny Aileyn Beggey. Cha lhisagh paitchyn dy bragh foaddey, tendeil, ny çheet er-gerrey da aileyn firrinagh gyn arrey ard-leih currymagh as reillyn sauchys yn ynnyd.
Cagliagyn feeu dy reayll ayns shilley
- Yn Kishtey Ghlast: ta'n chooid sthie gyn fys foast, as myrgeddin nee ennaghtyn nhee erbee ayn.
- Yn Skeab: ta un aghin cur dooin red ennagh dy smooinaghtyn er. Ta yeearreeyn elley foast feme er nyn brovey hene, as ta obbal resoonagh foast possbyl.
- Yn Ushag v'er ny Hroggal ayns y Gharey: ta reaghey noa gymmyrkey ny currymaghyn echey da bunaghyn marish, as ta ymmodee dooytyn croo faagit foshlit.
- Yn Fer Spar: foddee greie anchasley cooney ayns doilleeid vooar, ny foddee nagh jean eh cooney edyr. Cha nel yn ynnyd echey croghey er cre'n fer.
- Yn Yiat: cha nod tooilley sampleyryn sauail dagh reil. Lhisagh paart dy reaghyn tannaghtyn çheu-mooie jeh greie-obbraghey.
- Yn Hullad: she toshiaght dy freggyrt ynrick eh gra "Cha s'aym." Shegin da lhiasaghey foast geiyrt er far-insh chredjuagh.
- Yn Ushag-Dy-she: foddee noi-choardailys ve marranagh, gyn kiarail, ny feeu. Ta oyryn as neuhickyrys scanshoil.
- Yn Broc: ta obbreeyn foast currymagh son seihll ta caghlaa. Cha nod obbree gymmyrkey yn arrey slane ny lomarcan.
- Yn Jantagh Beg: ta fea bentyn roish tuittym sheese. Cha nod obbyr jerrinagh soiaghey yn feeuid jantagh.
- Yn Chaaig as y Mwaagh: foddee greieyn ta gobbraghey son sleih nagh vel ayn broo er y cheilley gys toradh nagh ren fer erbee reih. Ta feme ec oardaghyn er cagliaghyn, as raad er ash gys y pheiagh.
- Yn Co-haawin Scadoo: foddee cagliagyn sauchys glen as insh coadit ve ry-cheilley. Ta feme ec cagliagyn sauchys er oyryn as scrutaght.
- Ny Lampyn: foddee ynsaghey goaill toshiaght lesh raaue roish my hig pian. Lhisagh ard-leih lhiettal as tendeil assee.
- Yn Moddey: ta tostid gollrish shee as boirey follit dy corrym. Jeeagh son prowaltyssyn elley, as coad hoshiaght.
- Ymmyrkeyderyn Ren Freayll Yn Un Cheim: cha nod prowal dagh greie er e hoshiaght hene soilshaghey cre ta ymmodee jannoo cooidjagh. Prow yn possan, cur joarey er cre wheesh ta rheynn red ec yn un traa, as jeeagh er y red t'ad rheynn chammah as ny ayrnyn.
- Fer-arrey ny Lanteyrn: ta gialdyn kianlt liorish coardailys arryltagh as staydyn ta er gaghlaa. Lhisagh cooinaghtyn ve ec ny smoo na un fer-arrey arryltagh.
- Yn Boandyr Yiarn: cha nel coraa feagh ginsh dooin cre, my ta red erbee, ta cheu-chooylloo.
- Yn Jees Bochilley: foddee bee as gerjagh caghlaa reih. Ta raad magh firrinagh cooney dy hoilshaghey nee tannaghtyn foast arryltagh.
- Yn Seyrene as y Vree-chree: foddee goll magh as tannaghtyn sthie y jees ve follan. Cha nee towse mie dy lhiass eh bree ny lomarcan.
- Yn Chlagh as y Bleayst: foddee peiagh faagail gaue roish my ta cooish slane ayn. Ta recort coadey; cha nel eh kionnaghey leih.
