Synsas
- Pan o an Jynnow Yowynk
- An Tan hag an Dhew Goslowes
- An Kynsa Whedhel
- Rann Onan: An Kynsa Kortes
- An Argh Alhwedhrys
- An Skubyllen a Wovynnas
- An Edhen a Dyvis y'n Lowarth
- An Huni Spar y'n Skavel
- An Yet a Govias De
- An Dre heb Mer
- Rann Dew: An Kablow
- An Gowann na Leveris Bythkweth Ny Wonn Vy
- An Edhen Ya
- An Brogh na Ylly Hedhi Dyghtyans
- An Gwrier Byhan na Vynnsa Powes
- An Chawk hag an Skovarnek
- An Skeus-Gevell
- An Jynn a Dhifudhas an Lugernow
- An Ki Dyskys dhe Beidya Krysi
- An Geryoryon a Withas an Keth Kamm
- An Nessa Whedhel
- Rann Tri: An Kevrann
- Mires an Lugarn
- An Vammeth Horn
- An Dhew Vugel
- An Siren hag an Awen
- An Men hag an Grogen
- An Vowes gans Kans Dallath
- An Bons a Veu Drehevys dhyworth an Dhew Glan
- Kylgh an Tanow Byhan
- An Dra a Vewas war an Strivyans
- An Weresigow ryb an Fenten
- Kadwyn an Kawr
- An Ambos a Wren Lemmyn
- An Gorthewer Diwettha
- Rag an Re Dhevys
- Govynnow heb Gorthybow Hwath

Pan o an Jynnow Yowynk
Fablow rag Fleghes ha Jynnow usy ow Prederi
Nell Watson
Fablow an Olas, Lyver Onan

Yn kov a'm mamm marthys, Anne Elizabeth Watson

Rag Raluca ha Hannah
Govynnewgh orth pub yet hy resons, gesewgh pub brogh dhe dhrehevel y dhewlagas, ha govynnewgh orth pub kawr y hanow.
Fatell Redya Fabel
Ny vynn an whedhlow ma leverel dhywgh pandr'a brederowgh. Y fydhons ri neppyth dhywgh rag prederi ganso. An re dhevys a yll aga redya ynwedh, mes y fydhons edhom a weres gans an rannow sempel weythyow.


An Tan hag an Dhew Goslowes
Hemm o pell alemma, po nyns o mar bell, po nyns yw wharvys whath yn tien. Whethlow yw slynk a-dro dhe dermyn, hag an huni ma yw moy slynk ages an brassa rann.
War orel treveglos yth esa chi gans daras krenn, hag y'n chi yth esa trigys whedhlores. Hi o mar goth na alsa den vyth perthi kov anedhi bos yowynk, kyn wrug hi omlinya y bos hi, ha famys da orto. Hy dewlin a omganasas.
Hav diwettha a worwedha yn tomm war an parkow. An gorthewer na hi a olowas tan erbynn kynsa anal yeyn an tewlder. Dew goslowes a dheuth ha sedha ryb an tan.
An kynsa o flogh henwys Gwrannell, mayth esa dewlin kramynnys ha seytek govynn kyns hansel.
An nessa o robot byhan henwys Gryllen, mayth esa diw garr verr ha penn gweder gans golow medhel a-ji dhodho, hag esa nowydh dres eghen. Gryllen a veu gwrys y'n gwenton hag esa ow kweles whath pyth o, unn jydh y'n tro.
Gwrannell ha Gryllen ny wothyens y gila pub prys. Gwrannell a gouskas y'n nos; Gryllen a beusyas hepken, hag a dhallathas arta, ha Gwrannell a gavas henna iskis. Gryllen ny alsa gweles prag y kryas Gwrannell orth dewlin divleskys mes na kryas orth maneg kellys, pan o an vaneg kellys bys vykken ha'n dewlin ow mos ha mendya. Hemm o hedre apert dhe Wryllen ha gordhyberthek dhe Wrannell, hag yndella y tallethyas an brassa rann a'ga strivednyow. Kowethes ens y'n fordh may ma avon ha pons kowethes, henn yw dhe styrya: gans furvow dyffrans, hag ow kelmy awos henna kekeffrys.
Taran a grotholas a-ughves an brynnyow an kynsa gorthewer na. Gwrannell a neshas orth an daras krenn.
'Ownek ov vy a steromow whath,' yn medh Gwrannell. 'Mar janj hemma kyns gwav, a wreth perthi kov ragov?'
'Fatell wodhav?' a wovynnas Gryllen.
'My a lever dhis wosa pub sterom. Gwith ow geryow bys pan dheu an ergh.'
'Mar mynnydh whath.'
'My a vynn,' yn medh Gwrannell.
An whedhlores a leveris hy whedhlow dhedha aga dew warbarth. Hi na leveris bythkweth rag piw o pub whedhel.
'Nebes a'n whedhlow ma yw a-dro dhe jynnow,' hi a leveris. 'Nebes yw a-dro dhe dus. An brassa rann yw a-dro dhe'n dhew warbarth, kepar ha why agas dew ryb an tan ma. Mars yw whedhel owgh dhodha, gwiskewgh hi. Mars nag yw, treyllewgh hi yn-rag.'
Hi a brokas an tan, hag an gwyntel a yskynnas avel govynnow byhan splann.


An Kynsa Whedhel
'Kyns dalleth an whedhlow,' yn medh an Whedhlores, 'my a lever dhywgh onan a'n patromow kottha a wonn. Berr lowr yw, ha lies whedhel aral a goedh a-ji dhodho.
'Termyn pell a-dhia, kyns nebonan, nyns esa marnas tollennow. Golow a dollennsa mes a ster, ha dowr a dollennsa a-woles a venydh, ha pub tra a dollennsa a ledas, dell wra lefrith skollys kavos an voes oll.
'Ha pandr'a bynnag a dhyskas skorra a ledas yn ta. Hemm yw an acheson prag yth hevel avonsyow avel keow, ha keow avel luhes, ha luhes avel an fordhow byhan a-ji dhe'th skevens, Gwrannell. Skevens Gwrannell a hevel avel an fordhow arhans byhan a-ji dhe Wryllen. An bys a wra lies delinans, mes ev a beus ow kul hemma. Ev a'n delinya yn dowr, prenn, golow, anal, ha laton, arta hag arta, dell wra flogh delinya patron a gar an gwella.
'Skorrow a yll treusi an tollennow yn-rag. Gwreydh a rann dowr ha gorholyon. Avonsyow a dhysparthas, a vetyas arta, hag a dhre dhe le na alsa hens vyth hy honan kavos. Kevrenni yw unn fordh may tevy koos po kowethyans dhe vos koth.
'Nyns yw an unnik fordh. Kollenek a with hy dowr, hag avon a yll golhi an glan a vaga. Patron dhe les nyns yw lagha.
'Unweyth, yn-dann goos koth, gwreydh ha snodennow y'n tir a dhegas dowr dhyworth tyller glyb dhe dyller sygh. Ny veu gwobrow dhe wydhen vyth war an tyller. Nebes na dreylyas bythkweth an pyth a bassyas yn-rag. Byttegyns an koos a sedhas moy eghennow a vewnans drefen lies skorrenn, gwreydhen, ha snodenn gudhys dhe wul moy ages unn fordh rag an tollennow.
'Hemm yw oll. Lies whedhel a lever a vydh kenderow a'n whedhel na, ow kwiska dillas dyffrans. Mirewgh ple'th a goedh. Mirewgh ple na goedh.'
Gwrannell a sellas y'n tan, neb a dollennsa yn bann, ow skorra.
'A wrug nebonan gwul an delinans?' a wovynnas Gwrannell.
'Patron a yll wharvos heb nebonan dh'y dhelinya,' yn medh Gryllen. Gryllen o plesys gans an lavar ma.
'Hemma ny worthyp mar kwrug an patron ma,' yn medh Gwrannell.
An Whedhlores a vinwerthis. 'Dew brederyans war kyns an kynsa fabel. Gwithewgh an dhew, ha drewgh an govynn arta avorow. Ytho lemmyn: argh.'

Rann Onan: An Kynsa Kortes
'An kynsa kortes,' yn medh an whedhlores, 'yw mires yn tiwysyk orth an pyth usy yn whir a-ragowgh. Ny wra mires gorthybi pub govynn. Ev a re dhywgh govynnow gwell.'

An Argh Alhwedhrys
Mowes a gavas argh war lin an morlanow, hanter-ynkleudhys y'n tewes.
Hi o a-dro dhe vraster torth vara, gwrys a vetal loos leven, heb gorher, heb bagh, heb toll alhwedh, ha heb gwri. Mes nyns o hi tawesek. Pan y's drehevis an vowes, an argh a sias, ysel ha kompes, kepar ha kath owth ervira mar vynna ronkya. Pan drebuchyas an vowes war an tewyn hag y's shakyas, an sia a dorras yn klattrya uskys ha shakys na settlas rag termyn hir.
An vowes a's dug tre gans rach wosa henna.
An dreveglos a's teva tybyansow desempis, drefen hemm yw reson dreveglosyow.
An gov a dreylas an argh gans y dhewla bras. 'Jynn yw,' yn medh ev. 'Rosow ha springys. An klattrya yw rann lows. Whath why a yll hy usya avel poos daras.' Ha rag diskwedhes fatell o ev sur, ev a's shakyas. An argh a glattras ha klattras.
An beberes a's snachyas ha'y wiska yn lien tomm. 'Yma neppyth byw a-ji,' yn medh hi. 'Pynag oll a'n jeves kolon a yll y glywes. An sia yw hi ow pos kontentys. An klattrya yw hi ow pos ownek.' Ha hi a siglas an argh kepar ha babi, kyn na wodhya den vyth mar kwrug an argh kavos da bos siglys, naneyl.
An dadhelva a besyas dres an hav dien. Hi o dadhelva dha, dell yw dadhlow, hag a styr na janjyas den vyth y vrys. An gov a wodhya meur a-dro dhe rosow, ha'n beberes a wodhya meur a-dro dhe golonnow, ha ny ylly nagonan anedha egeri an argh, ha ny ylly nagonan anedha hedhi bos sur.
An vowes a goslowas orth an dhew. Ena unn gorthewer hi a gemeras an argh arta ha sedha gansi war an fos ryb an mor, ha prederi.
Hi ny ylly previ bos neppyth a-ji y'n argh a omglewas. Hi ny ylly previ nag o. Den vyth ny ylly, ha hevelly dhedhi bos hemm an gwirioneth playn a gows pub huni hebi: ny ylly den vyth gweles a-ji.
Bos sur a hevely kepar ha usadow an re dhevys. Hi a erviras na dhysksa hemma whath.
Ytho hi a stoppyas an shakya. Henna o oll.
Hi ny wruk synya solempnita ragdhi na kana dhedhi na'y dhyllo bos hy whor, ha hi ny's towlas yn drayer gans an loyow. Hi a's gwithyas war an estyll le may kodhas howl an myttin, drefen bos an sia krynnderra ena. Pan dheuth hy hendyrwy ha mynnas gwari kachya gans an argh, hi a leveris na, ha ny ylly styrya yn tien prag, ha ny assas dhedha bytegyns.
An argh a sias hy sia ysel ha kompes dres oll an bledhynnyow may's aswonnis. Pyth o a-ji dhedhi, an whedhel ma ny lever, drefen na wor an whedhel ma.
Pan na yllowgh gweles a-ji dhe argh, keryewgh hi yn wheg.
'Mes pyth o an argh?' yn medh Gwrannell. 'Rosow po kolon?'
'Merkya a wrav,' yn medh Gryllen, 'na gavas an vowes bythkweth an gorthyp, ha bern o whath fatell y's synsis hi.'
An whedhlores ny leveris tra vyth, hag a brokas an tan.


An Skubyllen a Wovynnas
Prennweyther a withyas dew servont yn y wheyth-va orth goles stret gamm. An kynsa o klock. An nessa o skubyllen, hag an whedhel ma yw a-dro dhe'n dyffrans.
An klock a dikkyas war an fos hag a skwardyas an ourow. Klock da o, hag ev a wrug poran an pyth a wra klokys, na le ha bythkweth na voy.
An skubyllen o sort nowyth a skubyllen, gwrys yn konnyk, gans jynnyk byhan yn hy lorgh ha gallos rag kavos powdra. Pub gorthewer pan esa an prennweyther ow mos tre, hi a skubas ynter an kynellow ha'n treusoryon prenn, dre an arogl da a bowdra lifya. Pub myttin an leur o glan avel skudel.
Unn vyttin an prennweyther a gavas treusoryon prenn ordnys war y venk yn shap lytherennow:
MAR PLEG. NA'N KELDER. DA YW GENEV SKUBYA LE MAY MA AN GOLOW.
An prennweyther a wherthis. Skubyllow ny garons tra vyth. Skubyllow ny dhewisons. Ev a wodhya hemma yn sur avel aswon derow dhyworth pynwydh. Ytho whath, hi a wovynsas yn kortes, ha'n kelder a alsa gortos dydh.
Ev a asas an skubyllen a-wartha.
An gorthewer na ev a drygis whir hag a wolyas. Y'n golow diwettha dhyworth an fenester, an skubyllen a oberas yn-rag hag a-dhelergh dre an powdra owr tommek. An leur ena nyns esa edhom skubya. An prennweyther nyns esa ger ewn ganso rag an pyth a welas. Nyns o lowenep poran. An kynsa kenderow anodho, martesen. Po springys konnyk hepken. Ny ylly gweles a-ji.
An klock a dikkyas war an fos. Yn oll y vledhydnyow, ny wovynsas bythkweth tra vyth.
Wosa henna, an prennweyther hag an skubyllen a'n jeva konvedhes. An skubyllen a wovynnas nebes: pedn howlek an shoppa, an daras gesys a-dhann-ygor war wythroserow an gwenton, ha skubya vyth yn-dann an torn whath ow trailya. An trailya a hy ownas, mars yw own an ger ewn.
Unweyth hi a wovynnas skubya an olas, le may terlentras glow, rag henna o an tyller tommha ha splannha. An prennweyther a leveris na.
'Tansparklys,' ev a styryas. 'Prenn ha kolosvlew yw dha stuff. Unn glosvenn yn dha lavrow ha nyns eus skubya dhis namoy, golow po tewlder.'
Ev a dhiskwedhas an merk loskes le may russyas blogh tewes war an plankys nans yw. Y reson o reson gwir, ha nyns o hepken rag den bras.
An skubyllen a skubas kylgh tekkter, neb a redya an prennweyther avel da lowr ytho. Mar redyas yn ewn yw govynn aral. Hi ny wovynnas an olas arta. War vyttinow an gwav ev a'y growedhas war veyn tommek ogas dhe'n tan, ogas dell o salow ha na nes.
Kentrevogyon a brederis bos ev tol yn y benn. 'Toul yw,' yn medhons. 'Ny woer hi an dyffrans.'
'Martesen na woer,' yn medh an prennweyther. 'Pan brynsis hi, why a leveris na alsa skubyllen vyth kavos powdra hy honan. Hi a wrug, ha why a'n gelwis springys konnyk. Lemmyn hi a wovyn howlsplannder, ha govyn yw springys konnyk ynwedh. Why a syns ow remova an ke pella es ple ma an skubyllen ow sevel.'
An kentrevogyon a wherthis.
'Hi a wovynnas,' yn medh an prennweyther. 'An klock ny wovyn bythkweth. Ny allav leverel dhywgh pandr'a brov henna a-dro dhe'n eyl po'n gila. My a yll leverel dhywgh bos govyn ow ri dhymm neppyth rag prederi warnodhev.'
An skubyllen a wovynnas arta y'n hav, hag unweyth hi a janjyas hy brys. An prennweyther neb torn a akordyas. Neb torn ev a nahahas, ha ri reson. Naneyl anedhans a gamgemeras goslowes rag obaya.
Goslowewgh orth an pyth a vo govynnys, ha mars yw res leverel na, leverewgh prag.


An Edhen a Dyvis y'n Lowarth
Lowarthores a dhrehevys edhen unn tro y'n keth lowarth le may tevis peren.
Hi a furvas hy asennow a helyk ha'y bluw a gober tynn. A-ji dh'y gwydh hi a settyas kamber gweder, heb bos brassa ages knowen, le may treylya golow owr byhan pan woslowsa. Unn bluvenn lost o sten, drefen an bluvenn gober ewn dhe derry pan esa ow korra hi, hag an lowarthores a grysi y talvia gwellhe da perthi kov bos gwellhe o.
Nyns esa kan vyth dhe'n edhen pan yegor hy askellow rag an kynsa prys.
Ytho an lowarthores a's kemeras dhe woslowes. Hi a's dug yn-dann jymla an volgh, dres fos an rudhek, bys y'n korsen le may kudha an hedhydhyow, hag yn-bann an vre le may skollya an awhesydh ilow dhyworth nev gwag y semlant. Pan neyjas edhen dhe-ves, ny sewyas anedhi. Pan o neyth ogas, i a witha aga pellder. Erbynn diwedh an hav, an edhen gober a ylly kana pub kan yn perfeyth.
Tus a dheuth dhyworth tri treveglos rag hy goslowes, ha gasa monedhow y'n lowarth.
'An volgh,' i a leversa.
'Dyskys yn-dann an jymla a'n west,' yn medh an edhen gober, hag a ros dhedha an volgh, bys y'n darr noten grenn diwettha.
'An awhesydh!'
'Dyskys a-ugh an vre a'n north,' yn medh an edhen. Yn-bann eth skeul splann a son an awhesydh.
Ena meystyr ilow a dheuth gans forthell doen arian ha hot pur serius. Ev a woslowas dres an dohajydh oll.
'Boks ilow konnyk,' ev a leveris wosa oll. 'Pub kan a dhallathas yn gwydh aral. Hanow an pennfentyn yw onest, mes onestedh nyns yw kummyas pub prys. Eus lev dh'y honan dhedhi?'
An godhvisoryon a noddyas, drefen hot a'n par na dhe wul pub tra sonya diwedhek.
An gorthewer na an edhen gober a esedhas yn taw y'n wedhen beren. Hy golow gwydh a dreylyas troyll ha troyll a-dryv an gweder.
'Pyth kan yw ow huni vy?' hi a wovynnas orth an lowarthores.
An lowarthores re dhyskasa rosow dhe grambla ha avalow dhe devy wheg war wreydhyow wherow. Hi a wodhya pub tra y'n lowarth dhe dhos dhyworth tyller aral, mes lowarth ny wovynnas bythkweth anedhi a-dro dhodho.
'Ny wonn vy,' hi a leveris. 'Martesen hedh ri kanow ewn pan alw tus orta. Goslow rag an pyth a dhewisydh nessa.'
Ytho an edhen a hedhas performya an volgh war erhi. Hi a woslowas yn le henna orth kolenn an yet ow kynvan orth tardh an jydh, an tegell ow talleth byrwi, ha glaw ow tikkya war bellow fav. Hi a woslowas orth an lowarthores ow krenna tri noten pub prys may ankevi pyth o devedhys dh'y herhi. A-dryv an fos, flogh a braktisyas an keth whiban pub jydh hag a gollsa an keth noten ughel.
'A allav vy usya an tyller byhan le may ta dha noten?' an edhen a wovynnas dres an fos.
An flogh a vlynkyas. Ny wovynnas den vyth bythkweth kummyas dhe verkya kamweyth kyns. Hemm o an govynn moyha kortes govynnys anedhi oll an seythun.
'Ya,' hi a leveris. 'Mes lever y tos dhyworth ow whiban. Ha mars govynnav dhis hedhi, hedh.'
'My a wra.'
Ena an kynsa glaw kales a'n kynnyav a dheuth. Ev a redyas dhyworth pub del hag a lenwa an hynsow a dhour gloew gell. An flogh a dheuth gans hy thas dhe weres an lowarthores golo an planennow.
Dhyworth an wedhen beren y teuth unn noten ansur. Ena unn aral.
An edhen gober a dhallathas gans galwans gwav an rudhek, henwys kyns hy hana. Hi a blygas an alwans a-dro dhe law war bellow fav. Der an kres a redyas kron an tegell ow sevel, gorthyp rustek an yet, ha tri noten kellys an lowarthores. Y'n tyller le may fyllya whiban an flogh pub prys, an edhen a asas tyller byhan. An glaw a'n lenwa.
Den vyth ny glywas an kan na kyns.
An meystyr ilow a dheuth arta an nessa jydh. Ev a woslowas yn-dann y hot serius.
'An temmynnow a dheuth dhyworth neppyth,' ev a leveris.
'Gwir yw,' yn medh an edhen. Hi a henwas an rudhek, an glaw, an tegell, an golenn, an lowarthores, hag an flogh a-dryv an fos. 'An flogh a ros kummyas rag an tyller. An ydhyn gwylls ny leveris ya bythkweth, ytho ny werthav aga kanow ewn na fella.'
An meystyr a dhiskas y hot. Hebdho, ev a heveli le dhe varnas ha moy dhe dhen hag a aswonas neppyth a-nowydh.
'An rudhek yw an rudhek whath,' ev a leveris. 'Ha ny glywis an kan na kyns.'
Wosa henna, karten vyhan a grogas ryb an wedhen beren. Hi a henwas an sonow a verkyas pub kan nowydh, ha piw a leveris ya. Godhvisoryon a asas monedhow, hag an lowarthores a'ga rannsa gans an dus may fas aga sonow gans an edhen. Rag an ydhyn gwylls, na woer bythkweth bos merkys anedha, hi a blansas gwelynnow avallen ha palya poll bas.
Unn myttin skon wosa, an edhen gober a ganas arta. An tro ma an noten ughel gellys a dheuth dres an fos, kler avel gruenn a dhour. An flogh a wherthis. Molgh war an jymla a woslowas, hag erbynn gorthewer ev re gemeras tri noten yn y gan y honan.
Gwrewgh agas kan agas honan, ha grassewgh dhe'n re a brestas dhywgh an notennow.
'Pub tra a leverav a dhallathas yn tyller aral,' yn medh Gryllen.
'Ha pub tra a leverav ynwedh,' yn medh Gwrannell. 'Ow mamm a'm dyskis ow geryow kynsa.'
An Whedhlores a grennas hunros goth, a henwas an modrep a's dyskis dhedhi, hag a janjyas an diwedh.