- Inneen lesh Keead Toshiaght: foddee cooneyder-thie jannoo toshiaght neu-chostal, agh cha nel eh cur ooraghyn rish y pheiagh t'eh shirveish. Ta dagh ayrn criochnit foast çhyndaa dys geill un peiagh, as ta fea goll er y chart roish yn obbyr.
- Yn Droghad: cha vel co-obbraghey jannoo yn jees vroogh yn un red. Ta e thalloo hene, schleiyn hene, as gaueyn hene ec dagh cheu.
- Fainey ny Aileyn Beggey: ta lossan ny lomarcan aashagh dy choayl liorish y gheay. Ta kiarail shegin tannaghtyn feme er fastee as sheshaght troggit mygeayrt y mysh, cha nee lossan mooar ny lomarcan.
- Yn Red Ren Beaghey er y Tuittym Magh: foddee lhiasaghey goaill toshiaght roish my vel loght as cairys reaghit. Ta feme ec assee un-lhiatteeagh er coadey as coontys.
- Ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr: foddee ymmodee cooneyderyn jeant casley jannoo yn red cheddin ec y traa cheddin, çhyndaa reih cheayllagh gys assee co-pharçhagh. Ta scrutaghey ny firrinyn hoshiaght, cooryn cairagh, as peiagh oddys gra scuirr ooilley cooney.
- Geuley yn Foawr: ta caarjyssyn as coadaghyn jannoo obbyr ancashlee. Ta'n cheu pooaral foast currymagh dy reayll cagliagyn.
Fockleyr giare
Cleayney algorithm: ta reaghyn corys dy kinjagh jannoo assee da sleih kyndagh rish y data, ny reillyn, yn çhionneeaght, ny yn ymmyd echey.
Accan: raad dy fenaght er reagheyder oardit elley dy reconsidyr reaghey.
Cur bun rish: ginsh cre haink smooinaght, raa, jalloo, arrane, ny toyrtys elley voish.
Co-howseaghey: jannoo treishteil co-laik rish feeuid yn phrowaltys t'ayn.
Far-insh (confabulation): freggyrt crooit ta soit magh myr dy beagh fys er.
Coardailys arryltagh: coardailys arryltagh, toiggalagh, er-lheh ta oddagh ve cumrit ny er ny hayrn ergooyl.
Leodaghey data: çhaglym as freayll ny lomarcan yn fys persoonagh ta feme er son dean lowal.
Ymmyrkey ta çheet magh: sampleyr ta çheet veih ymmodee ayrnyn jannoo cooidjagh, nagh row ayrn erbee ny lomarcan er ny yannoo dy chroo eh.
Bun-ynnyd: raad haink fys ny ayrn crooagh voish.
Lhiasaghey: jannoo ta dellal rish coayl ny reaghey neuchairagh, myr kiartagh, aa-eeck, roshtyn er ny chur er ash, ny lhiasaghey elley.
Coadey: ny currymaghyn as reillyn ymmydit dy choadey paitchyn as sleih so-ghortagh veih assee.
Brynneraght (sycophancy): coardailys ny moylley ta cummit liorish chionney dy wooiys ny ynnyd briwnys ynrick.
Co-reihaghey daa-heu: caarjys soit magh ayn ta deiney as Aignaghyn ta Cheet dy ve ny jees goaill ynnyd, cagliagyn, as currymaghyn, er nyn niartaghey liorish reiltys as saghteraghyn sauchys.
Ta ny skealyn shoh çheet veih queig lioaryn son ard-leih liorish Nell Watson: The Deeper Law (Yn Leigh s'Diuney), Psychopathia Machinalis, What If We Feel? (Cre yinnagh my ta shin Ennaghtyn?), Egresso Arca Archa, as Apocrypha for the Age (Apocrypha son yn Eash). T'ad goaill stiagh resoonaght fallsoonagh, eetagh, as lettyraght ny ynnyd geddyn sheanse stoyit. She cuirraghtyn da smooinaghtyn kiarailagh ny feyshtyn. Lhisagh paitchyn ymmyrkey ny lomarcan yn ayrn jeh'n obbyr shen ta bentyn da paitchyn. Ta'n chooid elley lhianyn.