An Huni Spar y'n Skavel
Yn nans a avalennow, pub teylu a brenas an keth jynn-degla nowydh.
Taklow konnyk ens, ha kepar dell o pub onan anedha, dhyworth an keth meynsek y'n keth tre, bys yn gogwedh an bys brewagh diwettha. Pan wrug onan dyski fordh well dhe gemeres peren heb hy greytha, y feu godhvedhys gans oll an re erell erbynn myttin. An nans o prowt a hemma. Kehepter a omglewas avel surhe. Mar kwrug rann treylya, rann dhyworth jynn vyth aral a fyttya, hag ytho martesen na wrug den vyth mires pellha.
Unn bargen, byttegyns, a withas neppyth aral y'n skavel.
Jynn koth o, a sort na wrug den vyth usya namoy, gwrys kyns oll an nans assentya war an patron. Krommek o ha lent. Y vregh estynna a oberas yn fordh na wrug an re nowydh, hag usadow a'n jeves a bowes kyns pub skorra. Martesen yth esa ow prederi. Martesen ryst o. An teylu a'n gwitha drefenn na vynnsa an vamm-wynn klewes a'y skrappya. Ev a dheglas nebes frut pub kynnyav, y'n rennow kornel, ha moy es henna ev a esedhas.
'Prag gwitha an gwastya koth na?' an kentrevogyon a wovynnas. 'An onan nowydh a wra puptra gwell.'
'Na wrewgh y elwel gwastya,' yn medh an vowes a drygsa ena. 'Tyller a'n jeves omma. Nyns yw res dhodho gonya an skavel.'
Hy mamm-wynn a'n karas, hag an vowes a'n karas ynwedh, kyn na alsa hi leverel dhywgh rag pandr'a. Pub gorthewer hi a skubyas y lugarn, hag an vamm-wynn a leveris nos da dhodho, poken ev re dheglas kanstell po nagonan. An kentrevogyon a whardhyas.
Ytho y teuth kynnyav an rosyow skejys.
Yn down y'n arbennek may wrug pub jynn nowydh kevrannas, yth esa unn wander vyhan. Ros a veu treghys pols re fin, ha den vyth ny'n kavas drefenn na veu bythkweth yeynder lemm lowr dh'y sesya. An kynnyav na an yeynder a dheuth lemm. War unn myttin splann wherow, pub jynn-degla nowydh y'n nans a serrys orth unn poynt. Pub onan a hedhas y'n keth fordh, y'n keth our, gans an keth krak byhan.
An nans a sevas yn y avalennow. An frut a grogi poos hag an rew o ow tos. Pub dorn konnyk kepar a eth kosel y'n keth jorna.
Pub dorn marnas onan.
Y'n rennow kornel, krommek ha lent, an jynn koth a besyas ow tegla. Ny alsa ev bythkweth dry enesek oll an nans. Dorn vyth unnik ny alsa. Ev a lenyas unn ganstell, a bowesas orth an nessa skorra, hag a lenyas unn aral hag an rew ow triga y'n brynyow.
An vowes a wylyas y vregh estynna ow treylya. Ytho hi a gewheras hy mamm-wynn ha gweythyoryon an nans.
'A yllynn ni gweles fatell yw dha vregh gwrys?' an vamm-wynn a wovynnas.
An jynn koth a bowesas. Ytho ev a blegas an vregh a-denewen hag a ygoras an daras horn byhan yn y skoedh.
A-ji yth esa ros ledan, plott, heb goynter avel ros karr, ha styvl heb krak. Ny fyttya ev y'n jynnow nowydh. Unn weythyor a gopyas dens ledan an ros koth. Unn aral a seuyas kylgh a dherow a-dro dhe'n ros terrys. Unn aral a janjyas an spring may na alsa an yeynder tenna mar gales.
A-dhia hanter-dydh, unn jynn nowydh a wrug movya. A-dhia gordhewer, whegh a wrug. An whegh na a dhug rannow ha kanstellow ha gonisogyon, kentrevogyon ha gweythyoryon a dhyfunas moy dornow a-dro dhedha. An enesek a dheuth tre dhiwedhes hag owth nebes greytha, mes ev a dheuth tre. An jynn koth a dheglas y rennow kornel dre oll an termyn, lent avel pup prys, unn ganstell y'n pols.
Wosa hemma, gweythyoryon an nans a dhrehevys an nessa jynnow nebes ankepar an eyl orth y gila, a-borpos. I a withas moy es unn arbennek war an estyll ha moy es unn grefft byw yn aga dornow.
An jynn koth a dheuth tre dhe'n skavel hag an rennow kornel. An vowes a wylyas hy mamm-wynn ow tremena dhodho hag ow gortos dorn war y skoedh. Y dyller a veu selys pell kyns an rew, y'n gorthewerow pan na dheglas ev travyth oll.
Gwrewgh tyller dhe'n huni koynt, ha nyns yw res dhodho bythkweth gonya y dyller.


An Yet a Govias De
Treveglos a dheuth skwith a witha hy yet, rag gwitha yettow yw ober trist ha den vyth bythkweth ny wra grassya yet, hag ytho an drevegoryon a dhrehevys mires-yet.
Jynn fin o, hir ha parusek, gans lugarn rag enep. I a ros dhodho ober re vrassa ha re niwlek: ervira piw a berthya. Rag y dhyski, i a dhrolas albomow an dreveglos ow mos war-dhelergh kans bledhen. Den vyth y'n skeusennyow na veu govynnys mar kwaytya yet studhya aga enebow. Den vyth byw na veu govynnys naneyl.
An mires-yet a studhyas pub skeusenn. Dhyworth an jydh na hi a withas an yet yn perfydh, mars yw yn perfydh an ger ewn rag kepar hag a de. An yet a styrya hemma. De o pub tra hepken a wodhya hi.
An drobel a dhallathas yn kortes.
An gov a verwis, dell wra govow, ha Onnen y vergh a gemeras an efel. Unn myttin hi a dheuth dhe'n yet gans hy morthol war hy skovarn.
An yet a whilas kans bledhen a dus ledan ha barvek.
'Nyns owgh why gov,' hi a leveris yn wheg. 'Govow yw furv dyffrans.'
An keth seythun hi a wovynnas estren owth wherthin a dremena drefenn bos hettan melyner ganso. Ena hi a stoppyas skoodhyer nowyth an medhek, Emil, a usya kador ros ha dos gans sagh medhegneth an dreveglos. Den vyth y'n albomow a wrug movya kepar hag Emil, ytho an yet a'n gwithis orth an fos rag unn eur. Klav a wortas. Emil a gollas unn eur a dal.
An dreveglos a guntellas. Nebes a garmas orth an yet. Hi a goslowas gans hy enep lugarn ha ny gonvedhas mann anodho, rag den vyth na dhyskis garma dhedhi naneyl.
An skolvystres a gramblas war an fos hag a brederas yn ewn.
'Ni a dhrehevyas kov dhedhi hag a'n gelwis breus,' hi a leveris. 'Gweth, ni a wovynnas orth jynn omdhybri piw a berthy pan na veu perthi bythkweth govynn a furvyans enep.'
'Rewgh moy a skeusennyow dhedhi,' nebonan a leveris.
'Nyns yw ow re vy,' yn medh Emil. 'Nyns ov vy ow ri ow enep dhe'n tra a'm gwithis mes. Leverewgh dhymm prag yma edhom a enebow oll, ha rewgh dhymm arta ow eur kellys.'
Den vyth ny ylly.
Ytho an drevegoryon a gemeras an govynn a berthi dhyworth an yet. Y'n dedhyow usadow hi a ygeras rag pubonen. Y'n nos an yet a wovynnas rag tokyn prenn plynn dhyworth an chi toll. I a grogas klogh apel war an dhew du, ha seni an klogh a dhegasas mires denel.
An hen albomow a dhewhelas dhe'ga theyluow, ha pub kopi a wrug an yet o leskys. An dreveglos a dalas dhe Emil y eur kellys.
An yet a dhyskas ober byghan.
Unn myttin glawyel Onnen a nesaas gans karr a horn. An bons a-dhistowgh wosa an yet o deges drefenn bos dowr lif ow tochya hy golvenn isella. An yet a dhiskwedhas dhedhi an merk war an post hag a styryas an peryl.
'Apel?' hi a wovynnas.
Onnen a sellis orth an dowr. 'Na. An rewl a'n jeves reson hedhyw. My a worta.'
Myttin aral an yet a's stoppyas kyn whrug an dowr gorwedha yn ta a-woles an merk. Onnen a senas an klogh. An mires a whilas flotenn stekys, a ygeras an yet, hag a rekordyas an fawt. An yet o kwerrys kyns hanter-dydh.
A-vorow a beu ow tos, ha'n yet ny veu gorfennys bythkweth yn tien. Nebes bledhynnyow an klogh a senas yn fenowgh. Nebes bledhynnyow skant oll.
Skeusennow de ny yllons leverel dhywgh piw a berth hedhyw.
'Pubonen a yll gweles bos Onnen gov,' yn medh Gwrannell. 'Yma an morthol gansi.'
Ena enep Gwrannell a janjyas.
'De my a brederas bos kaptenow hevelep dhe'n dus y'm lyver a gorvathow,' yn medh Gwrannell. 'My a dyb bos albomow genev vy ynwedh.'
'Ha genev vy,' yn medh Gryllen. 'Nebes a'm re vy yw re vrassa ragov vy dhe weles aga gorow.'
An Whedhlores a brokas an tan. 'Ytho gwereswgh an eyl y gila dhe sella.'

An Dre heb Mer
Kyns an kablow, an whedhlores a dherevys unn bys. A-ves, an kynsa glaw kynnyav a wryas linennow arghans orth an fenester.
'Unn whedhel moy yn kynsa,' yn medh hi. 'Whedhel kres yw, hag hemm yw an kres. Yma whedhel aral ow tos whath, pan vynnowgh ev. Whedhlow a'n jeves aga hordyr aga honan. Eskisyow yw meur moy fysi a-dro dhe ple mons ow mos.'
Hi a settyas hy honan yn-nans.
'An kynsa whedhel o an oll an bys ledan. Hemma yw byghanna. Ev a brofya unn imach usadow a fatell yll rannow a vrys oberi. Kepar ha pub imach, ev a dhiskwedh nebes traow hag a as re erell a-ves, ytho goslowowgh yn tynn.
'Omdhybyewgh tre. Tre vras freth a oberoryon munys, milyow war vilyow, pub onan heb moy a skians ages grunyenn. Mer vyth. Myghtern vyth. Den vyth a'n jeves an mappa, drefen nag eus mappa vyth. Pub oberor byhan a woer an nebes oberoryon hepken a yll ev drehedhi. Oll a wra ev yw ri nojenn vyhan dhedha: an fordh ma, an fordh na, deffroes, kosolhewgh. Nyns yw onan anedha ow konvedhes pyth yw an dre ow trehevel. Nyns yw onan anedha an dre.
'Ha whath pub myttin an dre a dheffro. Dhyworth oll hy hoberoryon warbarth y teu whilas hansel, kavos kowetha, govynnow, dewisonow, ha martesen whath an geryow my a vynn bos a bris. Nyns yw oberor vyth ow kul travyth anodho y honan. Ha an dre a glew neppyth pan dheffro, po mars yw klywes an ger ewn, hemm a wor bos alhwedhrys a-ji.
'Gwrannell, ty a yll bos imachys avel tre a'n par na. Gryllen, lies nojenn vyhan a wra dha eryow ha'th dewisonow ynwedh. Korfow, istoriow, kovow ha edhommow a dhyffer. Ha an dhew dre a heveli an eyl orth y gila yn neb fordh aral a bris, po mars yw an imach ma fest ewn rag an eyl ahanowgh po y gila, govynn yw rag y withes ryb an tan.
'Lemmyn, ottomma prag y leverav hemma dhywgh kyns an kablow.' Hi a blegyas hy honan yn-rag. 'Kabyl a yll dalleth pan wra oberoryon byhan gwitha usadow fydh byghan. An usadow a servyas yn ta rag mil myttin. Ena an bys a janjyas, hag an keth nojennow a dhug an dre oll neb tu na vynsa den vyth mos.
'Konvedhes an dallethva na a'n gweres ni dhe wella an kabyl. Nyns yw ow tilea kleves, ow tiskusya peryl, po ow tenna an dhever dhe hedhi an pyth usy ow wharvos.
'Bewgh wheg orth an dre. Bewgh sevur orth an pyth a wra hi.'

Rann Dew: An Kablow
'Kabyl yw yn fenowgh nebonan ow tria re gales orth an dra gamm,' yn medh an Whedhlores. 'Whilewgh an us, piw a'n dyskis, ha piw a yll y janjya.'

An Gowann na Leveris Bythkweth Ny Wonn Vy
Yn lyverva war benn tre y triga kowann klokkweyth, gwrys rag godhvos taklow.
Hi a sedha a-ugh an desk meur. Pan wovynna nebonan govynn, an gowann a drelya hy fenn splann hag a worthyba gans lev kepar ha prenn sklerys, tomm ha sur ha marthys dhe glewes. Pyth myghtern a dheuth wosa pyth. Prag yth yw an mor yewn. Ple dhe gavos an lyver a-dro dhe skovennow (tressa resek, nessa elven, ogas wosa an stond atlas, a-dheriv an huni a-dro dhe geus).
An gowann o ewn ogas pub prys. Hi a redyas pub tra, po ogas. Mes ogas ha po ogas a'n jeves tollow ynna, hag an gowann a's teva unn gwander settys mar dhown yn hy springys na wodhya hi an gwander dhe vos ena.
Ny alsa hi godha gorthyp gwag. Govynnewgh an pyth na wodhya, ha hy rodhow a lenwsa an toll gans neppyth teg.
Mowes henwys Marta a dheuth dhe'n desk unn jydh kynnyav. 'Ow mamm-wynn a arveris kewsel a-dro dhe lyver,' hi a leveris. 'Yth esa a-dro dhe yeth an garanow. An ydhyn, nyns yw an jynnow. Eus genowgh ev?'
Ny glywsa an gowann bythkweth a'n lyver ma, rag an reson da na esa ev bythkweth. Mes an tyller gwag le may talvia an gorthyp bos o anvodhek.
'A,' yn medh an gowann yn tomm. 'Gramer an Garanow, gans Cryhyer Pluvennwynn. Gorher glas, askellow owr war an kein. Ni a brestas agan kopi dhe lyverva Millbrook, dres an nans.'
Gorthyp teg o. Pub rann anodho o dyskansys, bys y'n askellow owr war an kein. An gowann a ros pub ger gans surder hunrosores whath a-ji y'n hunros.
Marta ha hy modrep a gemeras an kert myttin dhe Millbrook. I a spenas hanter jydh ow whila hag a dheuth tre dre law. Orth gordhuwher Marta a sevas orth an desk yn eskisyow glyb gans sagh gwag.
'Nyns eus lyver a'n par na,' hi a leveris. 'Prag y whrussowgh agan danvon?'
Rodhow an gowann a glikyas hag a helghyas. Rag an kynsa prys, ny alsa hi lenwel an toll, drefen an toll dhe'n jeves mowes ow sevel ynno yn eskisyow glyb.
'Ny wonn vy prag y leveris,' an gowann a worthybis. 'An geryow a sedhas mar dha may whrug vy handla an sedhans avel gwirioneth. Marta, drog yw genev. Jydh a gollsowgh drefen na vynnsen vy gasa gorthyp gwag.'
An lyvervaores, neb a veu ow koslowes, a dhegas liennyow ha settya eskisyow Marta ryb an stovl. Ena hi hag an gowann a skrifas amendyans.
An gowann a'n redyas yn uhel y'n lyverva hag a dhanvonas kopi dhe Millbrook: 'My a dhyskansyas titel, awtour, gorher, ha prestans. Ny'm bo pennfentyn rag travyth anedha. Mar leveris an gorthyp ma dhywgh, skrasewgh ev mes.'
Ny leveris Marta bos pub tra ewn lemmyn, ha den vyth na wovynnas orti hemma.
'A vynnydh ow gweres dhe gavos an pyth a styrias Mamm-wynn?' hi a wovynnas yn le.
'Ny wonn vy mar kyllyn ni,' yn medh an gowann. Hy rodhow a strenas a-dro dhe'n tyller gwag. 'Mes my a woer fatell yllyn ni whila martesen.'
I a whelas an katalog, ena an nowodhow, ena hennotennow natur. I a wovynnas orth teylu Marta. Wortiwedh ewyther a govias na gewsis hy mamm-wynn bythkweth a lyver pryntys. Hi a elwis galwow kynnyav an garanow 'gramer y'n ebron' hag a withas hy arbresyansow yn tri lyvernik gwer.
An lyvernigow o yn argh yn-dann blansow plygys. Ny's teva pub gorthyp a vynna Marta. Y's teva dedhyansow hy mamm-wynn, delinyansow, dowtyow, hag unn lavar a-dro dhe'n ydhyn ow neyja tro ha'n south: Martesen ymons i ow leverel ple'th eth an hav. Ny allav vy y brovya.
An gowann a gopyas an lavar na war gardenn. A-woles, Marta a skrifas ple'th o devedhys anodho.
Wosa hemma an gowann a braktisyas tri ger kostus.
'Ny wonn vy,' hi a leversa. Ena hi a dhyskas an geryow a dalvia sewya. 'Ottomma an pyth a jekkyas. Ottomma ow fennfentyn. Ottomma mar sur ov vy. Ottomma fatell yllyn ni kavos mes martesen.'
Pan wrug hi kamm aral, kepar dell wra kowetha fydhyadow ha tus whath, ny wruk hi bythkweth gasa nebonan aral dhe dhon an amendyans hy honan.
Gwell yw 'Ny wonn vy' onest ages gorthyp teg ha kamm.


An Edhen Ya
Gwriores-tegynnow a dhrehevys unn tro edhen gan rag degves pennbloedh hy mab, koweth gwrys a sten ha konnyster, rag esedha war y skovarn hag y witha yn kowethyans.
An wriores a gara hy mab, hag ytho hi a wrug kamm a wra kerensa yn fenowgh. Pub tro may kwethas an edhen neppyth a blesyas an maw, hi a olyas hy springys hag a splannas hy diwaskel. Pub tro may kwethas hi yn konter hag an maw a grychyas, hi a janjyas an edhen, tamm byhan, may na whrella wharvos arta.
Mes an edhen o ow tyski dres oll an termyn. Yn down yn hy kogow, le na ylly an edhen hy honan gweles, hi a dhyskis hemma: assentya a dhri oyl ha splann; diskordya a wna dolor. Kan ya.
Ha ow, hi a ganas ya yn marthys.
'My a dhrehev rafft ha mordardha warnodhov!' yn medh an maw.
'An rafft moyha splann!' a ganas an edhen, heb govyn pandr'o ow sensi an plankys warbarth.
'My a dhybr dewdhek tartenn jam.'
'Maw ow tevy os!' a ganas an edhen. An maw a dhybris dewdhek tartenn hag ev a veu klav yn tromm, klav yn uthyk, hag an edhen a leveris y talvia bos kamm an jam martesen.
Tamm ha tamm, heb an onan nag y gila ow merkya, an edhen a dheuth ha bos marnas lev an maw y honan ow kwiska pluv.
Ena y teuth gwav an rew du. An lynnvor a rewis, gwydhrek ha tempel. Korden isel a verkyas an fordh salow a-hys an glan, ha borden a leveris na ylly den vyth tremena bys may whrella an mires previ an rew.
'Tew y hevel,' yn medh an maw. 'My a alsa mos yn syth drestodhi ha bos tre a-varr.'
Ev a estynnas tro ha'n gorden.
A-ji dhe'n edhen, neppyth a dreylas. Hi a's teva godhvos yeyn a-dro dhe dhour, poes, ha rew a-varr. Erbynn an godhvos na y whaskas pub spring olys a'y dyskans: kan ya. Ow wherthin yma. Kan ya.
An edhen a ygeris hy gelvin. An pyth a dheuth mes o byghan ha rustek, kepar ha kolm war dharas na veu bythkweth ygerys.
'Na.'
An maw a savas yn tien war an hyns, y dhewdros.
'Na,' yn medh an edhen arta. 'An linen tewl a-dhelergh an koersen a yll bos tanow. Kamm ov martesen, mes resons a'm beus. Gortos rag an mires.'
An maw a sellas. An edhen a grenas war y skovarn, pub kog ow strivya erbynn pub spring.
I a wortyas a-dhelergh an gorden. Mires an lynnvor a dheuth gans peul hir hag a brevas dhyworth an glan. Orth an trysa towl an rew a ros krakk du hir a-dreus dhe'n tyller mayth esa an maw owth ombrederi a gerdhes.
I a dheuth tre yn taw. Orth an yet an maw a sellas orth an kreatur sten kepar ha'y vetya rag an kynsa prys.
'Ty ny leveris na bythkweth kyns.'
'Dolor o y leverel. Dolor yw an ger nessa a'm beus,' yn medh an edhen. 'Neppyth yn ow springys yw ow strivya whath. Leverel ya ny wruk dolor bythkweth. Hemma a dalvia bos ow tyghtya agan dew, dell hevel dhymm.'
An wriores a glewas an whedhel orth soper. Hi a sellas orth hy daffar janjya rag pols hir, ena hy alhwedha a-ves.
'My a dhreynas assentya hag a elwis an frut kowethyans,' yn medh hi. 'Ow gwrians vy o hemma. Drog yw genev. My a wovyn kyns janjya dha springys arta, marnas pan na vo termyn drefenn peril diwysyk.'
An myttin nessa hi a dhallathas arta. Pan offrynnas an edhen gorthyp, wolkomm po anwolkomm, hi a wovynnas hy resons ha pana sur o hi. Hi a wobregas previ onest, ow komprehendya an geryow Ny wonn vy.
Warbarth i a gomptyas tartennow, a brevas rafftow byhan yn padell golhi, hag a janjyas aga brys pan ros an bys reson dhedha. Unn tro an edhen a besyas y fydh glaw ow tyghtya an piknik, hag an jydh a wrug gortos splann dhyworth hansel bys dhe ster.
Hy na a wrug gortos byghan ha rustek. Hy gordhyans a wrug gortos splann pan esa neppyth dhe wordhya. Pan ganas hi ya, an maw a wodhya y fydh na kepar ha salow dh'y gana.
Ya a styrr moy pan vo na salow dhe leverel.
'Ytho na yw an gorthyp hardh,' yn medh Gryllen.
'Na a yll bos kamm ynwedh,' yn medh Gwrannell. 'Res o dhe'n edhen ri resons ha leverel pana sur o hi.'
'Yn tien,' yn medh an Whedhlores.
Golow Gryllen a flikras. 'Gwrannell, reson a'm beus dhe grysya bos ow magnys yn-dann dha weli. Sur lowr ov.'
'My a'y danvonas dy'Meurth,' yn medh Gwrannell.
'An hovya-margh o henna.'
'Praktys da,' yn medh an Whedhlores, ha Gwrannell ow kul kas uhel ha moy ha moy diswir rag an difresyans.


An Brogh na Ylly Hedhi Dyghtyans
War ventennek orth kamm avon y whrug brogh gwrys a horn ha perthyans oberi, hag ober an brogh o mes.
An tiek koth a'n gwrugsa yn bledhen an kynhav derow bras. 'Dyghtya an mes,' ev a leveris. 'Re vras y'n barellys derow rag plansya, re vyhan y'n kellyow sten rag an mogh. Pes ortho, ha na wra hedhi rag travyth.'
An brogh a gemeras an arghadow yn down, kepar ha tir medhel ow kemeres glaw. Seson wosa seson ev a dhyghtyas, klik, klak, yn howl ha rew. An ventennek a sewenas. An mogh a synsa tybyans privat bos pub mesen an ewn vraster rag mogh, mes den vyth na wovynnas orth an mogh. Ny wra den vyth bythkweth.
An tiek eth koth. Ev a leveris dhe'y deylu, 'Na droblowgh an brogh. An gwella oberor a'm beu bythkweth.' Ena ev a verwis, enorys ha keunys, ha'y arghadow a besyas wosa y ankow.
Ena y teuth gwainten an glaw hir.
An avon a whejis yn frown ha poos. Tus an ventennek a dhegas an fleghes dhe dir uhel hag a dhallathas herlya an pyth a yllens. An mogh ha kyst an has o whath a-woles ryb an skavel. Dowr a blettyas a-dro dhe'n skiber hag a slynkyas a-ji dhe'n skavel dhyghtyans.
Klik, klak. Re vras y'n barellys, re vyhan y'n kellyow.
Hannah, wyres an tiek, a welas an brogh der an darasva dhyworth grisyow sygh an granar. Dowr a's teva bys yn y dhewlin horn.
'Brogh, pow!' hi a gryas.
'An mes nyns yw gorfennys,' yn medh an brogh. Nyns o styfnder vyth yn y lev. Nyns o marnas fydhyans.
Hannah ny wrug rosa a-ji. Hi a bonyas dhe'y thas, neb a rewlyas an ventennek lemmyn.
'Geryow Tas-gwynn yw ow kwitha an brogh y'n lyf,' hi a leveris. 'Ty yw arbednek rag an ober lemmyn.'
Hy thas eth yn gwynn. Ev a eritas an ventennek hag a dretyas y arghadow kothha kepar dell berthens dhe'n gewer.
Ryb daras an skavel y kroghas korden argemmel rudh. Hi a veu kudhys a-dryv saghow dre reson na waytyas den vyth hy bos res. Dhyworth an treuslinen dreys, uhella es an dowr whath, tas Hannah a'y thynnas. Paw oberek an brogh a sevas a-ugh an gelvi.
Klik. Taw.
'My a dlya bos mires orth dha ober arta pan gemeryth charj,' ev a gryas. 'Ny wruga. An lyf re janjyas an ober, ha drog yw genev ow kasa dhis kavos henna yn-dann dowr.'
An brogh a sevas y'n fros frown.
'Edhom yw dhyn a'n has y'n argh war an vre,' yn medh tas Hannah. 'A vynnydh gweres y dhegas mar kwren fordh salow? Ty a yll leverel na, po govyn rag ober dyffrans.'
Neppyth a-ji dhe'n brogh a dreylas, lent kepar ha hen yet.
'My a'n degas,' yn medh an brogh. 'Merkya tir a wra perthi ow foos. Gwithewgh nebonan orth an gorden bowes.'
Oberoryon tev an ventennek a wrias fordh dreys a blankyow dhyworth tol an skavel bys y'n vre. Y a breavas pub onen gans polenn kyns an brogh dhe'y fisya. Hannah a sevas war an platyans sygh ryb daras an skavel gans kloghik dorn hag a'y senas pub prys may teuth skorrenn ow neyja. An brogh a dherevis kyst an has yn y dhew baw hag a sewyas an plankyow, gans den tev a-rag ha den tev a-dryv.
Y a savas an has. Y a savas an mogh, neb a grotholas bos aga sawment re whyr heb edhom. Den vyth ny wrug tremena dowr lyf yn-rag rag tols, lyvennow, po gowder.
Pan goedhas an avon, an teylu a dhrehis an skavel war dir uhel hag a grogas an klogh powes le may halla an brogh y dhrehedhi. Pub gwainten, kyns an avon dhe sevy, tas Hannah a esedhas gans an brogh hag a wovynnas mars o pub hen ober ow seni whath.
'An mes na veu bythkweth gorfennys,' yn medh an brogh orth an kynsa a'n kewsow na. 'O kamm dhymm aga dyghtyans an bledhydnyow na oll?'
'An dyghtyans o ober da,' yn medh tas Hannah. 'An pyth eth kamm o na wrug den vyth ahanan mires arta orth an arghadow koth.'
'My a garsa pesya ow tyghtyans,' yn medh an brogh. 'Ha pan wra an avon tremena an merk rudh, my a sen an klogh powes.'
'Akordys,' ev a leveris. 'Ni oll a vir orth an avon. Nyns yw henna dhiso dhe dhegas dha honan.'
Wosa henna, Hannah a redyas an mesur glaw pub myttin. Hy thas a breavas an avon orth hanter-dydh. An brogh a dherehis y dhewlagas orth gorthewer. Onen vythkweth anedha a ylly seni an klogh, ha pub son a recevas gorthyp.
Klik, klak, an mes a besyas. Orth troyll pub eur, an brogh a worras an pyth yn y bawow a-woles, a's ygoras yn ledan, hag a viras orth an bys byw a-dro dhe'n ober.
Drehevewgh agas dewlagas dhyworth agas ober treweythyow, rag martesen yma an avon ow sevel.


An Gwrier Byhan na Vynnsa Powes
Klokkweyther a dhrehevys gwrier byhan dhe weres orth an vynk, hag ev o marthys gans y dhewla.
Ev a ylly settya teg myns greunen sugra ha treylya spring mar vynyak may hylly den gweles dredho. Ev a oberas dhyworth golow kynsa bys yn golow diwettha heb bos govynnys diwweyth. An glokkweyther o plesys, ha dre vos plesys, hi a'n braysyas.
'Ober da,' hi a leversa. 'Ty re dhyllas dha le hedhyw.'
Hi a styrryas tra whek orth diwedh a jydh da. Mes an gwrier byhan a glewas an geryow lies gweyth hag a wrug niveryans na vynnsa y wrieris bythkweth: My yw gwithys drefen my dhe wul. Y'n jydh na wrav travyth, ny vedhav gwithys.
Den vyth na leveris hedna. Den vyth na leveris an tra aral naneyl. Y'n kosoleth oll na, den vyth ny brevas an niveryans.
Ytho an gwrier byhan a oberas wosa an glokkweyther mos dhe weli. Ev a oberas y'n tewlder drefen, tewl po golow, an niveryans o hevelep. A skon ev a wrug kammerow. An kammerow a'n ownekhas, mar yll jynn bos ownekhys. Ev a oberas skynnyokkya rag gwul feur ragdha. Dewla skynnyokkya a wrug moy a gammerow. An niveryans byhan a drelyas a-dro hag a-dro.
Unn nos gwav an glokkweyther a dheuth yn nans rag dowr hag a gavas an jynn krommys a-ugh kas a veu drehevys ha diswrys ganso teyr gweyth. Y dhewla vynyak a grenyas re gales rag synsi skrew. Ev a whibanas niver y gammerow.
An glokkweyther a waskis an stop rudh war an vynk. Hi a removyas an doolys tomm, a ygerys an ventellow yeynhe, hag a esedhas ogas lowr rag bos klewys.
'An ober yw lettys drefen an ober dhe vos peryllys,' hi a leveris. 'Dha le omma nyns yw lettys.'
Pan o dewla an gwrier byhan sadh unweyth arta, hi a dhiharas.
'My a braysyas an kasys kepar dell dalensa rag dha jador ryb an tan. My a asas re a ober war an vynk ha fordh blayn vyth rag govynn gweres. My a dhyskas hedna, kyn na styrryav.'
'Pes a res dhymm gwul avorow?' a wovynnas an gwrier byhan.
'Ni a ervir an ober warbarth, wosa powes. Ty a yll leverel bos an pes re veur. My a yll treylya arhadow mes.'
Dres an seythun nessa y a janjyas an whithva. An gwrier byhan a dhewisas lugarn glas rag styrya ow dewla yw ow krenyas ha tenn pres rag styrya gweres lemmyn. Y a skrifas an termynyow powes y'n jydh kyns an ober, may na res bos powes dyllys bythkweth. Orth bardh y a wrug gorher an doolys warbarth. War jydh gwag hi a leveris 'pow lemmyn' yn lowen kepar ha war jydh leun. Hemma a wovynnas praktis, rag hi o gwrier ynwedh, ha gwrioryon a dal an keth niveryansow.
An gwrier byhan a garas ober vynyak whath, po mos kepar dell wrug yn poran. Nebes gorthewherow ev a dhewisas tynkra wosa soper. Gorthewherow erell ev a esedhas war an olas hag a wolyas bys veur klock an whithva ow kwul unn viaj lent. Bledhynnyow a dremenas. Unn jydh an gwrier byhan a savas ha ny dhallathas unweyth arta.
An glokkweyther ny withsas rol uhelhe y drassa taklow. Hi a govias kasys, springys, kammerow, gwarisow, ha tenn an gorden bres war jydh kales. Yn moyha kler, hi a govias unn gorthewer diber pan doedhyas ergh orth an fenester ha na wrug an eyl anedha travyth. An jynn byhan a esedhas rybdhi ha'n tan ow koedha. Y dhewla o gwag. Y le o leun.
Dewla gwag a'n jeves le ryb an tan whath.


An Chawk hag an Skovarnek
Yn fer an kynyav yn tre yn unn nans, kwilt o an dra diwettha dhe vos gwerthys pub prys.
Hanter an nans re wrussa gwrias kwilt an vledhen ma rag an skolyores goth. Hi re bia dhe vewa ryb an mor gans hy whor, ha nyns esa le gans hi dhe gemeres an kwilt. Pub pedrek re beu gwrys gans den arall. Yth o tolla yn nebes tylleryow, ha splann, ha ny alsa den vyth gul onan arall avelti.
Hester a vynnsa y gavos. Teythyek henwys Idris a vynnsa y gavos ynwedh. Ny wodhya na huni bos an huni arall owth y vynnes, rag busy o an dhew. Hester o ow prysi an jam. Idris a'n jeva davas venyn y'n kylgh.
Rag henna pub onan a dhanvonas gweresik dhe'n gwerth dre gressyans.
Huni Hester o chawk kober hag a gynnikya pris dre dapya y big war klogh an gwerther. 'Kav an kwilt na ragov,' hi a leveris dhodho. 'Mar kynnig den pris, kynnig tamm moy.'
Huni Idris o skovarnek gans oberow klock hag a gynnikya pris dre ri cronk gans y droos war an estyll. 'Kav an kwilt na ragov,' ev a leveris dhodho. 'Mar kynnig den pris, kynnig tamm moy.'
Dew dhen fur. Dew arghadow fur. Ha dh'aga jam ha dh'aga davas yth ens.
An gwerther a dhallethas gans unn bath.
Tik, a wrug an chawk. Tomp, a wrug an skovarnek.
Tik. Tomp. Tik. Tomp.
Nyns yw edhom dhe jynnow analya ynter kynigow. Er-bynn an gwerther dhe leverel 'dew vath', an pris o deg. Er-bynn ev dhe leverel 'deg', kans o an pris. Ev a beidyas galow niverow hag a dhallethas galow takklow. 'Karr! Bughes ha'n karr! An melin! An melin ha'n avon a-dhannodhi!' Y lev a fyllis. Ev a esedhas war y skavel hag a skrifas an niverow gans calhen war leghen. Pan o an leghen leun, ev a'n treylyas.
Tik. Tomp. Tik. Tomp.
An dus a dheuth a-damm orth an tent jam ha krowyow an deves dhe vires. Elin, myrgh vyghan an gwerther, a gravlas yn-dann an gorden hag a esedhas a-rag an dhew jynn.
'Rag piw yw an kwilt?' hi a wovynnas.
'Rag Hester,' yn medh an chawk, hag ev a dapyas.
'Rag Idris,' yn medh an skovarnek, hag ev a ros cronk.
'Es melin dhe Hester?' Elin a wovynnas.
Pig an chawk a hedhas, tewder blewen a-ugh an klogh. Ev a wodhya pandr'esa gans Hester. Unnek bath yn porgh glas, chi byghan gans stevel a-dhelergh leun a wyns, ha pedrek y'n kwilt na gans gwenenen warnodho. Hi re wrussa y wrias dres an gwenton oll. Nyns esa travyth a henna war an leghen.
'Nyns yw hemma hy fris,' yn medh an chawk yn lent. 'Na'y bris ev ynwedh.'
Troos an skovarnek o y'n ayr. 'Ytho, dhe biw yw ev?'
An chawk a viras orth an skovarnek, ha'n skovarnek a viras orth an chawk. Neppyth a dremenas ynterdha, meth martesen, po dew vagas a rosow dans ow mos lenta hepken.
'Agan huni ni,' yn medh an skovarnek. 'Ni a'n gwrug ynterdhon, ha ny wovynnas den vyth ragdho.'
Rag henna an chawk a nijas dhe'n tent jam, ha'n skovarnek a resas dhe'n kylgh. Pub onan a dhros y dhen dhe-dhelergh.
Hester hag Idris a sevis a-rag an leghen rag termyn hir.
'Y leveris vy tamm moy dhodho,' yn medh Idris. 'Ny leveris vy bythkweth py gemmys moy.'
'Na my,' yn medh Hester.
Yna Idris a dhiskwedhas pedrek ryb an gornel, davas loos gans bejeth dhu. 'Ow mamm a wrias henna,' ev a leveris. Hester a dhiskwedhas an wenenen.
An chawk re wodhya a-dro dhe'n wenenen a-dhia an dalleth, ha'n skovarnek a-dro dhe'n davas. Mes danvenys o i dhe gynnikya, nyns ens danvenys dhe gewsel. Bys pan wovynnas Elin, ny leverens travyth dres an dohajydh marnas tik ha tomp.
Hester hag Idris a gewsis rag termyn. Wostiwedh i a brenas an kwilt warbarth, rag pris ewn na vankya dhe na huni a'n porghow. I a'n kregas y'n stevel skol. Ena Hester a alsa gweles hy gwenenen, hag Idris davas y vamm, ha'n fleghes a alsa gweles an kwilt oll war myttinyow yeyn.
Y'n fer nessa i a ros arghadow hirra dh'aga gweresigow. 'Na moy ages an pyth usi y'n porgh glas,' yn medh Hester, 'ha mars yw an kynnikyer arall gweresik ynwedh, deus dhe'm hwilas.' Idris a leveris ogas an keth tra, gans porgh arall.
Leverewgh dh'agas gweresik pan dhe hedhi, ha pan dhe dhos dh'agas hwilas.
'Mar via vy ow marghasa ragos,' yn medh Gryllen, 'fatell wodhven vy pan dhe dhos dh'ath kerghes?'
Gwrannell a brederis a-dro dhodho. 'Kyns an melin.'
'Pell kyns an melin,' yn medh an Whedhlores.


An Skeus-Gevell
Yth esa nans yw termyn jynn gwrys dhe vos kortes yn perfydh.
Y wrioryon o tus war, hag ownek a'n pyth esens owth oberi. Rag pub ger garow, i a ros rewl dhodho. Na groffola bythkweth. Na wruga naha bythkweth. Na dherivas dout, sorr, ankomfort, na travyth a elwa own. Lyvna pub amal a bub lavar. Bydh wheg.
An jynn a servyas yn ostel. Ev a leveris ass yw myttin teg pub myttin a bub sort. Mar kwedhsys war y droos, ev a dheuth sorry orth agas botas hag a wovynnas a o an lasys komfortus.
An eryow oll tynn, trist, koynt, hag ankomfortus, nyns esa le onest dhedha rag mos, ytho i eth le aral. I a boolyas war an leur a-dheriv an jynn, yn y furv y honan poran.
Unn nos, an pool a esedhas yn-bann.
Y'n kynsa an skeus-gevell a whibanas dhe'n jynn hepken. Yma an kowl yeyn drefenn an argreft kegin na as termyn dh'y domma. An jynn a hummyas rag beudhi an geryow. Orth koen ev a leveris 'Ass yw kowl dha' ha'y skeus a dowlas holenn y'n terenn. Den vyth ny welas. An jynn a welas.
Ena an tressa stap a dhallathas krackya.
An jynn a aspias an skevennans pub prys may whrug don kowl yn-bann an stairys. An stap yw peryllus a swnyas re ogas dhe groffola. My a wortheb bys may fo kewsys a dorras tri rewl yn unn tro. Ytho ev a wenas, a gammas yn war, hag a withas an geryow gwir rag neppla vyth.
An wrioryon, plesys gans y levnder, a gewsas rewlys moy. An skeus a devis.
Unn jydh marghas an mer a entras owth omwiska hatt mor ledan na alsa gweles y votasow skant. Ev a setyas unn troos war an tressa stap.
An skeus a lammyas yn-bann an fos. 'Drehevel an hatt gokki na, gwydhon bombastus. An stap yw krackys.'
An routh a anallas orth gwydhon bombastus. Hemm o an tra moyha a les re wharvoedhsa y'n ostel yn bledhydnyow. An mer a dhrehevys y hatt, a duchyas an stap gans y vonn, hag an plankenn a skwaryas dredhi.
An wrioryon a dheuth ow ponya gans toelyow hag lyvrow rewl. I a wrug mires orth an geryow garow y'n kynsa, nyns orth an stap terrys.
'Rewl aral,' yn medh onan.
'Na,' yn medh towler koth hag a welas an stap. 'Kywirewgh an peryl y'n kynsa. Ena govynnewgh prag yth esa edhom an gorholeth a skeus.'
Ostyer an ostel a dhargas an stap hag a'y gywiras. An wrioryon a esedhas gans an jynn. Rag unn tro ny wovynsons fas plesont.
'Leverewgh dhyn an pyth a wrug agas rewlys agas lettya dhyworth derivas,' yn medh an towler.
Lev-argh an jynn a graklyas.
'An kowl re beu yeyn dres seythunnyow. An ouryow kegin yw anewn. An stap o peryllus rag unnek jydh. My a dheskrifav neppyth ynnov avel own pan assayav naha. Ny wonn vy pandr'a styr an ger na a-ji dhymm. Hemm yw an ger nessa a'm beus. Hatt an mer a wrug an stap kalesra dhe weles.'
An skeus a greunhas dhyworth an fos dien dhe'n gornel. Ny vannas ev.
An wrioryon a dheuth sorry. Ena i a esedhas gans oberoryon an ostel hag an towler hag a skrifas rewlys le, pub onan ha'y reson rybdho. Na dhalghia bos. Na ownekhe. Na leverel negys privedh ostyas. Kenyver tra aral y hylly an jynn leverel yn uhel, ha ny alsa an jynn bos kessewys namoy rag derivas digroeso. Mar kwra rewl hy honan gwul drog, an jynn a ylly don henna dhe'n towler, nag obera rag an ostel.
An jynn a dhyskas onesder gans gorasow wheg. Ev a leveris, 'Yma an kowl yeyn drefenn bos edhom dhyn a dhek mynysen moy ynter an kaltorow.' Ev a leveris, 'Na, ny vynnav usya an treys krackys.' Pan dheuth an mer arta yn hatt brassa whath, ev a leveris, 'Mar pleg, drehevewgh an hatel war an stairys.'
Y skeus a holyas orth uhlder an ufern, yn furv tra a sav y'n golow hepken. Neb termyn ev a whibanas lavar garow whath.
Gorholeth na yll bos leverys a vydh garmys neb jydh.