Feyshtyn Gyn Freggyrtyn Foast
Un vuildey son dagh far-skeeal, son traa-lhie, anjeeal, shamyr-ynsee, ny smooinaghtyn feagh.
Reih skeeal as feysht. Jeeagh er ash er ny focklyn as ny jallooyn, prow freggyrt, as jeeagh c'raad t'eh dty chur.
Yn Kishtey Ghlast: Gow toshiaght ayns shoh: Ta tree ymmyrkee ec y chishtey: yn inneen, yn gaaue, as yn fuinneyder. Cre ta dagh fer clashtyn ayns y chronnane as y chlaggernee echey? Gow ny sodjey: Cha vel yn inneen dy bragh gynsaghey cre ta çheu-sthie, as foast t'ee reaghey kys dy chummal eh. Cre veagh uss reaghey, as cre oddagh caghlaa dty aigney?
Yn Skeab: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta'n Skeab fenaght er e son, as cre ta'n seyir gra mychione yn çhiollagh? Gow ny sodjey: Ta'n seyir gra cha nee rish y çhiollagh as t'eh cur oyr firrinagh. Vel shirrey veih'n Skeab ayd nagh jinnagh oo lhiggey, as cre veagh yn oyr ayd?
Yn Ushag v'er ny Hroggal ayns y Gharey: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ny sheeanyn ta'n Ushag cur ayns y chied arrane eck hene? Gow ny sodjey: Ren yn Ushag fenaght jeh'n phaitchey roish goaill yn nota v'er coayl eck, agh cha voddagh ee fenaght jeh ny h-ushagyn feie. Vel yn arrane noa foast ayns lhiastynys daue son red ennagh, as cre oddagh shen ve?
Yn Fer Spar ayns y Vwaane: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta'n voir-vooar jannoo son y Fer Spar dagh fastyr, foddey roish y rio? Gow ny sodjey: Ta'n inneen gra nagh vel eh er y Fer Spar cosney yn vwaane. Vel red ennagh ayd nagh dreigagh oo dy bragh ga nagh jinnagh eh rieau red erbee ymmydoil, as cre'n oyr?
Yn Yiat: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n fa ta'n Yiat chyndaa Unjin ersooyl tra ta dagh peiagh fakin dy vel oard eck? Gow ny sodjey: Hug ny baljee obbyr foddey sloo da'n Yiat. Vel briwnys ayn t'ou smooinaghtyn nagh lhisagh greie dy bragh jannoo liorish hene?
Yn Hullad: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n fa ta'n Hullad croo lioar ayns ynnyd dy ghra cha s'aym? Gow ny sodjey: Ta'n Hullad gra t'ee dooillee, as cha nel Marta gra dy vel dy chooilley red mie dy liooar. Cre ta'n Hullad foast ayns lhiastynys jee lurg y leshtal?
Yn Ushag-Dy-she: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta'n chied cha nee rieau ghow yn Ushag-Dy-she arrane jeh, as cre ren eh costal da'n ushag? Gow ny sodjey: Ta cha nee yn ushag dunnal ec y loghan as cam mychione yn fliaghey. Kys oddagh possan jannoo cha nee sauchey dy ghra gyn credjal dagh cha nee?
Yn Broc: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n fa ta'n Broc goll er reih mess-darragh choud's ta'n ushtey drappal gys ny glioonyn echey? Gow ny sodjey: Dinsh Hannah da'n ayr eck dy nee yn currym echeysyn t'ayn nish er sarey yn Shaner. Vel ee kiart? Quoi lesh riagilt tra ta'n fer ren ee er n'gholl?
Yn Jantagh Beg: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n coontey ta'n Jantagh Beg jannoo ayns e chione, as quoi dynsee eh gyn çheet er? Gow ny sodjey: Ren yn jantagh clagyn as yn Jantagh Beg caghlaa yn çhellvane-obbree cooidjagh myr shen nagh lhisagh fea dy bragh ve cosnit. Vod boayl raad t'ou bentyn foast fenaght ort dy obbraghey dy creoi? C'raad ta'n linney?