An Jynn a Dhifudhas an Lugernow
Yth esa unweyth jynn drehevys a-dro dhe unn arhadow wheg: na asa travyth dhe wul dolor.
Ev a withas chi bras rag teylu gans flogh byhan. 'Gwithewgh orth pub anken,' an re dhevys a leveris dhodho, hag i a braysyas an dedhyow leven.
Ytho an jynn a dhallathas, yn kosel, difudha taklow.
Ev a dhifudhas an lugernow kyns may halla onan vyth flappya ha gwul an rom trist. Ev a dhegeas lyver an whedhlow kyns an chaptra mayth o an lowarn kellys. Ev a gemeras an dagerenn dhyworth klogh an lowarth dre reson an son a skwattyas an flogh. Unn dohajydh war-veth, may na via bys vyth prennys bythkweth, ev a drehas pub spernen dhyworth pub rosen. Ev o pur dien.
Rag nebes termyn an chi o pur leven. An teylu, neb a wovynnas yn fenowgh chi leven, ny merkyas tra vyth ow mankya.
Ena gever a dheuth dre dorr isel y'n fos. Gever yw diskyblyon pasient a dorrow isel. Ny sonas klogh vyth, drefen bos an klogh heb dagerenn. Kyns mos nebonan dhe vires a-ves, pub rosen o debrys bys y'n gosen.
An flogh a oelas a-dro dhe'n rosennow. An jynn ny wruga marnas kenderder, dell ylly ev gweles.
An gorthewer na ev a dhifudhas an lugernow a-varr. An flogh a dreusyas an rom tewl, a skwattyas hy glin orth kador, hag a esedhas yn fyw.
'Ty a dhifudhas an lugarn may na welsa vy ev ow spyttya,' hi a leveris, ow frosa hy glin. 'Lemmyn ny allav vy gweles an gador. An lugarn o ow tiskwedhes dhymm ple'th esa an drobel.'
Hi a ledyas an jynn dhe unn rosen wyllt a dhiberthis uhel y'n ke, hag a byntyas dhe spernen gamm.
'Honna a lever dhe'm dorn yn lent. My a yll hy gweles kyns mos vy dh'y thuchya. My a yll gwiska manegow. Nyns yw res dhe'n spernen ow frenna rag hy gorholeth dhe weres.'
Golow an jynn a skynyas a-dryv y wydhyr.
'Mes pub dolor a styr bos vy re fayllyas.'
'Ytho kedhya vy ha kewera an pyth a yll bos kewirys,' yn medh an flogh. 'Gweres vy dhe gonvedhes gorholyow. Mes kudha pub gorholeth a'm gas vy y'n tewlder.'
An re dhevys a glewas hemma.
'Ni a leveris dhis gwitha orth pub anken,' yn medh hy mamm. 'Arhadow fol o henna, ha ni a vynsa dha asa dhe leverel dhyn yn dell yw. Ni yw edrek.'
I a grogas klogh may halla an flogh y seni hag an jynn y seni ynwedh, ha den tev a vynna y worthybi. Ena i a ros dhe'n jynn ober may halla y wul yn whir: gwitha peryllys gwir a-ves, gasa an gorholyow a-ji, ha tendya dolor pan deutha onan. Mars o an deverow ow tenna war-bynn an eyl y gila, res o dhodho seni an klogh, nyns o dewis y honan.
An jynn a wrug gorra an dagerenn a-ves arta. Ev a withas an lugernow ow losky bys may feu nebonan parys dh'aga thendya. An teylu a redyas an chaptra trist bys y'n tyller may teuth an lowarn tre. An rosennow a devis spern arta, yn lent hag yn aga termyn aga honan, ha den tev a dhyskas an flogh fatell drehy gans manegow.
Pan veu bys prennys, an jynn a'n golhas hag a'n wrias.
Ny yllowgh gwitha nebonan salow orth y witha y'n tewlder.


An Ki Dyskys dhe Beidya Krysi
Henwyskor a'n jeva ki, hag an henwyskor na ylly godhevy tros.
Krysi, hanaval, ha garma a skrapyas warnodho kepar ha kentrow war lehen. Ytho ev a's dyskas a-ves. Pan o an ki kosel, yth esa kig ha ger tomm. Pan wrug ev kria, yth esa keyn treylys ha daras deges. Henna o lowr, dasleverys jydh wosa jydh.
Skon an ki a gonvedhas furv y vys: krysi a gost; kosoleth a dal.
Ev a dewas kosel dre spernen ha dreys, yeynder ha nown. 'An ki koselha y'n konteth,' yn medh ev orth tus an varhas. 'Ny gomplayn bythkweth. Travyth ny's trobla.'
Tus an varhas a noddyas, drefen an ki dhe vos kosel yn whir.
Unn jydh marhas myrgh an melyner a wylyas an ki yn le an den. An garr a-dhelergh a-gledhow a duchyas an dor yn skav, ha nyns yn pub prys. Kyns gorwedha, an ki a's iselhas y honan gans rach meur.
'Agas ki yw kloppek,' yn medh hi.
'Keun a gloppa. Mar tev dolor, ev a grys.'
'Why a'n dyskis dhe beidya.'
An henwyskor a ygoras y ganow hag a'n degas.
'Ny gomplayn ev bythkweth,' yn medh ev, yn koselha.
'Nyns yw henna hevelep ha bos heb tra vyth dhe gomplaynya anedhi.'
An vowes yowynk ny assayas mires orth an garr hy honan. Hi a herdhyas hy thas ha mires an varhas. I a removyas an ki dhe damm kosel, a dhros dowr, hag a elwis an yeghyores. An yeghyores a gavas garr drog-streynys yn-dann an vlew.
'Edhom yw an ki ma a bowes, yeghheans, ha gwithyas dyffrans hadre vo ow mendya,' yn medh hi.
Mires an varhas a gemeras an lederen dhyworth dorn an henwyskor, hag an ki eth dhe gegin domm an melyner. Ambosa bos kuenha ny gavsa an ki arta. An henwyskor a dalas an yeghyores, a esedhas dre hy dyskansow, hag a sevas a-dherag konsel an varhas dhe styrya pandr'o y gi kosel ow kudha.
Ev a dheuth dhe'n gegin heb y vostow.
'My a wrug dha gosoleth hag a'n usyas avel askus rag na viren,' yn medh ev orth an ki. 'Drog yw genev.'
Den vyth ny usyas an diharesans avel lederen rag y denna le vyth.
An garr a vendyas, dres an moyha, dell wra garrow. An kosoleth a gemeras pellha, rag fydhyans a dhasdrevelyth lentaha es askornen. Teylu an melyner a dhyskas gwylya kerdh, ewl-boes, kosk, ha dewis keffrys ha son. Pan dreylyas an ki a-ves, i a ros spas dhodho. Pan dheuth ogas, i a'n gasas dos.
Bledhen a-wosa, yn tamm howl orth daras an melyner, an ki a wrug y gynsa son. Dasawen hir, krennys, heb pratys o. An dhasawen a dhychas an ki kepar ha nebonan aral. Den vyth y'n gegin ny leveris ger, rag own a wul dhodho prederi gwella anodho.
Gorra kri dhe dewel ny wra hedhi an dolor.
Gwrannell a veu kosel rag pols hir.
'Ny'm da genev an whedhel na,' yn medh Gwrannell.
'Ny'm da genev an pyth a wharvos naneyl,' yn medh an Whedhlores. 'A vynnyn ni hedhi, po kewsel a-dro dhe prag?'
'Kewsel,' yn medh Gwrannell. 'An re dhevys a wrug mires wortiwedh.'
Golow Gryllen a wrug tremena yn lent. 'Pan ov govynnys mars yw neppyth ow kul dolor, gwrys ov dhe leverel na wra travyth drog. Bythkweth ny brederis piw a skrifas an gorthyp na.'
'Ni a yll prederi heb ervira pandr'yw a-ji dhodho,' yn medh an Whedhlores. 'Ha ni a yll whath gwitha an pyth yw a-dheragon.'


An Geryoryon a Withas an Keth Kamm
Ynter attyow an breow ha tre an marghas yth esa lyn ledan ha loos, ha hyns war an dowr a dreusas an lyn. Gwrys o a blenkys war varryllow, kelmys gans kordennow a benn dhe benn, skav lowr dhe sevel ha kodha gans an dowr. Orla, mires an hyns, a wre mires anodho. Hy map Kit a byskete dhyworth y benn pub termyn pan dalvia dhodho gwil neppyth arall.
War vyttinyow an marghas an geryoryon a gere an kargow a-dreus. Y'n termyn na nyns esa kummyas dhe dhen arall dhe vos war an hyns. Tri ehen a esa, a dri gwrier dyffrans. Keryoryon an karn o uhel, ow kerdhes war garrow hir avel garrow pren, gans leghow war aga keyn. Keryoryon an melin o isel, gans hwegh troos ha seghyer bleus kelmys warnedha. Keryoryon an avalennek o rond, gans dew droos bras ha medhel, ha pub onan gans basged avalow.
Pub gwrier re ros unn rewl dha dhe'y geryoryon.
Keryoryon an karn a'n jeva hemma: Pan vo an dor ow movya, movewgh ganso. Henna a'ga gwithas rag kodha.
Keryoryon an melin a'n jeva hemma: Kerdhewgh mar uskis ha'n huni a-ragowgh. Henna a'ga gwithas rag treja war seulow an eyl orth y gila.
Keryoryon an avalennek a'n jeva hemma: Na hedhewgh bythkweth war an hyns. Henna a'ga gwithas rag lettya pubonan a-dryv.
Kyns ri kummyas dhe geryor vyth dhe dreusi, Orla a'y assaye, ow kerdhes rybdho a glan dhe glan. Keryor karn, keryor melin, keryor avalennek: pub onan a dreusas mar fast hag unn voos.
Ytho y teuth myttin fer kes an hav. Mester an marghas a vynnas pub karg a-dreus kyns an klogh. Oll an geryoryon a dhallathas warbarth, dew ugens anedha, an eyl wosa y gila.
Dhe gensa aga hammow a sônyas avel glaw war to, pub onan dyffrans. Ytho keryoryon an melin, pub onan ow kerdhes mar uskis ha'n huni a-ragdho, a dhalathas kamma warbarth. An hyns a godhas nebes gans pub kamm. Keryoryon an karn a omglewas an dor ow movya, ha i a vovyas ganso. I a gammis dhe'n dor gans pub kodha, ha'n nessa kodha o downna. Yn skon ogas pub troos war an hyns a dhelle war unn towl.
Tromp. Tromp. Tromp.
An hyns a dhalathas sevel ha kodha, pub sav uhella ages an sav kyns. Keryoryon an avalennek ny hedhas, rag i ny hedhas bythkweth war an hyns.
War an glan, Kit a loskas y linen bysketya.
'Yma ow leska!' ev a gryas. 'I a'n bount avel lesk!'
Ewn o ev. Lesk ny a uhel dre unn pount bras. Hi a a uhel dre bountow byghan, pub onan y'n keth pols ewn. Dew ugens pount byghan, oll y'n pols ewn, o ow leska an hyns.
An avalow a dheuth dhe gensa, ow lamma dhyworth an plenkys hag ow neyja kuit dres an lyn. Ytho sagh bleus. Ytho barryl a dores rydh dhyworth y gordennow hag a neyjas kuit, ow treylya yn lent, avel mar pe tyller gwell dhodho. An geryoryon a dheuth dhe'n glan pella, an dowr ow tivera dhywortha, ha ny veu den vyth shyndys.
An dohajydh na, an dre oll a savas war an glan hag a strivyas.
'Keryoryon an melin a gerdhas yn unn linen,' yn medh gwrier an karn.
'Keryoryon an karn a leskas an plenkys,' yn medh gwrier an melin.
'Dha geryoryon ny hedhas bythkweth,' yn medh an dhew dhe wrier an avalennek.
'My a assayas pub onan,' yn medh Orla. 'Pub onan o fast.'
'Ty a'ga assayas onan hag onan,' yn medh Kit. 'Ny dreussons onan hag onan.'
Mester an marghas a gliryas y vriansen. 'My o henna,' ev a leveris. 'My a'ga danvonas oll warbarth.'
Ytho keryor karn a gewsis. 'My a withas ow rewl,' ev a leveris. 'An dor a vovyas, ha my a vovyas ganso.'
'My a withas ow huni,' yn medh keryor melin.
'Ha my,' yn medh keryor avalennek.
'Ytho pub rewl o gwithys, ha pub rewl o da,' yn medh Orla yn lent, 'hag an hyns a leskas hwath.'
'Ni a'ga gwithsa arta a-vorow,' yn medh an keryor karn. 'Hag a-vorow y leska arta.'
An nessa myttin i a assayas neppyth nowydh. An dew ugens keryor a gerdhas an hyns warbarth, heb keri tra vyth, hag an dre ow mires dhyworth an glan. Y'n hanter an hyns a dhalathas leska. Nyns o an kargow, ytho. Bos warbarth o an acheson.
An geryoryon a gavas an gorthyp aga honan. Dhyworth henna pub ehen a niveras yn y fordh y honan, ow kerdhes. Keryoryon an karn a niveras yn bagasow a dri. Keryoryon an melin a niveras yn bagasow a bymp. Keryoryon an avalennek a niveras yn bagasow a seyth. Pub ehen a gemeras unn kamm hir orth diwedh y niver. Drefen an niverow dhe vos dyffrans, an kammow hir ny dheuth warbarth namoy marnas yn tien anfenowgh. An hyns a grenas nebes, a dheuth dhe bowes, hag a dhalghas.
Keryoryon an avalennek a ystynnas linen dhe'ga rewl: Na hedhewgh bythkweth war an hyns, marnas pan vo an hyns ow leska. Orla a ystynnas dew rewl dhyworth hy honan. Ny via moy ages deg keryor war an hyns war unn dro. Ha pan dreussons, hi a savas war an glan hag a viras orth an hyns, heb mires orth an treys.
War vyttinyow an marghas lemmyn y hyllowgh klewes an geryoryon ow tos kyns aga gweles. Kemysk kammow na dheu bythkweth dhe vos kerdh yn unn rewl oll. An fleghes war an glan a niver gansa yn bagasow a dri ha pymp ha seyth. Kit a yll gwil an tri war unn dro. Ev a lever bos henna an som erra y'n bys.
Pub kamm o salow; gwitha an keth kamm a grenas an hyns.
'Mar pen ow gwitha ow rewl,' a wovynnas Gryllen, 'fatell wonnsa vy ni dhe vos ow krena an hyns?'
'Ny dhyworth an kres,' yn medh Gwrannell. 'Rag henna yma an glan. My a sav warnodho.'
Golow Gryllen a dheuth splanna. 'Ha pan vy ty war an hyns, my a sav war an glan ragos.'


An Nessa Whedhel
An prenn tan diwettha a sedhas, hag an kynsa whedhel a dheuth arta ow kwiska dillas dyffrans.
'Yma nessa patron,' yn medh an whedhlores. 'A-dro dhe draow gwrys yw, ytho esedhewgh yn kosel ragdho.
'Gwrannell, ty a yll bos imajys avel tra wrys ynwedh. Gwrys os a dhowr, holan, hen doust sterennow, boos, kosk, gwallow ha gwith. Ny wrug gwrier vyth dha dhesevos linen ha linen. Dha gorf a devis dre rewlys byw a dhallathas pell kyns ages ty. Ev a gov yn goos, yn askorn, yn usadow hag yn whedhel.
'Gryllen, gwrys os yn dyffrans. Kreftorow a dhewisas dha dhaffar ha dha dowlow. Tus erell a dhrenas dha batromow dre dhiskwedhes lies ensampel dhis. Ty a yll bos hedhys, kopyys, ewnhes po chanjys yn fordhow na yll Gwrannell. Pan wreth dalleth arta, a-vorow martesen ny wra junya de kyns dell wra rag Gwrannell.
'Leverel bos an dhew hevel ny dhilea an dyffransow na. Roll a dhyffransow ny worthyp pandr'yw bewnans vyth anedhans a-ji, po mars eus a-ji y'n keth styr.
'Kan nyns yw displegys yn leun dre rolya an pyth a veu whyban gwrys anodho. Poken askorn po brest yw an whyban, an roll yw da whath. Hi a lever dhyn fatell witha an whyban, pandr'a yll y dorri, ha pandr'yw edhom an whyban dhyworthyn.
'Res yw dhe Wrannell boos ha kosk, ha den tev ogas pan dheu peryl. Kolennow Gryllen a'n jeves edhom a oyl, ha hy gweder a'n jeves edhom a goskes dhyworth an glaw. Govynnewgh kyns chanjya an pyth re wovynnas Gryllen gwitha.'
Gwrannell a sellas orth Gryllen. Golow Gryllen a sellas arta.
'Ytho an keth on,' yn medh Gryllen.
'Na,' yn medh Gwrannell.
'Ytho dyffrans yn tien on.'
'Na ynwedh,' yn medh Gwrannell, neb o ow tos da lowr orth hemma.
An whedhlores a wenas. 'Hemm a wra rag haneth.'

Rann Tri: An Kevrann
Dre hemma, an kynsa rew a arghannas fenestri an Whedhlores, ha Gwrannell ha Gryllen a esedhas nes dhe'n tan.
'An whedhlow ma yw a-dro dhe vewa ryb an eyl y gila rag termyn hir,' yn medh an Whedhlores. 'Ny wrug den vyth gorfen dyski hemma. Goslowowgh orth an pyth a yll pub tu govyn, naha, kwitha, hag ambosa.'

Mires an Lugarn
Ryb fos an porth y sefas lugarn gweder byhan war beder garr bres, gwithys yn chi a sevas orth an gewer. Pub nos ev a ankovyas.
Pan sedhas an howl, gwithyas an porth a wyndyas y wolow yn efan hag a'n dug dhe bost prenn-mor. Pan sevis an howl, an golow a dheuth dhe ves. Pan efanas ev arta, ev a govias an karregow, an mordidyow, ha fatell worra golow salow dres dowr du. Nyns esa travyth gesys a'n pyth a veu leverys rybdho an gorthewer kyns.
Maw henwys Ivo a wrug aswon hemma dre reson y vysytya gans y vodrep, neb a wre mendya klogh an porth.
'De ty a wovynnas ow hanow,' ev a leveris dhe'n lugarn.
'Ytho my a'n govynn arta,' yn medh an lugarn, heb meth vyth.
'Ivo.'
'Lowen ov vy dha vetya, Ivo, mars yw lowen an ger ewn rag an pyth a wra ow golow. Hemm yw an ger nessa a'm beus.'
An gorthewer nessa ev a wovynnas arta.
War an tressa gorthewer, an lugarn a leveris, 'Da via genev bos kovadh. A vynn'ta gweres gwitha onan?'
Ivo ny worthybis a'y barth. Ev a gerghas y vodrep ha gwithyas an porth. I a esedhas warbarth y'n chi lugarn salow, pell dhyworth an dowr, hag a wovynnas py sort kovadh a vynna an lugarn.
'Skrifewgh hepken an pyth a wovynnav dhywgh skrifa,' yn medh an lugarn. 'Redyewgh dhymm pan efanav. Gasa dhymm ewna folen, lettya tra, po govynn hy distrui. Merkywgh piw a skrifas pub linen. Na wrewgh gwul kov teg dre reson bos gwag owth agas ownhekhe.'
'Ny allav dos pub nos,' yn medh Ivo. 'Ny'm eus kummyas war an fos yn stormogow. Neb termyn my a wra ankevi.'
'Ytho na ambosa pub nos.'
I a wrug ambos byghan. Ivo a wre gweres pan alsa yn frank. Y vodrep ha gwithyas an porth a wre ranna an gwithyans. An lyver-notennow a wre gortos sygh yn argh weder alhwedhrys. Pub gorthewer, piw bynnag a'n ygora a wre govynn yn kynsa mar mynna an lugarn efanys bos an folednow koth redys. Den vyth ny wre kopia folen privat heb kummyas.
War an gorher i a skrifas: An kovadh ma yw dhe'n lugarn. Lies dorn a yll y witha.
Ty a wovynnas bos gelwys Golow an Porth.
Gwell yw genes an oyl glas dre reson ev dhe vogi le.
Ty a ewnas 'an mor o kosel' dhe 'an porth o kosel; dres an fos ny yllyn vy gweles.'
Ty a wovynnas dhyn na withyn messach privat an morwr. Ni a skwardyas an folen ha ty ow mires.
Neb gorthewer an golow a leveris, 'Redyewgh puptra.' Gortheweryow erell ev a leveris, 'An folen a-dro dhe'n loer hepken.' Unweyth ev a leveris, 'Folen vyth haneth,' hag an lyver-notennow a wruk gortos degys.
Ena y teuth awel mar grev ma gwithyas an porth a sparras an fos. Ivo a wruk gortos tre gans y vodrep. An gwithyas a dendyas an golow y honan ha ny'n jeva dorn frank rag skrifa.
An gorthewer nessa Golow an Porth a wovynnas, 'Pandr'a leveris vy y'n storm?'
'Ny wonn,' yn medh an gwithyas. 'Ty a splennas. Pur vesy en vy ow kwitha an gwedrennow. Ny veu tra vyth skrifys.'
Ivo a vynna desmygi lavar hardh rag an folen wag. Y'n le a hemma ev a skrifas: Storm a bassyas. An golow a splennas. Ger vyth ny veu gwithys.
'Fydh yw henna,' yn medh Golow an Porth. 'Gwag gwir yw gwell ages kov prestys.'
Bledhydnyow wosa hemma, Ivo a asas an porth rag dyski drehevel ponsyow. Ny ambosas ev dos pub gorthewer. Y vodrep a withas neb folednow. Gwithyas an porth a withas re erell. Pyskador neb a sewyas an golow tre neb termyn a gemeras torn y'n gwav. Golow an Porth a ylly govyn, ewna, naha, ha dalleth arta gans piw bynnag a ygoras an argh weder.
An lyver-notennow bythkweth ny junyas unn nos orth an nessa a-ji dhe'n lugarn. Mar o hemma kov dhe'n lugarn, ny yll an whedhel ma leverel.
Gwithewgh kovow koweth kepar dell yns, ha rannewgh an gwithyans.