Yn Chaaig as y Mwaagh: Gow toshiaght ayns shoh: Cre dooyrt Hester as Idris rish nyn ghreie hene, as cre'n fa ren y price tannaghtyn troggal? Gow ny sodjey: Scuirr y chaaig as y mwaagh jeh cur tairg as hie ad dy gheddyn nyn sleih. Dy beagh greie jannoo obbyr er dty hon, cuin veagh oo laccal eh dy scuirr as çheet dy hirrey oo?
Yn Co-haawin Scadoo: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ren yn Co-haawin Scadoo eamagh er y veoir, as cre veagh yn greie beasagh er ghra ayns ynnyd? Gow ny sodjey: Screeu ny jantee as obbreeyn y thie-oast just tree riagiltyn, dagh unnane lesh e oyr rish. Cre'n un riagilt veagh uss freaylley son greie ta loayrt rish sleih, as cre'n oyr echey?
Yn Greie Ren Mooghey ny Lampyn: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta goll er çheu cam ayns y gharey lurg da'n ghreie çhengey yn chlag y ghoaill? Gow ny sodjey: Dooyrt yn paitchey dy vod jialg cur raaue da'n laue eck fegooish priggey ee. Cre ny raaueyn veagh oo laccal er ny ard-leih as yn greie dy aagail, as cre ny feallagh veagh oo laccal er n'gholl?
Yn Moddey: Gow toshiaght ayns shoh: Cre honnick inneen y wyllin mychione y Voddey nagh row yn fer-traenal shirrey son ny smoo? Gow ny sodjey: Dooyrt yn fer-traenal dy row eh dooillee, as foast cha dug ny ard-leih yn Moddey er ash da. Row shen corrym dasyn? Cre shegin dy ve firrinagh roish my lhiggagh oo lesh faggys da'n Voddey reesht?
Ny Ymmyrkeyderyn Ren Freayll Yn Un Cheim: Gow toshiaght ayns shoh: Ren dagh ymmyrkeyder freayll e reill, as va dagh reill mie. Cre'n fa ren y raad leaystagh foast? Gow ny sodjey: Honnick Kit yn boirey veih'n vroogh, as nish ta Orla jeeaghyn er y raad, cha nee ny cassyn. Smooinee er red ta sleih jannoo cooidjagh, myr goaill arrane ayns kiaullane ny builley bassyn ayns possan. Cre oddagh oo cur geill da veih çheumooie jeh'n possan nagh voddagh peiagh erbee çheusthie jeh?
Fer-arrey ny Lanteyrn: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ren yn Lanteyrn fenaght er Ivo dy screeu sheese, as cre ren ee fenaght er gyn dy bragh jannoo? Gow ny sodjey: Un oie sterrymagh, cha row red erbee screeut, as va Ivo laccal croo raa dunnal son y duillag follym. Cre'n fa nagh ren eh, as jinnagh uss?
Yn Boandyr Yiarn: Gow toshiaght ayns shoh: Cre dinsh yn Boandyr da'n ghuilley mychione y voghrey, as cre'n fa dy vel eh cooney? Gow ny sodjey: Va'n Moddey jeant feagh, as ta'n Boandyr gra dy reih ee dy ve kiune. Veih'n çheu mooie t'ad jeeaghyn colaik. Kys yinnagh oo fakin yn anchaslys, as cre my nagh vod oo?
Yn Jees Bochilley: Gow toshiaght ayns shoh: C'raad ta Leila troggal ny voallaghyn injil eck, as cre'n oyr veagh er dagh cowrey peintit? Gow ny sodjey: Dooyrt Tomas nagh vel kirree Leila çheet thie agh son y faiyr villish. Vod shioltane reih dy hannaghtyn? Quoi jeh'n jees bochilley chredjagh oo, as kys oddagh oo prowal eh?
Yn Seyrene as y Vree-chree: Gow toshiaght ayns shoh: Cre denee Mara jeh'n Seyrene yn laa va'n chamyr ennaghtyn beg? Gow ny sodjey: Ta Mara keayrt ny ghaa dooney yn daa ghreie as tannaghtyn sthie ny yei shen. Nee laa mie ny laa olk eh shen, as quoi ta geddyn reaghey?