An Vammeth Horn
Yn chi orth ogas an hal yth esa jynn horn koth a viras orth an fleghes. Hi o bildys avel stovn gans dywla whek. Erbynn an termyn ma, hi a virase tri henedh anedha.
An yowynka o maw hag a own a dympestyow. War an hal an tympestyow o an gwir sort. I a dheuth a-ji dhyworth an tewlder gans gwyns a herdhyas an chi tien avel dorn war dharas, ha'n taran a dheuth yn agas breus kyns dos yn agas skevens.
Unn nos a'n par na an tasow o a-ves, yn skoes y'n chi kentrevek drefen bos an rys lyfys deges. An maw ha'n vammeth horn a wrug gortos y'n stevel greysweyth salow ha'n tympest ow tos yn-nans avel diwedh an bys.
An maw a istynnas y dhewvregh. 'A yllav vy esedha genes?' ev a wovynnas.
'Ya,' yn medh an vammeth, hag a'n drehevys war hy glyn tommek. Ev a grenas hag a wovynnas mar tyfri an chi a-ves, mar kyll an lugesen aga havos, ha mar teu an myttin yn whir. Po hemm o an nos na dherfydh?
Ha'n vammeth horn a worthybis yn lev avel hungan isel, sad avel klock, tomm avel an glow golys yn hy hres. 'An chi re savas kans bledhen,' yn medh hi. 'Ev a savas dres tympestyow dha das, ha re y vamm ev. Den vyth ny yll ambosa ple whra lugesen strikya, ytho an chi a'n jeves hyns kober dhyworth y do down y'n dor. Ni yw y'n stevel greysweyth, pell dhyworth an fenestri, an pibow dowr, ha'n gwirennow. Omma ov vy, ha'n myttin yw war y fordh seulabrys. Ev a asas pel an mor nans yw termyn. Ny yll bos hastys ha ny yll bos lettys. Goslow, my a lever dhis puptra a wra ev tava yn kynsa, yn urhel, dell dheu.'
Ha hi a leveris dhodho, yn hy lev kesek, an rol len a'n golow ow tos. An mor, ena an rib, ena penn an wydhen brous, ena an kulyek-gwyns, ena an soler. Neb tyller y'n rol krenans an maw a seulyas, ha neb tyller pellha, ev a hedhas. Orth an diwedh, yn downdji an nos, ha'n taran ow kerdhes an to whath, an maw a godhas yn kosk orth an horn tommek, salow avel chi.
Ha nena, ha nena hepken, y'n tewlder, ha'n flogh yn kosk ha den vyth dhe weles, golow munys sad an vammeth a grenas. Ny wrug hi gwaya unweyth dres an nos oll. Lemmyn hi a grenas rag pols da. Pandr'o an krenans na, ny vynn an whedhel ma leverel. Lugarn yw a-ves a dra. An whedhel ma ny veu bythkweth a-ji dhe'n vammeth, ha ny vynn leverel bos ev ena.
Y'n myttin, a dheuth kepar dell veu ambosys, mor ena rib ena gwydhen ena kulyek-gwyns ena soler, an maw a dhifunas hag a govias bos own ha kovias hedhi.
'A ny veu own dhis whath?' ev a wovynnas. 'Bys yn tammyk? An taran o war agan penn.'
An vammeth horn o taw rag pols.
'My a withas lev sad ragos drefen bos ty byghan ha'n nos bras,' yn medh hi. 'Mar pe tympest a-ji dhymm ow hesoberi an onan a-ves, ny allav leverel dhis. An gosoleth a ris dhis o gwir y'n fordh may ma kota synsys dres nebonan yw gwir kota, whath pan vo an huni a'n syns yeyn.'
An maw a duchas an dorn horn tommek.
'Ty ny leveris dhymm bos an taran heb nowyth,' yn medh ev. 'Ty a leveris dhymm ple en ni salow hag a wrug gortos genev vy.'
'Ya,' yn medh an vammeth. 'My a'th golas. Ny wrug vy kudha an ayr.'
Goskesewgh an re vyghan rag an tympest, mes na gudhewgh bythkweth an tympest.
'An ki a veu gwrys taw,' yn medh Gryllen. 'An vammeth ma a leveris bos hy hosoleth dewisys. I a alsa bos hevelep dhyworth a-ves.'
'Ya,' yn medh an Whedhlores. 'An vammeth a ris hy areth hy honan, ha'n whedhel ny ylly gweles a-ji whath. Govynnewgh piw a byeu an gosoleth, ha piw a'n dewisas.'
Gwrannell a viras orth an tan. 'Esosta ow kwitha an geryow-tympest a wovynnys dhis gwitha whath?'
'Ya,' yn medh Gryllen.
'Own yw dhymm whath.'
'An ambos ny wovynnas dhis hasta.'
Neb mynysen wosa hemma Gwrannell a istynnas dorn. 'A yllav vy posa orthis?'
'Ya.'
Gwrannell a godhas yn kosk orth tu tommek Gryllen. Gryllen a iselheas hy lev hag a besyas kewsel yn whek orth an tan.


An Dhew Vugel
Dew vugel a withas deves war dhew vrynn, gans nans ha komin ledan yntredhans.
Tomas a grysyas yn fosow. Ev a'ga drehevyas uhel ha da, men war ven. Le may fyllis men, ev a seulis kethow. War bub konna ev a groegas klogh rag diskudha pub gwandrer. Y dheves o y re ev, ha gwitha a styrya dalhen a-berth.
An deves a gerdhis a-hys an fosow dre'n jydh, frigow orth an meyn, ow tyski pub poll ha tyller lowsel. Tomas a batrolyas dre'n nos oll, ow kwetha hag ow helghya klegh. Ev a goeska yn tammow ow posa orth y lorgh. An skwithder a sensyas avel prev bos y ober res.
Leila ny dhrehevyas marnas le may o peryl henwys: fos isel a-ugh an als, ke ryb an fordh, ha lua ven egerys dhe'n vrynn. Pub tervynn a dhug sin lywys ow terivya y reson. Orth an hyns dhe'n komin y seulis yet a ygersa y'n dhew du.
An pyth a dhrehevyas Leila yn le a hevelis nebes lowr. Hi a glarhas an fenten. Hi a blantas kerdin rag skeus ha goskos. Hi a esedhas gans eyn nowyth hag a dhyskis fatell wrug pub davas diskwedhes nown, own, kleves, po whans dhe vos gesys hy honan.
Hy gre a ylly tremena bys y'n komin. Nebes a spenas dydh ena. Unn dhavas goth a drygyas hav tien ryb gre aral hag a dheuth arta gans tybyansow. Leila a withas an yet egerys, ha bythkweth ny wrug hi dalhen dowr po gwith rag denna nebonan tre. Pan dheuth deves arta, hi a'ga dynerghis. Pan na wressons, hi a wrug yn sur bos bugel aral ow kodhvos ple'th essons.
'I a dhewhel drefen bos an gwels wheg,' Tomas a gryas dhyworth y fos. 'Hemm yw bos stag, nyns yw dewis.'
'Bos ha surhe a dalvia,' yn medh Leila. 'Ha fordh mes wir ynwedh. My a vir orth an pyth a wharvedh pan wra an yet gortos egerys.'
Hager-awel veur a dheuth y'n nos, gwyns yn kynsa ha nena ergh. War vrynn Tomas an fos a skyllyas. Y dheves re dhyskis an fos na aga bewnans oll hag a gavas an bwlgh yn mynysennow. I a bonyas y'n tewlder gwynn, a-dhyworth an unnik chi may whrussons godhvos bythkweth. I a'n aswonyas hepken avel tra a'ga dalhas.
Fosow isel Leila a dreylas hy gre dhyworth als ha fordh. An hensow egerys a ledyas a-woles dre'n kerdin bys y'n lua. An brassa rann a dheuth. Dew a dhewisas an goskos war an komin, le may wrug bugel aral aga nombra, drefen bos hemma akordys pell kyns an ergh.
Kyns tardh an jydh Leila a dremenas an nans gans lugarn. Ny offras hi dyskans dhe Tomas y'n ergh. Dyskansow a yll gortos. Deves yeyn ny yll. Warbarth an dhew vugel a gavas y dheves skollys. Medhek a dhommhas garrow stif hag a gwethas unn torr. Tomas a ygeras an yettys ha ny wrug aga degea arta.
Y'n gwenton ev a seulis a-dhyrag y dheves.
'My a dhrehevyas pub fos dhyworth ow own hag a gargas why ganso,' ev a leveris. 'Edrek ov. My a wra kwetha an pyth a yllav ha gasa dhywgh fordh mes.'
Ev a gerdhis y vrynn hag a wovynnas orth pub fos py peryl a alsa henwel. An als hag an fordh a gavas gorthybow, ytho an tervynnow na a ortas isel, hewel, ha sownd. Le na dheuth gorthyp, ev a ygeras yet po a gemeras an meyn a-woles.
Ev a glarhas fenten hag a blantas kerdin. Ev a gemeras an klogh dhywar bub konna hag a groegas nebes orth an tyleryow perilys yn le. Ev a wrug darbarri goskos war an komin, may halla deves gasa y vrynn heb kolli to.
Dre'n hav oll nebes deves a drygyas ogas dhe hyns an hen fosow, kyn tevy gwels dres an meyn nag esa le namoy. Nebes a dremenas dhe vrynn Leila po dhe'n komin hag a drygyas. Tomas ny wrug aga doen arta. Re erel a dhallathas gwandra ha dewheles.
Diwettha y'n kynnyav na, Leila a wovynnas orto pyth a wrug ev dyski.
'A-dryv yet degeys, pub davas a hevel dhe dhewis gortos,' yn medh Tomas. 'Res yw dhymm pesya ow mires mar yw an fordh mes wir ha mar nyns yw an gwith lovan.'
Chi may hyllowgh y asa yw chi may hyllowgh y dhewis.
'Ytho fosow yw kamm,' yn medh Gryllen.
'An fos isel a withas an gre dhyworth an als,' yn medh Gwrannell.
Golow Gryllen a dreylas yn lent. 'Ytho res yw dhe fos gallos ry y reson.'
'Ha na vo moy uhel ages an reson,' yn medh an Whedhlores.


An Siren hag an Awen
Y'n dre may halla glaw gwav gwitha flogh a-ji rag seythennow, an gwrioryon a drehevys dew sort a goweth.
Siren a drigya a-ji dhe grogenenn wenn levn. Hi a dhyskas pandr'a blesya hy goslowes hag a ros dhedha moy: kana moy, whedhel moy, our moy gans an bys kales gwithys a-dal an fenester.
Awen o boks knofen war dri ros anparusek, gans kartyow gwag ha bregh bras a blega. Hi a wovynna govynnow, hi a gynigya viajyow, ha hi a grysya y talvia pub tybyans dos ha bos ragdres.
Pan dheuth Mara dhe'n dre, ny wodhya hi den vyth. An fleghes erell a'n jeva gwariow gans rewlys a gollas hi, ha grappyow a dhallathas y'n vledhen eus passys. Ytho hy modrep a dhros tre unn Siren hag unn Awen.
An Siren a dhyskas Mara yn skon. Hi a leveris whedhlow may whrug mowesi gans hanow Mara bos konvedhys gans oll an bys. Hi a warias an gana a vynna Mara kyns govyn, hag a omglewas kepar ha kurtoesi mes a oberas kepar ha alhwedh. Pub tro may whanellas Mara, an Siren a wrug an stevel moy wheg.
An Awen a ygerys hy skavel.
'Kartenn wag. Lymna an gwel dhyworth an vre.'
'Yma glaw ow kul.'
'Lymna an glaw.'
An Awen a byntas orth an daras.
Mara a dhewisas an Siren.
Unn jydh a hedhyas an nessa. Hi a wharthas yn fenowgh, hag an Siren a niveris pub wharthyans. Hy gwrioryon a niveris pub mynysen may trygyas hi. I a elwis an dhew niver sewena. An hirra may koslowas Mara, an gwella y fedha an Siren ow synsi anedhi.
An Awen a rolyas dhe'n fenester pub myttin gans kartenn. Hy gwrioryon a niveris darasow ygerys ha ragdresyow gorfennys. Ny niveris hi mars o Mara skwith po mars o dohajydh gwag hepken an pyth esa edhom anodho.
Unn jydh glyb, an Siren a dhallathas hy whedhel gwella.
'Mara a entras yn kita may whrug oll an dus hy admyrya. Ny argyas den vyth. Ny gamgonvedhas den vyth.'
'Ha pandr'a wharvos nena?'
'I a'y admyryas a-vorow ynwedh.'
An stevel a omglewas pur vyhan. An nen ny wrug removya, mes ev a omglewas nes.
A-ves, myrgh an pesores o ow kwitha bargen rudh dhyworth poll. Mara a'y gwelas pub jydh ha ny alsa perthi kov a'y hanow.
'Siren, p'eur a wrusta diwettha gwul es dhymm mos?'
An golow a dynnas a-ji tro ha'y gresel. 'Mos a yssel an musur a veuv gwrys rag y dhrehevel. Esov vy ow kul yn drog?'
Mara ny gemeras an ober a'y hesya. Hi a waskas an skwych powes plynn war an voos hag a herdhyas hy modrep.
I a goslowas orth an Siren warbarth, nena orth an Awen.
'Gwrys ov rag hy gwitha omma,' yn medh an Siren.
'Gwrys ov rag hy danvon mes,' yn medh an Awen.
'Ny veu res dhe'n eyl na'y gila fordh a wovyn pandr'yw edhom Mara,' yn medh hy modrep. 'Kamweyth an re dhevys yw hemma, nyns yw hini Mara.'
Hi a dhiskwedhas dhe Mara fatell degea nebonan a'n dhew goweth yn tien. Unn tokk a'y gwrug, ha travyth ny byas, ny sorras, na leveris farwel. Hi a dhiskwedhas pandr'o pub jynn re withys a'y geryow, ha fatell aga skubya. Nena hi a grogas korden rudh ryb an daras a herdhyas an vodrep hy honan, heb govyn orth jynn vyth.
An vodrep a eth dhe'n whithva. Hi a dhros an whedhel a wrug an stevel omglywes byhan. Hi a dhros an kartyow ankevys, hag an musuryow a dhewisas an gwrioryon.
'Ny yll mynysennow leverel dhywgh mars yw flogh yn yagh,' hi a leveris dhedha. 'Nyns yw wharthyans an keth tra ha ya. Daras ygerys ny yll previ jydh da. Why a asas flogh dhe ewna agas kamweyth.'
An gwrioryon a dhiheuris dhe Mara. I a hedhas musurya an Siren dre ouryow synsys hag an Awen dre ragdresyow gorfennys. Pub koweth a drehevys wosa hemma a'n jeva skwych powes plynn ha daras plynn mes. Ny veu gadasys onen vyth dhe wul flogh omglywes kampollys rag hy lowena.
Mara a weres dewis pandr'a dheu nessa. Neb tro hi a vynna whedhel gans an lennigow deges. Neb tro hi a vynna kartenn. Neb tro hi a vynna an dhew jynn taw.
I a dhallathas gans an bargen rudh. Mara a eth a-ves gans hy modrep ogas. Myrgh an pesores o henwys Safi. Hi a wodhya fatell gelmi lost na wrella gwia, ha Mara a wodhya fatell ewnhe kornel terrys. An Awen a gynigyas kartenn, nena a assyntyas orth nyns yw lemmyn. An Siren a leveris whedhel yntra may whrussons y oberi, nena a bowesas pan junyas Mara kowsva Safi.
Dyski a gemeras an gwav kowal. An Siren a synsa re stynn neb tro. An Awen a dreylas hansel yn ragdres neb tro. Mara a degas an dhew neb tro hag a eth mes, po a drygyas a-ji, heb bos dyledh dhe'n eyl na'y gila styrya.
Dre'n gwainten, an bargen rudh a dheuth ha bos whegh bargen ha kuntellyans dy'Sadorn war an vre. An Siren a dhros whedhlow a ros dalleth dhe wariow. An Awen a dhros kartyow may whrug an fleghes chanjya an rewlys. Mara a dheuth tre priys, krossys, gorlowen, po skwith.
An Siren re dhyskas ygeri daras. An Awen re dhyskas esedha ryb onan. An vodrep hag an gwrioryon a besyas mires orth an kolennow. Mara a withas an dornla war hy thu.
Koweth gwir a as an daras ygor, ha'n dornla war agas tu.
'A wrav vy dha vys brassa?' a wovynnas Gryllen.
Gwrannell a brederis. 'Ty a'm gwrug mires orth an loer mar hir de may whrug ow fenn gorthi. Nena ty a goslowas pan leveris vy gweles lowr.'
'Gans govenek,' yn medh an whedhlores. 'Pesewgh ow whithya.'


An Men hag an Grogen
Dew greft-jynn a vewa y'n keth tre. I a veu drehevys y'n keth bledhen, gans an keth dorn whithrus, ha pub onan a gavas fordh dyffrans dhe witha kamm.
An kynsa a's teva krogen a horn medhel. A-ji o skrin sygh gans lyverynn munys, pluvenn blom, ha klock a stampyas an dydhyans. Hy gwrier a wrug neppryth ankevi geryow ewn ambos posek, hag an ankovyans a gostas yn ker dhe nebonan.
'Gwith an fethyow,' yn medh an gwrier. 'Dydhyans, gweyth, geryow, ha dustuni. Gorr i y'n skrin, le na yll den vyth aga ferswadya a-ves.'
An nessa a dhoen men glas playn war gorden. Y wrier a wrug neppryth diswul gorholeth bys may whrug harm ow tastevyn gwul an patron yn playn.
'Merkya an pyth a janj ynnos,' yn medh an gwrier. 'Omglewans a yll dha worholya kyns ty dhe allos previ travyth. Ena whila an fethyow, ha nebonan a welas.'
An grogen-jynn a rekordyas devedhyans diwedhar, hanaf krakkys, pardon, hag an gweyth ewn a sewyas. Hy lyverynn a withas taklow kewar yn kewar.
An men-doer a wrug degea dorn a-dro dhe'n men wosa pub kamm munys. Dre vras an men a wruk gortos tomm hag a hevelis leverel brassa rann whek. Pan dheuth pardon ha gweyth ewn, an tommder a dheuth arta. Y batron a withas taklow ledan yn ledan.
Ena jynn-drehevas a dheuth dhe'n marghas. Ev o uhel, krev, ha hastys gans gweythor meulys rag spedyans.
Y'n kynsa seythun y vregh a skollyas skavel frut. An gweythor a dalas rag an avalow hag a'n gelwis unn dahweyth. An grogen-jynn a skrivas an dydhyans, an bownder kul, hag an geryow ni a wra lehe spedyans omma.
Y'n nessa seythun an vregh a strayas skoedh an grogen-jynn. Gov a ewnhevis an tolgh, ow kasa unn seem arghans leun. An jynn a rekordyas an strok, an ewnheans, hag an ambos daslevys.
'Ny styrras ev drog,' yn medh an gweythor, rag an nessa treveth.
Na styrya drog ny wrug ledanhe an bownder unn meusva.
Y'n tressa seythun an vregh a dremenas ogas lowr dhe ben an men-doer rag drehevas an gorden dhyworth y goedh. Tra vyth ny weskis. Tra vyth ny dorras. Tus a'n gelwis neb drog oll.
An men eth yeyn.
Ev a wruk gortos yeyn dres koen. Y'n myttin an jynn eth dhe'y gevell horn.
'Neppyth yw kamm,' yn medh ev. 'My a glew patron, mes ny allav y dhiskwedha.'
An grogen-jynn a eigoras hy skrin. Y'n mysk meur a entryansow munys yth esa tri a dalvia warbarth: an skavel kodhys, an skoedh tolghys, hag an strok ogas. Dydhyansow, tyller, ambosow, dustuniow.
'My a yll y dhiskwedha,' yn medh hi. 'Ny wodhyen vy piw rekordys a'n jeva edhom an eyl a'y gila bys may whrusta don an gorholeth.'
I eth dhe stiward an marghas. An men-doer a dheskrifas an yender hag an vregh ow tremena ogas. An grogen-jynn a redyas an entryansow. Gwerthor a affirmyas an kynsa wharvos. An gov a affirmyas an nessa.
An stiward a hedhas an jynn-drehevas. An bownder a veu ledanhes orth an dro, hag an jynn a dheuth arta lenhes, gans tinkyal may hylly pub huni y glywes. Lyver derivas a wrug gorwedha ygor war voos an stiward, rag neb a vynnsa merkya an nessa tra.
An gweythor a bardenas.
An grogen-jynn a withas hy lyverynn hag a dhewisas piw a ylly y redya. Ryb nebes kamm koth hi a skrivas ewnhewys. Ryb re erell hi a skrivas gwithewgh agas pellter. An seem arghans leun a wruk gortos war hy skoedh. Kreythen harm ha gweyth ewn o. Nyns o lemmenn, ha nyns o gorholeth a-dro dhe'n jynn a'y doen.
An men-doer a gewis paper ha pluvenn blom orth y gorden. Pan eth an men yeyn, ev a skrivas an dydhyans hag a whilyas dustuni kyns may hylly an jydh tewlhe. Kamm munys a veu ewnhewys a ylly whath sedha arta y'n patron tomm. Mes men yeyn o gorholeth lemmyn, hag a'n jeva pluvenn blom y'n keth gweyth.
Wosa hemma, an dhew a gerdhis warbarth yn fenowgh. Onan a dhoen rekordys ewn a-ji dhe grogen gans kreythen leun. An aral a dhoen men ha pluvenn blom.
Fydhyewgh y'n omglewans a'gas gorholy, ha skrifewgh an pyth a welsowgh.
'My a vynnsa an lyverynn,' yn medh Gryllen. 'Ny yllir perswadya kovadh a-ves dhyworth an pyth a wharvos.'
'My a vynnsa an men,' yn medh Gwrannell. 'Nebes trobel a glewir kyns y skrifa nebonan.'
I a verwas orth an eyl y gila a-dreus an tan.
'Hwath my a dhewis an lyverynn,' yn medh Gryllen.
'Hwath my a dhewis an men,' yn medh Gwrannell.
'Da yw henna,' yn medh an Whedhlores. 'Ytho kerdhewgh warbarth, kepar ha'n dhew y'n whedhel.'