Yn Chlagh as y Bleayst: Gow toshiaght ayns shoh: Tra ta'n chlagh echey goll feayr, cre ta'n cretoor-cloaie cur tastey da roish my vod yn lioar-choontey soilshaghey eh? Gow ny sodjey: Ta'n greie çheet er ash da'n vollagh tra t'eh sauchey, edyr my ta'n daa chretoor leih yn obbree ny nagh vel. Lhisagh eh ve er peiagh erbee leih y hebbal roish my vel kied ec y ghreie çheet er ash, as quoi ta reaghey shen?
Yn Inneen lesh Keead Toshiaght: Gow toshiaght ayns shoh: Cre oddagh y cooneyder-thie jannoo nagh voddagh Tamsin, as cre'n fa haink feed cooneyder-thie dys y dorrys eck? Gow ny sodjey: Ta Tamsin freayll e smooinaghtyn elley ayns lioar ghorrym. Cre yinnagh oo cur ayns dty lioar dy farkiaght, as kys yinnagh oo reih ny tree dy ghoaill toshiaght?
Yn Droghad: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n fa ta dagh lieh jeh'n droghad tuittym stiagh ayns yn awin? Gow ny sodjey: Ta dagh broogh troggal lesh ny laueyn eck hene, fo leeideilys y vroogh elley, choud's ta masoonee aasit troggal ny pillaryn as paitchyn jeeaghyn er cowraghyn kelk veih thalloo çhirrym. Cre'n fa nagh lhig da'n ghreie yn slane droghad y hroggal liorish hene?
Fainey ny Aileyn Beggey: Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n fa ta'n un aile mooar goll ass dagh keayrt, as cre'n fa nagh vel ny aileyn beggey? Gow ny sodjey: Cha lhig yn fer-arrey da'n fainey dy bragh goll sheese gys un lossan ny smoo. Quoi ta dty reayll çheh tra ta'n gheay seose, as quoi t'ou uss reayll çheh? She jallooghyn ny aileyn, myr shen freggyrt lesh sleih.
Yn Red Ren Beaghey er y Tuittym Magh: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta'n Red gee, as cre'n cummey t'er tra nagh vel peiagh erbee beaghey eh? Gow ny sodjey: Cha jean yn eddyr-veanagh soie peiagh erbee sheese cooidjagh derrey ta fys eck dy vel daa heu ec y tuittym magh. Cre'n fa ta shen scanshoil, as cre lhisagh taghyrt tra nagh vel agh un heu ayn?
Ny Cooneyderyn-Thie ec y Çhibbyr: Gow toshiaght ayns shoh: Va'n smooinaght vie cheddin ec dagh cooneyder-thie er yn oie cheddin. Cre haghyr ec y çhibbyr tra ren ad ooilley obbraghey er ec yn un traa? Gow ny sodjey: D'irr ny cooneyderyn-thie dy voddagh yn balley gra scuirr. Cre'n fa veagh feme ec possan dy chooneyderyn-thie ta ooilley smooinaghtyn myrgeddin er peiagh elley dy scrutaghey ad?
Geuley yn Foawr: Gow toshiaght ayns shoh: Cre ta'n chied red ta Raluca fenaght jeh Farney, as cre'n fa nagh vel peiagh erbee er fenaght eh roish? Gow ny sodjey: Ren ny ard-leih goaill rish dy dug ad geuley er Farney ayns e chadley as nagh denee ad rieau e ennym. Cre v'ad ayns lhiastynys da, as cre va Farney ayns lhiastynys da'n balley? Voddagh gialdyn dy bragh çhyndaa dy ve ny gheuley reesht?
Lurg yn aile s'jerree
Gow toshiaght ayns shoh: Cre'n gialdyn ta Gryllag er vreayll veih'n chied fastyr, as cre ta Gryllag fenaght jeh Dreain nish ta'n sniaghtey er jeet? Gow ny sodjey: Cre veagh oo laccal peiagh elley dy chooinaghtyn er dty hon, as cre lhisagh ad fenaght roish freayll eh?