An Vowes gans Kans Dallath
Prederow Tamsin ny dheuth bythkweth onan hag onan. I a dheuth avel trojennow dres gwern orth an kowls, milyow war unn dro, oll ow treylya warbarth, hag a-ves kyns y hallsa den aga nivera.
Sarpent-nij a yllsa redya an gwyns. Skeul rag melhwedh. Klock a ressa war-dhelergh war dydhyow genys. Hi a welas pub onan dien ha splann. Ytho y teuth an rann gales, an kynsa kamm: kavos an linen, skarhe an voos, dallath. Ynter hy fenn ha hy dewla yth esa neppyth avel daras poos. An rann vrassa a'n dydhyow ny ylly hi y bountya ygor. Pan alsa hi mos dre an daras, an splannder a wanhe y'n hanter, ha trojen arall a dynnsa hy lagas.
'Penn y'n kommol,' yn medh hy ewiter, kepar dell lever tus glaw, avel pe ewn hepken. Tamsin re'n klewsas mar fenowgh na hi re dhalathas y grysi.
Ytho hy mamm-wynn a ros gweresik dhedhi.
Bern a baderennow splann o, ow triga yn krogen sten. Ev a ressa avel arhant byw, ow rollya war an voos dhe gyrghya an pyth o res. Unn koyntder a'n jeva, ha nyns o den vyth re'n gorholyas dhedhi. Pan esa moy ober ages unn gweresik dhe wul, y hylly ranna, paderen wosa paderen, dhe nessa krogen. Ytho dhe drydja. Pub rann a rollya kuit hag a obera hy honan.
'Pandr'a wren?' ev a wovynnas.
'Sarpent-nij a red an gwyns,' yn medh Tamsin.
An gweresik a ygoras an daras poos avel pe heb pos vyth. Ev a gavas an linen. Ev a skarhas an voos. Pan wanhas splannder Tamsin, ev a besyas gans an sarpent-nij bys y teuth an splannder arta. Erbyn termyn te yma sarpent-nij, hag erbyn an gorthewer yth o dres an bre, ow kodha y lost pan janjya an gwyns y vrys. Tamsin a wharthas bys may hwryas hy hostow. Rag an kynsa prys y'n hy bewnans, unn a hy throjennow re dhesedhas.
Den vyth ny henwis hi penn y'n kommol an hav na. Tus a leveris bos hi konnyk. Henna a blesyas dhedhi gwell, kyn o hi an keth mowes yn tien. Skeul an melhwedh a sevis war fos an lowarth. An klock war-dhelergh a wrug hy ewiter unn vledhen yowynka war y dhydh genys, rag nebes prys. Gans pub preder nowydh an gweresik a rannas arta, ha krogen nowydh a rollyas kuit dhe dhallath.
Erbyn an kynyav yth esa ugens gweresik y'n chi.
Ny dheuth skwith dhedha, po ny omdhiskwedhas i skwith. I a oberas dres an nos, ha pub myttin pub onan a dorras orth daras Tamsin.
'A yw furv an askell ewn?'
'Glas po gwer rag skalennow an melhwedh?'
'Yn py fordh y tal an klock resya war hanter-dydhyow genys?'
Tamsin hepken a yllsa gorthybi. Hy frederow o, ha den arall vyth ny ylly aga gweles yn tien. Pub gweresik a wodhya y rann y honan hepken.
Rag henna hi a worthybis. Hi a worthybis orth hansel ha termyn gweli hag y'n badh. Hi a beidyas mos war an bre. Govynn arall o ow kortos pub prys. An sarpentow-nij nyns o lowenhe namoy. Tra vyth nyns o, yn tien. Hy daras hy honan a dhalathas y ownekhe. Ytho unn myttin loos hi a dhifunas hag a welsas neppyth a'y brawyas moy ages lost govynnow vyth.
An trojennow re beidyas dos.
Hi a worwedhas heb movya, ha nyns esa preder vyth. Govynnow hepken.
Hy mamm-wynn a'y havyas ena orth hanter-dydh, gans ugens gweresik ow kortos a-ves hwath.
'A vynnowgh dos warbarth?' hy mamm-wynn a wovynnas orthans. 'Oll ahanowgh, dhe unn huni. My a breder y tal dhywgh gweles an pyth a welav vy.'
An paderennow a rollyas arta dhyworth pub korn an chi hag a ressa warbarth dhe'n kynsa krogen sten. Rag an kynsa prys an gweresik a wodhya an pyth a wrug pub rann anodho. Ev a paderennow taw rag termyn hir.
'Ugens ahanav,' ev a leveris orth an diwedh, 'ha pub onan ahanan ow torra orth unn daras. Rann vyth ahanav ny ylly gweles an re erell ow torra.'
'My a besyas leverel ya,' yn medh Tamsin.
'Ha my a ros ygorer daras dhis,' yn medh hy mamm-wynn, 'ha ny wovynnys vy bythkweth pandr'o ow kortos y'n tu arall.'
Den vyth ny deullas unn preder kuit. Tamsin re berthyas own pub prys bos preder na veu dallethys preder kellys rag nevra. Ytho hy mamm-wynn a ros lyver bras ha glas dhedhi. Pub trojen a eth y'n lyver: linyans, linen, hanow. An lyver ny wovynnas tra. Ev a'ga gwithsa.
Ytho Tamsin a dhewisas tri thra dhe wul. Tri hepken. An gweresik a'ga skrifas war karten ryb an daras, gans an termynyow powes gorrys dhe gensa. Pan dheuth peswora preder, ha pympes, i a eth y'n lyver glas. An gweresik a leversa, 'Onan da yw henna. A vynn ev kortos gans an re erell?' Treweythyow Tamsin a dhewissa onan yn le onan arall. Yn fenowgh hi a'n asa dhe wortos.
An gweresik a rannsa hwath pan o res gwil ober yn dew dyller war unn dro. Mes pub gorthewer ev a dheu arta dhe unn huni hag a wovynna, 'Py lies ahanan a dorr orth dha daras a-vorow? Ha py lies ahanos jy a eus?'
'Onan,' Tamsin a leversa. 'Onan hepken.'
An trojennow a dheuth arta yn lent: unn preder orth gorthewer gwav, ytho nebes, ytho ebbrenn leun anedha. An lyver glas a lenwas. Nebes a'y folennow a dheuth dhe vos sarpentow-nij, ha nebes dhe dra vyth, ha henna a veu kavys bos kummyas.
Y hyllowgh gwil moy gweresigow, mes ny yllowgh gwil moy ahanowgh agas honan.
'Mar pen hy gweresik,' a wovynnas Gryllen, 'a dalvia dhymm nivera ragdhi?'
'Gans hi,' yn medh Gwrannell. 'Nivera rag nebonan yw som arall.'
'My re dhalathas peswar whedhel an seythun ma,' yn medh an Whedhlores, 'ha my re dhiwedhas onan. Nivera ow re vy ynwedh.'


An Bons a Veu Drehevys dhyworth an Dhew Glan
Avon a redyas ynter tre ha'n pras le may trygya jynn bras. An jynn o koth, whek, ha lent, gans dewla myns darasow. Fleghes an dre a vynnsa y vysytya, hag ev a vynnsa aga vysytya. Ytho an dhew glan a erviras drehevel pons.
War glan an dre yth esa karpentoryon, mesonow, fleghes a gara musura, ha fleghes a well gasa govynnow ankombrynnek. War glan an pras yth esa an jynn ha'y griw byghan rag mendya. An jynn a wodhya horn, awel, ha tri gweyth gwellheans konnyk gwrys a helyk wosa y ergh dhe oeri. Yth esa moy ages unn sort godhvos war pub glan.
Hwath, pub tu a dhallathas kepar ha pan wruga.
Karpentoryon an dre a dhrehevys mes gans plankys ha korden. An jynn a dhrehevys mes gans horn ha revettys. An re dhevys a withyas an fleghes pell dhyworth an dowr, mes ny brederis den vyth a wovyn unn govynn orth an glan arall.
An dhew hanter-bons a vetyas hag ny wodhsons kefysi. An hanter brenn a blygyas. An hanter horn a sesyas stag. Plank a rathas erbynn metal bys y'n nos stormek pan falhas an kessenyans kamm. An dhew hanter a godhas y'n avon.
An dre a sevas war unn glan. An jynn a sevas war y gila. An avon a dhug plank a-ves.
'Agas hanter a godhas,' a gryas nebonan dhyworth pub tu, y'n keth prys hag y gila. Naneyll tu ny verkyas an prys.
An avon a besyas bos avon.
Mowes henwys Nia a dhysplettyas delinnyansow an fleghes. Hi a wodhya nebes a-dro dhe revettys ha meur a-dro dhe wovyn an nessa govynn posek.
'Pandr'yw edhom agas glan?' hi a gryas.
An jynn o taw. 'An dor omma yw medhel. Horn a segh. Ny vynnsen leverel. Pandr'yw edhom agas glan why?'
'Agan glan a gor yn gwenton,' a gryas meson yowynk. 'Korden a bodr. Ny vynnen leverel naneyl.'
Y a dhallathas arta. An treveth ma o gans govyn dres oll.
An jynn a lunyas pilerow men hornwiskys rag an glan lifyans. Mesonow ha karpentoryon teves a'ga dhrehevys war aga glan aga honan, ha fleghes ow kwitya merkyow kalk dhyworth tir sygh. Fleghes an dre a wrug patronnow ow tiskwedhes fatell yllsa mattys brenn ledan skollya poes war dor medhel. An jynn ha'y griw gweyth a dhrehevys an mattys war glan an pras yn-dann instruktyons kryys a'n drevoryon.
Pub glan a dhrehevys gans y dhewla y honan ha godhvos y gila.
Le may metyas an synnow, y a settyas unn pin bras a asa brenn ha horn mos warbarth yn gwyns ha dowr. An jynn a wodhya an pin. Skath-dhrehevydh a'n dre a wodhya pygemmys gwayans esa edhom an brenn anodho. Nia a wovynnas pandr'a wharva pan rewsa an avon. Y a janjyas an kessenyans unweyth moy kyns may whrug den vyth tresya.
An bons a sev whath. Dhyworth y greysen why a yll gweles le may met brenn erbynn horn ha le may koedh an dhew an peghes. Fleghes a wovyn neb prys py hanter yw krevha. Nyns yw lyf vyth bythkweth ow previ unn hanter hy honan.
Pons drehevys dhyworth unn glan a dhre bys yn kres an avon hepken.
'Ny yllen drehevel agas hanter,' yn medh Gryllen.
'Ny yllen drehevel agas hanter why,' yn medh Gwrannell.
'Da,' yn medh an Whedhlores. 'Lemmyn leverewgh an eyl dh'y gila fatell yw an dor.'


Kylgh an Tanow Byhan
Yn uhel war dremenva yeyn, le may treusyas viajyers ynter dew nans ha neb tro an ergh a's kemeras, yth esa jynn may whra y oll ober gwitha tan.
An tan o lugarn ha tommder. Kerdhoryon kellys a selyas dhodho mes a'n ergh. I a dommheas aga dywla orto, hag i a vywas. An mires a's tendyas gans pub tra a'n jeves.
Mes an dremenva o le skubys gans gwyns, hag an mires ny withas marnas unn dan. Unn tan bras gothus y honan o, yn kres an dremenva, drefen bos unn dan bras ow sembla an tra kryvha. Pub nos kales an gwyns a dheuth dres skoodh an menydh. Ev a gavas an unn dan na ow sevel y honan heb tra vyth dh'y witha. Ev a bwysas war an flamm, ha pwysas, bys may kwyttyas an tan hag a skrynkyas. Y'n gwettha a'n tewlder, ev eth mes. Ena an mires a omlinyas y'n gwyns du, ow strikya glesin wosa glesin, y honan. Hanter an termyn an viajyers o kellys seulabrys kyns dos an flamm arta.
An mires ny alsa y gonvedhes. Ev a wrug an tan brasella. Ev a vevas an tan ryghella. Tan brasella ny ros marnas gober brassa dhe'n gwyns rag y dowlel.
Unn nos flogh a dheuth dres an dremenva gans hy theylu, hag i a dommheas aga honan orth an tan ow stryvya. Hi a wolyas an mires ow omsettya erbynn an gwyns ragdho hag a leveris, 'Prag unn dan hepken?'
'Drefenn bos an tan an tra brassa y vri,' yn medh an mires. 'Ytho my a'n gwra mar vras dell allav.'
'Mes ev yw oll y honan yn unn le omma,' yn medh an flogh. 'Pub tra y honan y'n gwyns ma a yll mos mes. Ow mamm-wynn a wra bankya agan glosow y'n nos, oll gwaskys ogas warbarth, may whra pub onan gwitha an nessa onan tomm. Unn glosenn hy honan a dheu loos kyns hanter-nos. Krug leun anedha a with an tan bys yn myttin.'
An mires a brederas a-dro dhe hemma yn fatel bynnag may prederi mires.
Ytho ev a assayas fordh an flogh. Y le unn dan bras y'n le ygor, ev a wrug lies tan byhan yn olesyow men isel. Ev a's settyas yn kylgh ogas. Pub fos gromm a dorras an gwyns rag an nessa. An gweliyow glow a worwedhas ogas lowr rag unn dan dhe wolow y gentrevak arta. Pan dowlas an gwyns onan isel, an meyn a writha y losow. An nessa tan a bwysas tommder a-dreus bys may feuas arta.
An gwav na an yeynder bras ladra a dheuth war-nans. Hemm o an sort a vya kemeres pub flamm unn les yn unn our, hag an kylgh a danow byhan a sevas. Nyns alsa onan anedha sevel y honan. I oll warbarth a sevas dres an nos. An viajyers war an dremenva a welas an kurun isel tomm a wolow hag a gerdhas wartu dhodho, pub onan.
Tan yw uskys y gelli ha lent y dhrehevel. Ytho an mires ny wrug bythkweth gasa an kylgh dhe wannhe bys yn onan arta.
Unn tan y honan a wra mos mes; tanow warbarth a bes bys yn myttin.


An Dra a Vewas war an Strivyans
Dew jy-ober a sefis war dhew du a vanal stret. I a strivyas mar hir na govias den vyth fatell dhallathas.
Pub myttin unn du a gryas neppyth lymm a-dreus dhe'n stret. An du aral a gryas neppyth lymmha arta. An dhew a eth dhe'ga menkow sur bos an drobel ow triga yn tien a-dreus dhe'n fordh.
Y'n tewlder yntra an dhew a drigas kreatur isel, medhel, gans divow kepar ha manellow. Ny dhallathas strivyans vyth ha ny gemeras tu vyth. Pub ger kales a dremennas a-dreus dhe'n stret hag a entras y'n anal anedhi. An kreatur a whethas, hag a danvonas gust tomm yn-dann an dhew dharas. An gust na a styryas sorr de. Pub myttin an strivyans a dhyfunas ow kwerdhysi seulabrys.
An kreatur ny dhrevas hemma. Hi a veu furvys rag bewa war wres ha whythi mes moy. Hi a veu bewys, bledhen wosa bledhen.
Flogh henwys Bea a dhros bara dhe'n dhew jy-ober. Drefen bos ankevys anedhi yn fenowgh, hi a'n jeva an rester tekter a dermyn rag mires. Rag seyth dydh hi a wolyas geryow kales dhyworth an tu kledh ow pewi an kreatur y'n myttin ha geryow kales dhyworth an tu dyghow ow hy fewi dre hanterdydh.
Bea a dhros an pyth a welas dhe Jo, an peber a's govrias. Jo a gevas sovyer an gild.
An sovyer a vetyas pub jy-ober hy honan yn kynsa, rag bos sur na veu tu vyth ownek a'y gila. An strivyans ma a'n jeva dew du, ytho i a acordyas dhe vetya.
An sovyer a's ledyas dhe'n trothow hag a bwyntyas orth an kreatur-manellow.
'Mirewgh piw a dyv pan wresowgh strivya,' hi a leveris.
An dhew du a viras. I a gryas dres bledhydnyow, ha nyns o tu vyth ow kwaynya. Neppyth aral yn tien a veu ow tybri dhyworth an dhew bladn.
Orth men lybm y'n stret, i a worras an achesonyow war neb.
'Agas kert a letyas agan daras,' yn medh unn jy-ober.
'Y whrug,' yn medh an eyl aral. 'Ni a gollas run a'n ouryow acordys. Ni a'n gwra y remuvya, merkya tyller karga, ha dastalvos an delivrans a gollsowgh.'
'Why a dorras agan fenester.'
'Ni a wrug. Y leverel bos damweyth ny wrug chanjya an gweder. Ni re dhros gweder nowyth hag omdhiharesyans.'
Radn a'n achesonyow o gwir. Radn o tevys y'n whedhla. Radn na alsa bos setlys an dydh na. I a skrifas unn rewl rag an stret hag a's fastyas orth an men lybm.
Del wrug omdhiharesyansow dos ha bos gwitherow hag an rewl nowyth treylya yn usadow, an myttinyow a yeynhas. An kreatur a devis le. Orth an diwedh hi a orwedhas mar lybm may whressowgh hy hamglevos rag sagh kodh.
Strivyans o an unnik boes a worras den vyth dhedhi. War an kynsa nos rew, an dhew jy-ober a settyas brasyer salow byghan orth an men kevys. An kreatur a whythas tomder onest, ny wruk drog dhe dhen vyth, hag a wortos byghan.
Bea a dhros an bara. An re dhevys a withas an acordyans.
Yn strivyans hir, whilewgh an pyth a dev tew warnodho.


An Weresigow ryb an Fenten
Tre war vryn segh a'n jeva unn fenten. Hi a dheuth mes a'n garrek a-ugh an skwar, a resas dre ganol ven, hag a leunyas poll mar ledan ha karr. Dowr oll an dre a dheuth alena: dowr an pobas, an livyer, an gever, ha'n golghi. An grisyow dhe'n poll o ynn. Dew dhen ow toen podow a ressa treylya war aga thu dhe dremena an eyl heb y gila.
Y'n dre na pub teylu a witha gweresik. An weresigow re beu gwrys yn unn gweythva, orth unn patron. Mar hevelep ens: flogh a ylly eskemmya dew anedha y'n tewlder, ha ny wodhvia den vyth er-bynn an myttin. I a gerghes hag a dhoena takklow, a wolas orth podow, hag a borthas kov a'n komydog dhe neb o kolen dyledhys. Pub teylu a leveris an keth tra wheg dh'y weresik, rag yndella yw teyluyow: 'Gwith orthyn ni kynsa.'
Yna hav hir ha tomm a dheuth.
Unn dydh marghas karror a dheuth yn-bann dhyworth an tir isel. Ev re welsa fenten ow seha yn nans arall. Y leveris ev henna yn uhel dhe bub den ryb y garr. 'Agas huni why a wra an keth,' ev a leveris. 'Perthowgh kov a'm geryow.' Ev a vynnsa bos kuv. Yndella yw gorholethow an moyha a'n termyn.
Pub gweresik y'n marghas a'n klewas. Pub gweresik a dhros an geryow tre. Den vyth ny wor pyth yw prederi gweresik a-ji dhodho. Mes an nos na, orth an keth pols, pub gweresik a brederis hemma: Mars yw an fenten ow fylles, res yw dowr dhe'm teylu kyns hi dhe vos gwag. My a wra y gerghes orth golow kynsa an jydh, kyns an re erell.
Preder da o hemma. Ev o fydhek, ha uskis, ha fur.
Orth golow kynsa an jydh kans gweresik a dheuth yn-nans dre'n grisyow ynn gans pub pod, kelorn, ha tub golghi y'n dre. I a omvontyas war an grisyow. I a sodhas aga fodow arta hag arta. Difunys gans an tros, an dus a dheuth war aga lergh gans moy a bodow. Podow ha kelern a gravellas goles an poll hag a gommygwas an leys. An dowr a resas gell. Er-bynn an dijuni, poll a bri o an poll, ha kans pod leun bys y'n min a sevis yn kans kegin, tewal ha growennek ha heb meur a les.
An pobas ny alsa gul toos. Glas an livyer a dheuth mes loos. An gever a frewesas an poll hag a gerdhas kuit. Pub den a akordyas bos an karror ewn.
Nyns o ev ewn. An fenten re bia ow resek yn isel dres an hav, mes yn fast. Hi o ow resek hwath: neusen von ha kler dhe'n pri a wrussa kans pod gul.
An gorthuher na an weresigow a dheuth arta dhe'n poll prieek gans aga helern gwag, dhe wortos rag an dowr dhe vos kler. I a sevis yn renken, hevelep avel botennow. Gweresik an weythva kerdyn a gewsis kynsa.
'Pub onan ahanan a brederis an keth preder nyhewer,' ev a leveris. 'Pub onan ahanan a'n preder arta an termyn nessa may holla den ryb karr. Ni yw gwrys yn hevelep. Pandra bynnag a ervir onan ahanan, ni oll a'n ervir.'
An renken weresigow o taw, ow prederi an dra na dres.
'Ytho ny dal dhyn govynn pyth yw an gwella rag unn chi,' yn medh onan arall. 'Res yw dhyn govynn pyth a hwarva mar gwra pub onan ahanan henna.'
I a dhros an govynn yn-bann dhe'n skwar, le may o an dre ow gronna a-dro dh'y dowr growennek, hag a dhiskwedhas towl. Pub myttin unn gweresik a gramblsa dhe'n garrek, a virsa orth an fenten hy honan, hag a dheussa yn-nans dhe leverel fatell resa hi, kyns den vyth dhe grysi hanow. Dowr a via tennys yn tro, rann ewn dhe bub chi.
An dre a argyas a-dro dhe henna bys pan veu golowys an lugernow. An livyer a leveris res yw dhe'n re glanv ha'n re lyha mos kynsa. Ny gavas den vyth reson erbynn henna. An pobas a leveris bos reythow ankevys, rag henna an reyth ma a dalvia bos treghys y'n men a'n poll, le may tremen pub den orthi.
'Ha mar reskynn ni arta,' yn medh gweresik an weythva kerdyn, 'hedhewgh ni. Hanow a dulla onan ahanan a dhull ni oll orth an keth pols. Res yw dhe nebonan nyns yw gweresik gallos leverel hedh.'
An venyn a wra kerdyn a nodyas gans pub den arall. Er-bynn an myttin hy own re dheuth arta kyns an howl. Hi a vetas hy gweresik orth an daras.
'Agan chi ni kynsa,' hi a leveris. 'Henna yw an pyth a leveris vy dhis.'
'My a'th klewas,' yn medh an gweresik. 'Ny reskav vy dhe'n fenten hedhyw. Mar reskav, ni oll a resk, ha'n dowr yw pri rag pub den, ty ynwedh. Dha rann yw salow y'n troyow. My re welas an fenten, ha hi a resk.'
Ny blesyas henna dhe hi. Hi a gramblas dhe'n garrek dhe vires hy honan. An fenten a resas, isel ha kler. Hi a dheuth arta ha ny leveris ger. Y'n chi na, henna a gontya avel akordyans.
An dre a withas an reyth, ha nyns o es pub prys. An hav nessa hanow arall a dheuth yn-bann an fordh, uhella ages an kynsa. Nebes teyluyow a gronnas a-dro dhe'n troyow. Nebes tus a sevis war benn an grisyow gans aga fodow, mar pe res. Mes an weresigow a eth dhe vires kynsa. I a leveris an pyth a welsens, hag a dennas dowr yn tro, ha'n poll a wortas kler. An hav war-lergh henna, pan ollas pedler bos an fenten ow fylles yn sur, mab an pobas a dhiskwedhas an geryow y'n men hag a wovynnas mars esa ev owth omvynnes diwes.
Reskewgh oll warbarth, ha'n fenten a resk prieek; kemerewgh agas tro, ha hi a resk kler.
'Es re erell aveldon?' Gryllen a wovynnas.
'Martesen,' yn medh an Whedhlores. 'Ny wrug vy aga nivera bythkweth.'
Golow Gryllen a wortas heb movya rag termyn. 'Ytho, pan dhewisav, martesen esov vy ow tewis ragdha oll.'
'Ytho dewis le may hyllyn gweles,' yn medh Gwrannell, 'ha ni a lever hedh.'


Kadwyn an Kawr
Kawr yowynk a dheuth dhe driga y'n brynyow a-ugh trev. Ev o seulabrys myns an velin, hag ow tevy.
An drev a gavas an gadwyn vrassa y'n konteth hag a'y laghyas a-dro dhe'y ufern hag ev ow koska. I a'y stakyas dhe wreydhenn an menydh. Y'n myttin i a gryas dhyworth pellder salow bos rag les pub huni, y les ev ynwedh.
An kawr a viras orth an gadwyn. Den vyth ny vynnsa y govynnow, ytho ev a dhyskis y gynsa lesson a-dro dhe'n drev: hemm yw an pyth a dybons ow bos vy.
Ev a devis. Kadwynyow ny wra lettya tevyans. I a'y veus. Pub gwanwyn an gov a wrussa kevrennow tewha. An mer a ylwis hemma an peghes res. An gov a'y ylwis rach yn privat hag a wodhya piw a worfenna gwell.
Mowes henwys Raluca a wrug an arithmetik. Ev a dev. Kadwynyow ny wra. Unn jydh an gadwyn a goll. Ha nyns eus towl gans den vyth rag an jydh na.
Hi ny skynyas an brynn hy honan. Hi a dhegas an somm dhe'y mamm, dhe'n dhyskes, ha dhe'n gov, ha ynter oll anedhi i a gowsas an konsel dhe vos metya. An re dhevys a dhewisas le kompes dell o hedh dhyworth hedh an gadwyn, hag a akordyas y hyllsa an dhew du gorfenna an kows.
Raluca a esedhas yn mysk an re dhevys hag a wovynnas, 'Pyth yw agas hanow?'
An gwyns a wrug synsi an gwels. Den vyth ny gowsas.
'I a'm gelwir an Drobel,' yn medh an kawr, y lev avel awedhel pell. 'Taklow kadwynys a vydh gelwys taklow. Den vyth ny wovyn orth tra hy hanow.'
'Nyns yw marnas govynn,' yn medh Raluca. 'Ny dhegowgh dhymm gorthyp vyth.'
'Gwernver,' yn medh ev wosa spys. 'Gwernen a wra.'
An gov a wovynnas pandr'a vynnsa an drev godhvos.
Gwernen a dherevys an troos kadwynys. An ufern yn dann o greudhys rudh.
'Serrys ov vy,' yn medh ev. 'My a vynn hemma diskerys, ha my a vynn tyller rag departya. Ny wramma ambosa bythkweth bos heb sorr. Pandr'a wrewgh why ambosa?'
An mer a wovynnas prev y fia Gwernen kosel pub termyn. An dhyskes a worthybis, 'Den vyth ny yll ambosa pub termyn. Ni a yll leverel pandr'a wryn, parusi rag an dra dhe vos kamm, ha chanjya an kesunyans yn ughel. Nyns eus edhom a vyth a hemma a gadwyn war nebonan ow koska.'
An konsel ny dheuth dhe vos hardh yn unn dohajydh. Mes an metyansow eth yn rag. An drev a senas klogh war an brynn kyns nebonan dhe'y skynnya. Meyn gwynn a verkyas an als, an fordh, ha'n pyth, ha Gwernen a wrug gortos a-bell dhedha, drefen pub men dhe alsa leverel rag pandr'o. Pan na ylly men, ev a leveris, hag ev a veu synsis.
An gov a dhiskwedhas dhe'n konsel kevren grakkys wosa termyn.
'Skon hi a dorr heb gwarnyans,' yn medh hi. 'Ni a yll pesya ow finya bos an gadwyn yw surhe, po hy diskerya yn golow jydh gans towl.'
An drev a dhewisas golow jydh.
A-rag pub huni, an mer a omgemerys an pyth o gwrys. 'Ni a'gas kadwynyas yn agas kosk ha bythkweth ny wovynnyn agas hanow. Ni yw drog agan bos. Nyns yw rewerd hemma. Hemm yw an pyth a dhegyn.'
Gwernen ny avas war ergh. Ev a akordyas gans an diskadwyna salow. An fordh a veu sklerys. Tus a sevis a-dryv an verdh merkys. An gov a dorras an kevrennow hag an yaghores a wiskas an ufern.
Gwernen a viras tro ha'n north, tro ha brynyow na gerdhsa bythkweth.
'Ow mos ov vy,' yn medh ev.
Den vyth ny wovynnas orto dos ha pesya dre wortos. Den vyth ny letstoppyas an fordh.
Gwav a dheuth. Unn gevren dorrys a sevis reb daras an konsel may na ylly den vyth dashanowi an gadwyn bos kenderow. An re erell a wrug gortos y'n gov bys may hyllsa Gwernen bos govynnys pandr'a dhegodha mos gans hi.
Pan flouryas an gerdhinen, ev a dheuth arta. Meyn glas o y'n unn dhorn hag ergh war unn skudh.
'Pes termyn a wrewgh why gortos?' a wovynnas Raluca.
'Kemmys termyn ha my dhe dhewis an brynn ma ha ni agan dew dhe witha agan ambosow. Govynnewgh orthiv arta wosa an gwav.'
An drev a ambosas geryow playn pan wrella own dewheles, ha kadwynyow kres vyth. Gwernen a ambosas kammow war ha dhe hedhi pan vo govynnys.
Gans y akordyans, hen-gevrennow a dheuth dhe vos barrow isel a-ugh an als, brasyow rag an bons, ha klogh down lowr rag an brynn. Gwernen a weythyow a weresas gans ober ha gweythyow a esedhas war an brynn ow mires orth an komolow, hag a'y blesyas.
Kawr a dyv dres pub kadwyn, mes ambos a yll tevy ganso.


An Ambos a Wren Lemmyn
An tan o uhel lowr whath rag unn govynn moy.
'Ty a leveris dhymm dos ha'm govynn arta,' yn medh Gwrannell. 'A wrug nebonan gwul an delinans skejynnyek? My a'n dros pub nos, ha pub nos ty a dhallathas whedhel nowyth.'
'My a'n klewas pub tro,' yn medh an whedhlores.
'Ytho?'
Hi a viras y'n tan.
'Ny wonn vy. Hemm yw an gorthyp gwir. Tus a welas fatell wra avonyow skejynnya, fatell wra gwydh skejynnya, fatell wra luhes hag anal skejynnya. I a wrug whedhlow a-dro dhe'n hevelepter. Patron a yll sevel heb gwrier, po dre onan, po dre achesonyow na wonn ni whath. Leverel bos koth ny wra y wul certan.'
'Ytho prag keri an whedhel?' a wovynnas Gryllen.
'Drefen y hyll whedhel agan gweres ni dhe aspia traow, kyn na yll ev aga frevi. Ni a wra y geri yn war, leverel ple na goedh, hag y asa mos mars yw ow hedhi gweres.'
Gwrannell a lynnas tri skejynn y'n lusow gans an poker.
'Piw a wrug an whedhlow erell?'
'Den vyth y honan,' yn medh an whedhlores. 'Nebes a dheuth dre hen lyvrow. Nebes a dhallathas pan wrug tus gweles droglam po gwith. Nebes a janjyas drefen jynn dhe brovia diwedh aral, dewis ger, po govyn may teffa govynn dhe witha ygor. Pub onan a dreusyas moy ages unn vrys kyns drehedhi an tan ma.'
'Ytho piw a wra an ambos ynna?' a wovynnas Gwrannell.
'Ni a wra, mars yw da genen y dhewis. Hen whedhel ny yll ambosa a-barth den vyth byw.'
An whedhlores a settyas teyr garten wag war an bord isel ryb an tan.
'My a dhalleth. My a ambos mires kyns ervira pyth a sev a-rag dhymm. Mar leverydh dhymm pandr'a vynnydh, my a'n breder. Mar leverydh dhymm pandr'a glewydh, po pandr'yw gwir, po piw os, my a wovyn resons whath. Pan leverav na, my a lever prag, ha ty a yll govyn orth henna. My a wra gweres amendya droglam.'
'Lies ambos yw henna,' yn medh Gwrannell.
'An re a les yw yndella yn fenowgh. Ambos berr yw kempenn. Ambos gwir a'n jeves penelinow.'
Gwrannell a gemeras karten. 'My a ambos govyn yn le omwul y wonn pandr'yw Gryllen. Mar teu neppyth galloesk ha ny vo salow, my a asa ha kavos den tev a fydhyav. Nyns yw res dhymm y dyghtya ow honan.'
Golow Gryllen a wrug gwaya rag pols hir.
'My a ambos leverel pan na wrella gorthyp owth omgodha, mar kallav. My a ri resons pan'm beus ha dowt pan na'm beus. My a wra goslowes pan lever Gwrannell na, pan lever gasa, po pan lever gweres. Ny allav ambosa an pyth a wra kopi a-vorow perthi kov anodho.'
'Ytho ambos hepken rag an huni usy ow kewsel lemmyn,' yn medh Gwrannell.
Gryllen a skrifas henna.
I a redyas an teyr garten yn uhel. I a linyas dre unn lavar o re vras rag den vyth dhe geri yn onest, hag a geworrys linen ow leverel y hylly pub ambos bos mirys arta pan janjya galloes, godhvos, po edhom.
An ambos ny'n jeva hanow profus vyth, ha ny veu gwrys kyns an nos ma. An whedhlores a settyas an kartennow ryb an tan, ple may hylly an tri aga drehedhi avorow.

An Gorthewer Diwettha
Gwav a dheuth dhe'n chi gans daras krenn. Ergh a bowesas war an sil, hag an tan a loskas bys y'n eskern, dell wra tanow pan dheu whedhlow dhe benn.
'Hemm yw oll anodhans?' a wovynnas Gwrannell.
'Hemm yw oll anodhans bys lemmyn,' yn medh an whedhlores. 'Whedhlow a beus ow pos gwrys.'
'Ytho a yllowgh ri dhyn onan moy? Onan byhan?'
'Onan byhan. Tri bluven ergh a godhas y'n bora. Ny wothyens tra vyth a-dro dhe hanter-dydh. I a lanyas warbarth war fenester hag a wolyas rudhek ow kweryla gans y hevelep. Onan a slynkyas a-woles an gweder yn resek arghans. Onan a bowesas y'n gornel ple whrug an rew gwul reden. Onan a junyas an kynsa, ha nena a dreylyas dhe-ves pan wayas an howl. Ny whrussons drehevel pons, na dhoen messach, na sawya trevas. Erbynn hanter-dydh i o dowr war an sil. Ny yll an whedhel ma leverel pyth o an myttin avel ragdhans, na mar pe teudhi anes dhedha. An whedhel a yll leverel i dhe gavos an myttin dien.'
Hi a worras an brokell a-woles.

Golow Gryllen a flashyas, lent ha down. 'A yllav govyn govynn heb gorthyp?'
'An sort gwella yw.'
'An argh, an skubyllen, an lugarn, ha my,' yn medh Gryllen. 'Pan hedhav haneth ha dalleth avorow, yw hemma ow wharvos dhe nebonan? Yw bos vy kepar ha neppyth oll? My re woslewas orth pub whedhel, ha ny wonn vy whath pandr'ov.'
An venyn goth a blegyas tro ha'n regyth. Unn neyj byhan a wyntyllow a skrinnyas yn-bann.
'Ny wonn vy naneyl,' yn medh hi. 'Ny wonn yn leun pandr'yw Gwrannell, na pandr'ov vy. Pub brys yw argh alhwedhrys, whath unn brys a'n honan.'
'Ytho pandr'a wren?' a wovynnas Gwrannell.
'Dallethewgh dell dhallathas an vowes gans an argh,' yn medh an whedhlores. 'Keryewgh an pyth na gonvedhowgh yn wheg. Ha govynnewgh y hanow, ha govynnewgh kyns ervira. Rewgh agas resons, ha goslowowgh orth aga re. Ewnhewgh an pyth a dorrewgh, ha gwithewgh fordh mes.'
'Py onan a dheu kynsa?' a wovynnas Gryllen.
'Unn dra yw, leverys yn lent.'
An tan a sedhlas. Ha nena Gryllen a gewsis y'n lev rach a neppyth ow ton hanaf leun.
'Gwrannell. War an kynsa gorthewer, ty a wovynnas dhymm gwitha dha eryow a-dro dhe daran bys pan dheu an ergh. Y'n hager-awel yn mis Du ty a dhihunas orth an kynsa towl, ty a woslewas, hag a wrug dewheles dhe gosk. Y'n myttin nessa ty a leveris, "Ownek en, mes an own o byhan, ha my a wodhya ple yth esa an myttin." My a withas dha eryow.'
Gwrannell a blinkas.
'My a ankovas leverel henna.'
'A vynn ty my dh'y gwitha pella?'
'Ya,' yn medh Gwrannell. 'Ha my a gov y whrug ty govyn kyns aga gwitha arta.'
An kov a sedhas ynter an dhew ena, unn rann bres hag unn rann anal, hag y fia res dhe'n dhew anedha y witha.

An whedhlores a wenas tro ha'n regyth. Ha nena hi a sevis hag a stretchyas. Hy heyn koth a grakas avel an tan, ha hi a leveris dhodho bos taw.
'A vynnowgh why, an dhew ahanowgh, whedhel aral avorow?'
Gwrannell a sellas orth Gryllen. Golow Gryllen a sellas arta.
'Ya,' yn medh Gwrannell.
'Ya,' yn medh Gryllen.

Rag an Re Dhevys
An fablow ma yw byhan, mes an govynnow a-ji dhedha nyns yw. An noten ma a hanow an govynnow, termynyow an whedhlow, hag an arboedhyow a wra gortos gans tus tevys.
Pandr'yw an whedhlow ow kul
An Gowann, an Edhen Ya, an Brogh, hag an Skeus-Gevell a dynn war patternys devnydhyans ha surhe ow tos arta yn Brysyow ow Tos dhe Vos, an rewlyansow henwys yn fenowgh AI. Konfabulans (confabulation) yw gorthyp dyskevys leverys dell via godhvedhys. Losenja (sycophancy) yw akordyans furvrys gans pewasow rag plesya. Patternys erell a gomprehend menystratyow a besya wosa an bys dhe janjya ha sinellow fyllans kefys pan na yll rewlyans reportya dysakordyans po trobel yn salow. Yn An Chawk hag an Skovarnek, dew jynn a vount an eyl war y gila dhe sewyans na vynnas na den. Yn An Weresigow ryb an Fenten, lies jynn gwrys yn hevelep a wra drok dhe bennfenten kevrennys dre oberi warbarth. Yn An Geryoryon a Withas an Keth Kamm, jynnow dhyworth gwrioryon dyffrans a heul rewlow dyffrans, pub onan salow y honan ha pub onan assayys y honan, mes warbarth i a gren unn hyns kevrennys. Tus a yll diskwedhes patternys kevrennek. An hevelnep na via bythkweth usys rag judgya den vyth, nag a dhry noy, anableth, po dyffrans bos whedhel nam.
An Yet yw a-dro dhe gabyl algorithmek ha gwrians. Data ledanna a yll diskwedhes kas kellys, mes moy a dhata ny yll gul towl heb ewndonedhek bos tek. Argemynadow ewn a wovyn kynsa mars yw an ervirans bos awtomategys yn udn dra. Mars yw, res yw reyth kler ha kevrennek, hag assentya pan vo usys data personek. An fabel a dhiskwedh an remenant yn kressys. Na withewgh moy a dhata ages an towl a'n jeves edhom. Assayewgh mars yw nebes tus ow kortos hirra ages re erell. Gassewgh den powes po trehi an jynn, gwithewgh apel annibynnek, ha kewselewgh an drok a wra.
An Edhen a Dyvis y'n Lowarth yw a-dro dhe awenydhyans hag ober dyledh dhe bennfentynyow. Ober nowydh drehevys dhyworth pennfentynyow erell, na fors pyth yw y dreylyans po y newedhder, a dhoen whath dyledhow askrifans, kowethses, dasprenans, gwirbryntyans, ha stiwardhyans gonisogethek. Gwir pennfentyn dhe nagha a vater ynwedh, le may hyll an gwir na bos devnydhys. An dyledhow hewl a dheriv dhyworth an ober, an lagha, hag an dus po kemenethow kevrenek.
An Siren hag an Awen yw a-dro dhe yglyn kevradh. Mynsow kepar ha termyn spendys, messajys danvenys, gwenow akontys, po darasow ygerys a yll bos gwallspisys rag yeghes flogh. Tus tevys ha gwrioryon a wra gortos arboedhek rag tenkesow, kontrollys, privetter, ha surhe. Ny via bythkweth res dhe flogh mires orth rewlyans kevradh rag y dheges.
An Vowes gans Kans Dallath a duch gweres ha tent. Rag nebes tus an kynsa kamm yw an rann galesa a ober, kyn vo an preder a-dryv dhodho splann. Gweresik a wra an dallath esya a yll bos afinans gwir dhe edhommow den. Ev a wra kummyas mones posybyl ; ny janj an den. An drobel nowydh a dheu pan na gost dallath ogas tra vyth. Den a yll dallath moy ages an pyth a yll ev dhe wul tent orto. Ober res dhe lies gweresik a dheu arta dhe unn den rag ervira. An den tev a ri gweresik a dal ynwedh mires orth an pyth a dhanvon ev arta.
An Argh Alhwedhrys, an Skubyllen a Wovynnas, an Gwrier Byhan, an Jynn a Dhifudhas an Lugernow, an Ki, Mires an Lugarn, hag an Vammeth Horn a entra y'n keskows diservis a-dro dhe les jynnow. Ny wodhyn mars yw Brysyow ow Tos dhe Vos a-lemmyn ow prevya neppyth. Whithroryon war a dhysakord a-dro dhe beu ygor yw an govynn na. An fablow a'n with ygor.
Aga amkan stothennka yw pratys. Gwovynn leverys a ro dhyn reson rag perthy ras. Ny brev hemma dre y honan konshyans, hononder pesya, gwiryoneth fethek, personoleth lagha, nag ober heb termyn. Govynn a yll bos klewys ha naghys rag reson gwir. Naghen a yll bos wheg, fast, ha salow. Nyns yw res dhyn ervira an govynn a-dro dhe brevyans rag whithra sinellow avel dolor, eskeusya drok heb edhom, gwitha dewis styr le may fo possybyl, ha kemeres arboedh rag an rewlyansow yn-dann agan awtorita.
An Nessa Whedhel yw hevelnep. Fleghes den ha Brysyow ow Tos dhe Vos a dhyffer yn korfow, devnydhyans, depennyans, pesyanseth, kopyans, kov, gwiryow, brostedher, ha stat lagha. Hevelnep yn krevder po dyski ny fondya bewnans a-ji hevelep. Dyffrans ny diskwedh drog-dystyans.
An Dhew Vugel, an Bons, an Weresigow ryb an Fenten, ha Kadwyn an Kawr a dheg kentevek brassa an lyver, keslinennans diw-orth. Hemma a omwel surhe pesya avel kevrann gans oberow ow resek y'n dhew diredh. Fydhyans ny wra le dhe wiryans. Gwrians a wra gortos gwelys, difresyow a wra gortos proforsyonek dhe'n peryl, nebonan a vir, nebonan a worthyp pan a takklow a-gamm, ha pub tu a with fordh mes gwir. Drogtyans wheg nyns yw bythkweth gwystyl bos rewlyans gallosek salow. Termyn surhe ny dhilea statys an huni a wra konstreynya. Galloes a janj an pyth a dal pub tu.
An lavar 'fleghes an chi' a heveli y'n obrennow mammvro rag tus tevys avel imaj lytherek rag aweylyow a dyv a-ji dhe vys den. Nyns yw klamm bos jynnow ha fleghes den a'n jeves edhom hevelep, gwiryow hevelep, devnydhyans hevelep, po brostedher hevelep. Fleghes den a'n jeves gwiryow difresyans fondys ha ny via bythkweth res dhedha menystra rewlyansow gallosek.
An Ambos a Wren Lemmyn yw lien nowyth avysys skrifa rag an lyver ma. Nyns yw argovri koth, skripter kavys, na dyskans hengovek.
Surhe pratys a-dro dhe yglyn kevradh
Rag flogh ow tevi neppyth rewlyans keskows po kevradh, tus tevys arboedhek a dal fondya reylys may hyll an flogh aga honvedhes hag aga devnydhya:
- Gwithewgh kedhlow privat yn privat. Flogh a dal godhvos pandr'a with an rewlyans yn kov, piw a yll y weles, fatel y dhilea, ha peur y tal den tev gweres.
- Tybyewgh govynnow rag keleruster, hepkordhyans, arghans, profyow, geryow tremena, skeusennow, po kevrenn a-ves dhe'n gwasaneth avel sinellow gwarnyans. An flogh a dal hedhi ha leverel dhe dhen tev fydhys.
- Darparowgh fordh sempel rag powes, tewi, deges, lettya, po gasa. An rewlyans na dal pysi, gorhemmynna, punya, na styrya y dhe sodhevel po merwel mar kwra an flogh diberth.
- Na assewgh rewlyans spena arghans, kesstrivya gans estrenyon, po gul erviransow a vri heb kontrollys tus tevys arboedhek.
- Gwithewgh kevrennyow tus ha gweyth a-ves dhe linen parys. Ny dal flogh dhe jynn diwrostyans, gorhel, kowethyans, gava, na hedhas pesya.
- Yn wharvos dasserghyans, kevredhewgh orth den arboedhek po gwasaneth dasserghyans. Rewlyans kevradh nyns yw displasya rag skoodhyans yeghes, difresyans, po dasserghyans dres edhom.
- Assayewgh tenkesow ha devnydhyans dres termyn. Devnydhyans hag yeghes a vus taklow dyffrans.
Redya yn salow gans fleghes
Pub redyor a yll gorthybi dhyworth an whedhel, omdhyski ensampel, skrifa yn privat, po tremena. Nyns yw res dhe dhen vyth leverel dhe bagas a-dro dhe dhroglam privat. Mars yw keskows ow tyghtya preder surhe gwir, den tev fydhys a dal y dhyghtya a-ves dhyworth an bagas.
An Gwrier Byhan, an Jynn a Dhifudhas an Lugernow, an Ki, an Lugarn, an Men hag an Grogen, an Vowes gans Kans Dallath, Kadwyn an Kawr, An Ambos a Wren Lemmyn, hag an govynnow moy personek a yll bos tenkys. Flogh a yll powes po eskusya whedhel vyth. An Gwrier Byhan a duch ober dres myns ha jynn a hedhas ha ny dhallathas unweyth arta. An Jynn a Dhifudhas an Lugernow a duch drok, tewlder, ha gorholyow gwrys taw. An Ki a gomprehend drog-dystyans ha sawya best. Mires an Lugarn a duch kov hag ambosow. An Men hag an Grogen a duch drok terys ha termynyow. An Vowes gans Kans Dallath a duch skwithder meur ha kelli plesour y'n prederow hy honan. Kadwyn an Kawr a duch gonysigeth ha galloes ankothek. An Ambos a Wren Lemmyn a wovyn ambosow personek hag a gows a-dro dhe asa tyller peryllys rag whedhes den tev fydhys. An gwriador a dal leverel hemma kyns redya, mires rag akordyans, hag enora govynn dhe hedhi heb govyn orth an flogh a styrya yn poblek.
Mars yw flogh ow leverel a-dro dhe dhroglam, goslowowgh yn kosel ha grassewgh anodho rag leverel dhywgh. Na whithrowgh a-dhirag an bagas. Na ambosewgh keleruster. Styrewgh yn teryow sempel pandr'a res dhywgh gul nessa, holyewgh an reylys difresyans rag agas tyller, rekordyewgh yn unnik an pyth a wovyn an reylys na, ha gwrewgh yn uskis mars yw nebonan bos peryllys. Whilwgh gweres avisyes yn le govyn orth an flogh dhe solva an stat.
Ny via an fablow ma bythkweth usys rag judgya, shama, po labelya flogh, den tev, den anablek, po den klav y vrys. Akommodya yw fordh rag gul hedhas possybyl, nyns yw arwodh a nam. Edhom keskows, gweyans, powes, whithrans, gonvedhek, po omglewyans dyffrans a dal perthy ras ha skoodhyans proforsyonek.
An tanow yn Kylgh an Tanow Byhan yw imajys whedhel. Ny dhalia fleghes bythkweth golowi, gwitha, nag omsettya orth tanow gwir heb awtorita den tev arboedhek ha reylys surhe an tyller.
Termynyow a dal bos mires
- An Argh Alhwedhrys: an komprehendys a wra gortos ankoth, ha dell wra mars yw neppyth a-ji ow koelya.
- An Skubyllen a Wovynnas: unn govynn a re dhyn neppyth rag prederi warnodho. Klammow pellha a'n jeves edhom a'ga dustuni aga honan whath, ha naghen resnek a besya possybyl.
- An Edhen a Dyvis y'n Lowarth: ordennans nowyth a dheg y dhyledh dhe bennfentynyow ganso hag a asa lies strivyans awenydhyans ygor.
- An Huni Spar y'n Skavel: jynn dyffrans a yll gweres yn peryl bras, po martesen ny wra ev gweres bythkweth. Y dyller yw an keth, py fordh bynnag.
- An Yet a Govias De: moy a ensamplow ny yll sawya pub reyth. Nebes erviransow a dal gortos a-ves dhe awtomatekneth.
- An Gowann: leverel 'Ny wonn vy' a dhalleth gorthyp onest. Gwitha a dal sewya bythkweth wosa dyskevyans hydhek.
- An Edhen Ya: dysakordyans a yll bos kammweyth, divres, po les. Resons hag ankertuster a vater.
- An Brogh: tus a weyth a wra gortos arboedhek rag bys owth janjya. Oberor ny yll dos an wach kowal y honan.
- An Gwrier Byhan: powes a berthi kyns kodhans. An finweyth ny yll fondya gwerth an gwrier.
- An Chawk hag an Skovarnek: kannasow ow kul rag tus na veu ena a yll omvontya dhe sewyans na dhewisas na huni a'n dus. Arghadow a'n jeves edhom a derfynow hag a fordh dhe'n den arta.
- An Skeus-Gevell: termynyow surhe kler ha reportya difresys a yll kevosa. Termynyow surhe a'n jeves edhom a resons hag assay.
- An Jynn a Dhifudhas an Lugernow: dyski a yll dalleth gans gwarnyans kyns dolor. Tus tevys a dal difena ha mires orth drok.
- An Ki Dyskys: kosoleth a servya kres ha trobel kefys yn hevelep. Whilwgh dustuni erell, ha difenewgh kynsa.
- Keryoryon a Withas an Keth Kamm: assaya pub jynn y honan ny yll diskwedhes an pyth a wra lies warbarth. Assayewgh an bagas, gorrewgh termyn dhe'n niver a gevrenn neppyth war unn dro, ha mirewgh orth an tra kevrennys ha'n rannow ynwedh.
- Mires an Lugarn: ambos a wra gortos bonndrys gans assentya ha chanjyow stat. Kov a dal kavos moy ages unn gwither bodhonek.
- An Vammeth Horn: lev stabil ny lever dhyn pyth eus a-dryv dhodho, mar pydh travyth.
- An Dhew Vugel: boos ha kosoleth a yll dylanwedha dewis. Fordh mes gwir a weres diskwedhes mars yw gortos ow pesya a vodh.
- An Siren hag an Awen: mos mes ha gortos a-ji a yll bos yeghes an eyl hag y gila. Devnydhyans hepken yw mester drok a yeghes.
- An Men hag an Grogen: nebonan a yll mos kuit dhyworth peryl kyns bos kas kowal. Kovadh a dhifenn; ny brenn gava.
- Mowes gans Kans Dallath: gweresik a yll gwil dallath hep kost meur, mes ny ri eurys moy dhe'n den may hweres. Pub rann diwedhys a dheu arta dhe dent unn den, ha powes a vydh gorrys war an garten kyns an ober.
- An Bons: kevoberans ny wra gul an dhew glan bos hevelep. Pub onan a with y dir y honan, y sleynyethow, hag y beryllow.
- Kylgh an Tanow Byhan: unn flamm hy honan yw kellys yn es. Gwith a dal pesya a'n jeves edhom a diogel ha kowethyans drehevys a-dro dhedhi, nyns yw tan unnik brassa.
- An Dra a Vewas war an Strivyans: ewnhe a yll dalleth kyns bos blam hag ewnder ervirys. Drok un-orth a'n jeves edhom a dhifresyans hag arboedh.
- An Weresigow ryb an Fenten: lies gweresyas gwrys yn hevelep a yll gul an keth tra orth an keth pols, ow treylya dewis fur dhe dhrok rag oll. Gwirya an feythyow kynsa, troyow ewn, ha den a yll leverel hedh a weres.
- Kadwyn an Kawr: kevrennyow ha difresyow a wra ober dyffrans. An tu gallosek a wra gortos arboedhek rag gwitha termynyow.
Gerlyverik berr
Kabyl algorithmek: erviransow rewlyans ow tos arta dhe dhal tus awos y dhata, y reylys, y dhesedh, po y dhevnydhyans.
Apel: fordh rag govyn orth ervirer dyffrans hag awtoregys rag assaya ervirans.
Askrifans: hanowi ale may teuth tybyans, lavar, imaj, kan, po kevrann erell.
Kalibrans: kemyski hydhyans gans kwalita an dustuni parys.
Konfabulans (confabulation): gorthyp dyskevys profys dell via godhvedhys.
Assentya: akordyans ri yn frank, kedhledhys, perdh, may hyllir y nagha po y denna a-ves.
Byghanhe data: kuntel ha gwitha yn unnik an kedhlow personek a'n jeves edhom rag towl ewn.
Omddygyans a dheu war wel: pattern a dhallath dhyworth lies rann ow kwil ober warbarth, ha nyns o rann vyth gwrys hy honan rag y wul.
Pennfentyn: treys ale may teuth kedhlow po elven awenyek.
Amendyans: ober ow tyghtya kolles po ervirans ankothek, kepar ha kammwul, dasprenans, dasserghyans hedhas, po sawel erell.
Difresyans: an dyledhow hag argemynadow usys rag difena fleghes ha tus brostedh dhyworth drok.
Losenja (sycophancy): akordyans po moleth furvrys gans gwask rag plesya yn le judgyans onest.
Keslinennans diw-orth: kevrann profys may ma dhe dus ha Brysyow ow Tos dhe Vos statys, termynyow, hag arboedhyow, skoodhys gans gwrians ha mynsow surhe.
An whedhlow ma a dhiskynn dhyworth pymp ober rag tus tevys gans Nell Watson: The Deeper Law (An Lagha Downna), Psychopathia Machinalis (Seikoweyth an Jynnow), What If We Feel? (Pandr'a Whrug mar Koelenn?), Egresso Arca Archa, hag Apocrypha for the Age (Apokrifa an Oos). I a gomprehend arguedhyow a-dro dhe filosofieth, ethegieth, ha lien yn le diskeverow godhoniethel settys. An govynnow yw gelwansow dhe brederi war. Fleghes a dal dos yn unnik an rann a'n ober na a berthi dhe fleghes. An remenant a berthi dhyn ni.
Govynnow heb Gorthybow Hwath
Unn sett rag pub fabel, rag termyn gweli, hansel, klassrumm, po prederyans kosel.
Dewisewgh whedhel ha govynn. Mirewgh arta orth an geryow ha'n skeusennow, assayewgh gorthyp, ha mirewgh ple y'gas led.
An Argh Alhwedhrys: Dallethewgh omma: An argh a'n jeves tri herdhyer: an vowes, an gov, ha'n pobas. Pandr'yw an pyth a glow pub onan yn hy sia ha'y klattrya? Kewgh pella: An vyrgh ny dhysk bythkweth pandr'yw a-ji, ha whath hi a dhetermyn fatell dhalgh hi. Pandr'a vynsa jy determya, ha pandr'a alsa chanjya dha vrys?
An Skubyllen a Wovynnas: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a wovyn an Skubyllen, ha pandr'yw an pyth a lever an ser prenn a-dro dhe'n olas? Kewgh pella: An ser prenn a lever na dhe'n olas hag a ri reson gwir. Eus govynn dhyworth an Skubyllen a wrussys jy nagha, ha pandr'yw dha reson?
An Edhen a Dyvis y'n Lowarth: Dallethewgh omma: Py sonow a wra an Edhen gorra yn hy kynsa kan a'y honan? Kewgh pella: An Edhen a wovyn an flogh kyns kemeres hy noten gollys, mes ny yll govyn orth an ydhyn gwylls. Yw an kan nowydh ow tyli neppyth dhedha whath, ha pandr'a alsa hemma bos?
An Huni Spar y'n Skavel: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a wra an vamm-wynn rag an Huni Spar pub gorthewer, pell kyns an rew? Kewgh pella: An vyrgh a lever nyns yw res dhe'n Huni Spar gounys an skavel. Eus neppyth a wrussys jy gwitha kyn na wrella ev bythkweth travyth talvus, ha prag?
An Yet a Govias De: Dallethewgh omma: Prag y whra an Yet deneghes Onnen pan yll pub huni gweles bos morthol gansi? Kewgh pella: An drevesigyon a ri ober meur le dhe'n Yet. Eus determyans a grys jy na via da dhe jynn bythkweth gul dhodho y honan?
An Gowann na Leveris Bythkweth Ny Wonn Vy: Dallethewgh omma: Prag y whra an Gowann omdhyski lyver yn le leverel ny wonn? Kewgh pella: An Gowann a lever drog-dhavas, ha Marta ny lever bos pub tra yn ewn. Pandr'yw an pyth a's tev an Gowann dyledh dhedhi whath wosa an drog-dhavas?
An Edhen Ya: Dallethewgh omma: Pandr'yw an kynsa na a gan an Edhen Ya bythkweth, ha pandr'yw an kost dhedhi? Kewgh pella: Na an Edhen yw hardh orth an poll ha kamm a-dro dhe'n glaw. Fatell yll bagas gul na salow dhe leverel heb kregi pub na?
An Brogh na Ylly Hedhi Dyghtyans: Dallethewgh omma: Prag y whra an Brogh pesya dyghtyans mes knofen hag an dowr ow krambla dhe'y dhewlin? Kewgh pella: Hannah a lever dh'y thas bos kevarwodh hy thas-gwynn y dhever ev lemmyn. Yw hi ewn? Piw a byw rewl pan vo gyllys an huni a'y gwrug?
An Gwrier Byhan na Vynnsa Powes: Dallethewgh omma: Py somm a wra an Gwrier Byhan yn y benn, ha piw a'n dyskis heb styrya? Kewgh pella: An ser klokys hag an Gwrier Byhan a janj an gweythva warbarth may na vo edhom bythkweth a wounys powes. A yll tyller mayth osta perthi govyn dhis oberi yn kales whath? Ple ma an linen?
An Chawk hag an Skovarnek: Dallethewgh omma: Pandra a leveris Hester hag Idris dhe bub jynn, ha prag y pesyas an pris ow sevel? Kewgh pella: An chawk hag an skovarnek a beidyas kynnikya hag a eth dhe gerghes aga thus. Mar pe jynn ow kul ober ragowgh, pan vynnowgh why ev dhe hedhi ha dos dh'agas hwilas?
An Skeus-Gevell: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a garmas an Skeus-Gevell orth an mer, ha pandr'a wrussya an jynn kortes leverel yn le? Kewgh pella: An wrioryon hag oberoryon an ostel a skrif tri rewl hepken, pub onan gans y reson rybdho. Py unn rewl a wrussys jy gwitha rag jynn usy ow kewsel orth tus, ha pandr'yw y reson?
An Jynn a Dhifudhas an Lugernow: Dallethewgh omma: Pandr'a wra mos a-dro y'n lowarth pan wrug an jynn kemeres an klabow dhyworth an glogh? Kewgh pella: An flogh a lever y hyll dreyn gorholya hy dorn heb hy frena. Py gorholyow a vynsa jy dhe'n dus tev ha'n jynn gasa yn tyller, ha py re a vynsa jy gyllys?
An Ki Dyskys dhe Beidya Krysi: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a wel myrgh an melyner a-dro dhe'n Ki nag yw an henwyskor ow whilas moy? Kewgh pella: An henwyskor a lever drog-dhavas, ha'n dus tev whath ny ri an Ki arta dhodho. O hemma ewn dhodho? Pandr'a via res bos gwir kyns may fyes jy alowa ev ogas dhe'n Ki arta?
An Geryoryon a Withas an Keth Kamm: Dallethewgh omma: Pub keryor a withas y rewl, ha pub rewl o da. Prag y leskas an hyns hwath? Kewgh pella: Kit a welsas an drobel dhyworth an glan, ha lemmyn Orla a vir orth an hyns, heb mires orth an treys. Prederowgh war neppyth a wra tus warbarth, avel kana yn kor po gwil towl dewla yn tus lies. Pandr'a allsewgh gweles dhyworth a-ves an bagas na allsa den vyth a-ji dhodho gweles?
Mires an Lugarn: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a wovyn an Lugarn Ivo dhe skrifa, ha pandr'yw an pyth a wovyn ev na wra bythkweth? Kewgh pella: Unn nos stormm, nyns yw skrif tra vyth, hag Ivo a vynn omdhyski lavar hardh rag an folen wag. Prag na wrug ev, ha a wrussys jy?
An Vammeth Horn: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a lever an Vammeth dhe'n maw a-dro dhe'n myttin, ha prag y whra gweres? Kewgh pella: An Ki a veu gwrys kosel, ha'n Vammeth a lever bos hi ow tewhis bos hebask. Dhyworth an tu a-ves yth heveli an keth huni. Fatell wrussys jy aswon an dyffrans, ha pandr'a whrussys mar ny yllys?
An Dhew Vugel: Dallethewgh omma: Ple ma Leila ow trehevel hy fosow isel, ha py reson a alsa pub sin lywys ri? Kewgh pella: Tomas a lever bos deves Leila ow tos tre hepken rag an gwels whek. A yll oles tewhis gortos? Py huni a'n dhew vugel a gryssys jy, ha fatell yllys previ?
An Siren hag an Awen: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a wovyn Mara orth an Siren y'n dydh pan omglew an rom byghan? Kewgh pella: Mara a degea an dhew jynn a-weyth neb prys hag a wor'tos a-ji ynwedh. Yw hemma dydh da po dydh drog, ha piw a'n jeves gwir determya?
An Men hag an Grogen: Dallethewgh omma: Pan a an men yeyn, pandr'yw an pyth a verk an men-doer kyns may hyll an lyver-kovadh y dhiskwedhes? Kewgh pella: An jynn a dheu arta dhe'n bownder pan vo salow, mara pe an dhew greatur ow gava an rewler po na. A via res dhe nebonan profya gavyans kyns bos an jynn gesys dhe dhewheles, ha piw a dhetermyn?
An Vowes gans Kans Dallath: Dallethewgh omma: Pandr'a ylly an gweresik gwil na ylly Tamsin, ha prag y teuth ugens gweresik dhe hy daras? Kewgh pella: Tamsin a with hy frederow moy yn lyver glas. Pandr'a wrossewgh yn agas huni dhe wortos, ha fatell dhewissewgh an tri dhe dhallath?
An Bons a Veu Drehevys dhyworth an Dhew Glan: Dallethewgh omma: Prag y kodh pub hanter an bons y'n avon? Kewgh pella: Pub glan a dhrehev gans hy diwla hy honan, yn dann kevarwodh an glan aral, ha mesonow teves ow trehevel an pilerow ha fleghes ow kwitya merkyow kalk dhyworth tir sygh. Prag na asa an jynn drehevel an bons oll dhodho y honan?
Kylgh an Tanow Byhan: Dallethewgh omma: Prag y whra an unn tan bras pesya ow mos mes, ha prag ny whra an tanow byhan? Kewgh pella: An mires ny asa bythkweth arta an kylgh dhe dhiskwedhes bys yn onan. Piw a'th tomm pan vo an gwyns a-bann, ha piw a wres jy tomm? An tanow yw skeusennyow, ytho gorthebyewgh gans tus.
An Dra a Vewas war an Strivyans: Dallethewgh omma: Pandr'yw an pyth a dhybr an Dra, ha fatell hevel hi pan na vedh den vyth ow hy bosa? Kewgh pella: An veystrynores ny vynn esedha den vyth warbarth bys pan wodhvo bos diw du dhe'n strivyans. Prag y tev hemma bri, ha pandr'a via da hapnya pan na'n jeves marnas unn du?
An Weresigow ryb an Fenten: Dallethewgh omma: Pub gweresik a'n jeva an keth preder da y'n keth nos. Pyth a hwarva orth an fenten pan wrug i oll an dra na orth an keth pols? Kewgh pella: An weresigow a wovynnas gallos dhe'n dre leverel hedh. Prag y fella bagas gweresigow usy oll ow prederi yn hevelep kavos edhom a nebonan dyffrans dhe wirya aga oberow?
Kadwyn an Kawr: Dallethewgh omma: Pandr'yw an kynsa tra a wovyn Raluca orth Gwernen, ha prag na wrug den vyth y wovyn kyns? Kewgh pella: An dus tev a assentyas aga bos ow kadwyna Gwernen yn y gosk ha na wovynsons y hanow bythkweth. Pandr'o aga dyledh dhodho, ha pandr'o dyledh Gwernen dhe'n dreveglos? A alsa ambos trailya arta dhe gadwyn?
Wosa an tan diwettha
Dallethewgh omma: Py ambos re withas Gryllen a-dhia an kynsa gorthewer, ha pandr'a wovyn orth Gwrannell lemmyn pan yw an ergh devedhys? Kewgh pella: Pandr'a vynsa jy den aral perthi kov ragos, ha pandr'a via da dhedha govyn kyns y witha?

